*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


گروه خبری: پرس‌وجو  | تاریخ:1397/05/04 | ساعت:١٦:٣١ | شماره خبر:٤٠١٨١٢ |  


    پرس‌وجو شماره 562ماجرای سوره‌های نورین و ولایت چیست؟

ماجرای سوره‌های نورین و ولایت چیست؟

  آیا به اعتقاد علمای شیعه سوره‌های نورین و ولایت از قرآن کریم حذف شده‌اند؟ آیت‌الله‌العظمی مکارم شیرازی وهابیت‌(1) به تبع برخی مستشرقین و بر اساس منابع جعلی و نامعتبر مدعی شده‌اند که شیعه معتقد به سوره‌های «نورین» و «ولایت» در قرآن می‌باشد (2) که به‌خاطر وجود فضایل امام علی علیه السلام در آن دو سوره، در زمان عثمان حذف شده و بدین‌وسیله اعتقاد به تحریف قرآن کریم را به شیعه نسبت می‌دهند... 

  


آیا به اعتقاد علمای شیعه سورههای نورین و ولایت از قرآن کریم حذف شدهاند؟

آیتاللهالعظمی مکارم شیرازی

وهابیت(1) به تبع برخی مستشرقین و بر اساس منابع جعلی و نامعتبر مدعی شدهاند که شیعه معتقد به سورههای «نورین» و «ولایت» در قرآن میباشد (2) که بهخاطر وجود فضایل امام علی علیه السلام در آن دو سوره، در زمان عثمان حذف شده و بدینوسیله اعتقاد به تحریف قرآن کریم را به شیعه نسبت میدهند.

ساختار این دو سوره ادعایی و آهنگ کلی آنها درباره وصایت و امامت اهلبیت علیهم السلام بهویژه امام علی علیه السلام و نیز کجروی و ارتداد مخالفان آنان با تهدید عذاب خداوند نسبت به آنهاست. برای قرآنپژوهان و نیز اندک آشنایان با محتوا و فصاحت و بلاغت قرآن، ساختار مغلوط (نادرست) از جهات مختلف صرفی و نحوی، بلاغتی و محتوای بیمایه این دو سوره، دلیلی روشن برای حکم به ساختگی و بیپایگی آنهاست و هر کس با دید انصاف به آنها نگریسته، بیگمان بر جعلی بودن آنها حکم کرده است. (3)

تا پیش از کتاب «دبستان مذاهب»، در قرن «یازدهم قمری»، هیچ منبع و مدرکی برای «سوره نورین» وجود ندارد؛ کتابهای «تاریخ المصاحف» نولدکه، «مذاهب التفسیر الاسلامی» گلدزیهر، «فصل الخطاب» محدث نوری و «تذکره الائمه» محمدباقر لاهیجی نیز به این کتاب استناد کردهاند.

«سوره ولایه» نیز که «کلیر تسدال» ادعا میکند در نسخه مجهول قرآن کریم در قرن «هفدهم میلادی» وجود دارد،(4) به احتمال زیاد با توجه به تاریخ کتابت آن نسخه، از «کتاب دبستان مذاهب» گرفته شده باشد و اثری از این دو سوره در هیچکدام از منابع و مصادر شیعه، از کتب متقدمه و متأخره و بهویژه کتابهایی که مظان طرح این بحث است، نیست.

محدث نوری هم تنها «سوره نورین» را با نام سوره ولایت از همین «کتاب دبستان» مذاهب نقل کرده و سپس چنین نوشته است: «ظاهر کلام دبستان مذاهب این است که وی این سوره را از کتابهای شیعه بر گرفته است ولی من هیچ اثری از این سوره در کتابهای شیعه نیافتم...». (5)

کتاب «دبستان مذاهب» از نویسندهای ناشناس است. طبق تفحص رضازاده ملک پژوهشگر توانای کتاب، آنچه از متن دبستان مذاهب بهدست آورده، وی (نویسنده) در سال 1025 بهدنیا آمده و تا سال 1069 زنده بوده است. رضازاده ملک پس از آنکه نسبت کتاب دبستان مذاهب را به محمدمحسن فانی کشمیری، سست و با توجه به دلایل متعدد غیرواقعی میداند،(6) به ذکر ادله و بررسی قراین و شواهد گوناگون میپردازد و از آنها چنین نتیجه میگیرد: «همه این قراین و شواهد کافی است تا از بن دندان معتقد شویم، مؤلف دبستان مذاهب یکی از پیروان پروپا قرص آذر کیوان و آیین دساتیری است، آن هم معتقدی مورد احترام سایر آذر کیوانیان، و وی کسی جز موبد «کیخسرو اسفندیار» فرزند آذر کیوان نیست». (7)

وی در ادامه بحث از انگیزه تألیف کتاب دبستان مذاهب پرده برداشته و نوشته است: «مؤلف دبستان خود داعیهدار آیینی ساختگی و قلابی بوده و غرض اساسیاش - بدون آنکه اظهار کند - سست کردن پایههای اعتقادی متدینین ادیان دیگر و کشاندن آنها در جرگه معتقدان خود بوده است». استعمارگران «انگلیسی» برای اجرای غرض مؤلف دبستان مذاهب با وی همداستان شدند؛ چون کتاب دبستان مذاهب نخستین بار توسط انگلیسیان معرفی و به انگلیسی ترجمه شده است؛ چه اینکه نخستین چاپ فارسی این کتاب بهوسیله «ویلیام بیلی» سفیر انگلستان در هندوستان همزمان با تسلط کمپانی هند شرقی بر این منطقه صورت گرفته است.(8)

در نخستین شماره از مجلههایی که درباره منطقه آسیایی و جهان اسلامی به چاپ رسیده، متن این سوره را بهعنوان سورهای که شیعی است و از تحریف قرآن در باور شیعه حکایت دارد، منتشر کردند. همه اینها حکایت از غرضورزی و اندیشه «تفرقه بینداز و حکومت کن» در اذهان این استعمارگران دارد؛ همانطور که همین استعمارگران در آن عصر، در ایران و هند به دینسازان بیمایه و شیادان دروغ پیشه کمک کردند تا افکارشان تحت عنوان بابیه و بهاییه رونق بگیرد تا با ایجاد تفرقه و سست کردن پایههای اعتقادی مردم به چپاول و غارت اموالشان ادامه دهند.

عبارت دبستان مذاهب درباره سوره نورین نیز بر انگیزه تألیف کتاب دبستان مذاهب مهر صحت میزند. مؤلف کتاب تحت عنوان «در ذکر مذهب اثناعشریه» نوشته است: «از ملامحمد معصوم و محمد مؤمن تونی و ملاابراهیم که در 1053 در لاهور بودهاند و از جمعی دیگر، آنچه نامهنگار [مراد خود مؤلف دبستان است] شنیده و دیده میآورد».(9) سپس به ذکر برخی از باورهای امامیه میپردازد و آنگاه درباره سوره نورین میگوید: «بعضی از ایشان گویند که عثمان مصاحف را سوزانده بعضی از سورهها که در شأن علی و فضل آلش بود، برانداخت و یکی از آن سورهها این است».(10) سپس متن اسطوره مزعومه را در 42 بند (آیه!) میآورد.

مؤلف دبستان مذاهب درباره اینکه این «بعض از شیعه» چه کسانیاند؟ از کدام منبع چنین خبر دادهاند؟ سند آنان چیست و... هیچ خبربه دست نمیدهد. بنابراین، میتوان به آن احتمال، یعنی بیان مبلغی (تعدادی) از اسنادهای مغرضانه و بیپایه از سوی مؤلف دبستان مذاهب برای سست کردن پایههای اعتقادی متدینان اهتمام بیشتری داشت؛ هرچند که از این عبارت کتاب دبستان مذاهب، لغزش محدث نوری آشکار میشود. نوری میگفت: «ظاهر کلام دبستان مذاهب این است که وی از کتابهای شیعه این سوره را نقل میکند»(11) و حال آنکه خود نویسنده دبستان میگوید: «بعض از ایشان گویند...»، نه آنکه از کتابی نقل کرده باشند.

با این اوصاف، کاملاً غیرمنصفانه و بهدور از شأن تقوای پژوهش است، که گروهی از خاورشناسان و سلفیان، با استناد به این دو افسانه بیسند با عبارات بیسر و ته، آنها را سورههای قرآنی بنامند و ادعا کنند دستاندرکاران تدوین مصحف عثمانی [قرآن موجود] این سورهها را بهخاطر وجود فضایل امام علی علیه السلام در آنها، از قرآن کریم ساقط کردهاند و سپس شیعه را با این پندارها متهم به گرایش به تحریف قرآن کنند. (12)

این اتهامات و داستانسراییها در حالی است که شیعه در کتب معتبر حدیثی و [تفاسیر و علوم] قرآنی و سایر منابع خود بر «عدم تحریف قرآن» تصریح کرده است و حتی حاجی نوری که اعتقاد به تحریف قرآن را به او نسبت میدهند، بعد از این تهمتهای بیپایه ناچار شد رساله‏اى در دفاع از خود بنویسد که منظور من عدم تحریف کتابالله بوده است و از تعبیرات من برداشت سوء شده است. (13)

آخرین سخن اینکه یکى از گناهان کبیره در پیشگاه خداوند متعال، متهم ساختن دیگران به امورى است که هرگز نگفتهاند و انجام ندادهاند. همه جا گفتهایم و مى‏گوییم که هیچ کس از محققان و علماى بزرگ شیعه- به شهادت کتابهایشان - قائل به تحریف قرآن نبوده و نیستند، ولى گروهى متعصب و لجوج، باز این تهمت را تکرار مى‏کنند. معلوم نیست چه جوابى براى یومالمعاد فراهم ساخته‏اند که هم تهمت مىزنند و هم قرآن مجید را بىاعتبار مى‏کنند، خصوصاً وقتی میبینیم، قرآن موجود در مساجد و خانههای شیعیان نیز یک کلمه با سایر قرآنها در بلاد مسلمین تفاوت ندارد، قاریان شیعه نیز در بسیارى از مسابقات بینالمللى قرائت قرآن، رتبههاى اول را کسب کردهاند و حافظان ما، بهخصوص حافظان خردسال، اعجاب و تحسین بسیارى از کشورهاى اسلامى را برانگیختهاند. هر سال هزاران نفر بر حافظان و قاریان ما افزوده مى‏شود و کلاس‏هاى حفظ، قرائت، تفسیر قرآن و دانشکدههاى علوم قرآنى، کشور پهناور ما را فرا گرفته، و اثبات تمام این برنامه‏ها با مشاهده از نزدیک، براى همه آسان است. در تمام این موارد قرآنى جز همان قرآن معروف و معمول بین مسلمین جهان وجود ندارد و هیچ کس قرآنى جز آن نمى‏شناسد و در هیچ مجلس و محفلى سخنى از تحریف قرآن مطرح نیست. (14)

پینوشتها

1. ر.ک: رسالة فی الرد علی الرافضة، محمدبن عبدالوهاب، تحقیق الدکتور ناصربن سعدالرشید، مکه، مرکز البحث العلمی و احیاء التراث، 1400 ق، ص 14 - 15

2. طبق ادعای آنها سوره نورین در 42 بند (آیه) و سوره ولایت در 7 بند (آیه) در نسخهای مجهول از قرآن آمده است و ادعا میکنند در اندیشه شیعه دستاندرکاران تدوین مصحف عثمانی این سورهها را برای آنکه مشتمل بر فضایل علی علیه السلام است از قرآن برانداختهاند.

3. غررالفواید فی شرح الفراید، محمدحسن آشتیانی، مکتبة آیتالله نجفی مرعشی، قم، 1404 ق، ص 101؛ حفظ الکتاب الشریف من شبهة التحریف، سیدمحمدحسین شهرستانی، بیجا، 1395ق، ص46؛ الآء الرحمن فی تفسیر القرآن، محمدجواد بلاغی، مکتبة الوجدانی، قم، بیتا، ج 1، ص 24؛ الجواب المنیف فی الرد علی مدعی التحریف فی القرآن الشریف، یوسف الدجوی، مطبعة النهضة الاردنیة، مصر، 1331 ق و...

4. در ژولای 1913م، کلیر تسدال در مجله The moslem World در مقالهای تحت عنوان «اضافات شیعه بر قرآن» افزون بر سوره نورین در 42 بند (آیه) سوره ولایت را در 7 بند (آیه) گزارش کرده و متن آنها را به زبان انگلیسی ترجمه کرده است. (تسدال، ویلیام سنت کلر (1859 1928م) کشیش انگلیسی، بهعنوان دبیر انجمن تبلیغات مسیحی کلیسای انگلستان ، مأمور خدمت در اصفهان و لاهور بود. تسدال به چند زبان شرقی از جمله فارسی، عربی و گجراتی آشنایی داشته و در مدت اقامت خود در ایران و شبه قاره، به پژوهشهایی در زمینه اسلام و قرآن و برخی زبانهای شرقی پرداخته است.

5. فصلالخطاب، میرزا حسین نوری، چاپ سنگی، ص 180

6. دبستان مذاهب، کیخسرو اسفندیار، به اهتمام رحیم رضازاده ملک، کتابخانه طهوری، تهران، 1362ش، ج2، ص22

7. همان، ج2، ص58 - 46

8. همان، مقدمه

9. همان، ج1، ص244

10. همان، ج1، ص246

11. فصل الخطاب، همان، ص 180

12. بررسی و ارزیابی مدارک و اسناد افسانه سوره نورین و ولایت، نجارزادگان، فتحالله، مجله طلوع - تابستان 1381، شماره 2، ص 75 (با تلخیص)

13. شیعه پاسخ مىگوید، مکارم شیرازى، ناصر، ‏مدرسه الامام علىبن ابىطالب علیه السلام، قم‏، 1428ه.ق‏، چاپ هشتم‏، ص21؛ به نقل از: الذریعة، ج16، ص231

14. شیعه پاسخ مىگوید، همان‏، ص29

..................................................

منبع: پایگاه اطلاعرسانی آیتاللهالعظمی مکارم شیرازی

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA

 

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





شنبه ٢٧ مرداد ١٣٩٧
جستجوی وب
کانال تلگرام
کانال تلگرام