*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


گروه خبری: اخلاق در حوزه, اخلاق در حوزه  | تاریخ:1397/04/27 | ساعت:١١:١٧ | شماره خبر:٤٠١٦٢٧ |  


    درس اخلاق شماره 561قبح عالم بی‌عمل ///  آیت‌الله صالحی مازندرانی رحمه الله علیه

قبح عالم بی‌عمل /// آیت‌الله صالحی مازندرانی رحمه الله علیه

 کنترل زبان در خصوص زبان و آفات و خساراتی که با این کوچکی‌اش به بار می‌آورد، مسایل زیادی در روایات و متون احادیث وجود دارد. حضرت امیرالمؤمنین علیه السللام در چندین جا از نهج‌البلاغه درباره لسان سخن فرمودند. از جمله این‌که «لسان العاقل وراء قلبه و قلب الاحمق وراء لسانه»؛‌ (نهج‌البلاغه/حکمت39) یعنی کسی که عقلش بر او حاکم است، زبانش وراء قلب و عقلش ایستاده؛ یعنی گویا عقل امام، و زبان مأموم است و تا عقل فرمان ندهد که بگو، حرف نمی‌زند... 

  


 


 

کنترل زبان

در خصوص زبان و آفات و خساراتی که با این کوچکیاش به بار میآورد، مسایل زیادی در روایات و متون احادیث وجود دارد. حضرت امیرالمؤمنین علیه السللام در چندین جا از نهجالبلاغه درباره لسان سخن فرمودند. از جمله اینکه «لسان العاقل وراء قلبه و قلب الاحمق وراء لسانه»؛ (نهجالبلاغه/حکمت39) یعنی کسی که عقلش بر او حاکم است، زبانش وراء قلب و عقلش ایستاده؛ یعنی گویا عقل امام، و زبان مأموم است و تا عقل فرمان ندهد که بگو، حرف نمیزند.

چنین آدمی عاقل است، ولی آدمی که سفیه باشد، زبانش امام و عقلش مأموم است. لسان جلو است و قلب و عقل دنبالش؛ یعنی عقل مغلوب و مقهور زبانش میباشد. هنوز عقل مطلبی را محاسبه و سبک و سنگین نکرده که یک مرتبه میبیند زبانش دارد مثل بلبل حرف میزند. اینجا زبان امام است و عقل بیچاره، دستروی سینه ایستاده و منتظر است که زبان چه میخواهد بگوید. زبان چنین شخصی، اصلاً به عقل میدان نمیدهد و آن را پشت دروازه آهنین خودش، نگه میدارد.

ممنوعیت سخن علیه صاحبان نعمت

امیرالمؤمنین علی علیه السللام همچنین در نهجالبلاغه میفرماید: «لا تجعلنّ ذرب لسانک علی من أنطقک و بلاغة قولک علی من سدّدک»؛ (نهجالبلاغه/کلمات قصار) یعنی به مجرد اینکه آدم چهار کلمه یاد گرفت، نباید خدای نکرده سبکسری کند و غرور او را بگیرد، تیزی زبانش را، متوجه کند به همانهایی که این زبان را گویا کردند و راهش انداختند. این حدیث، وظیفه انسان را نسبت به صاحبان نعمت روشن میکند؛ به عبارت دیگر انسان از این حدیث میآموزد که در مقابل صاحبان نعمت چه باید انجام دهد؟

انواع صاحبان نعمت

صاحبان نعمت یا اشخاص حقیقیاند؛ مثل انبیاء، اولیای الهی و اهلبیت و معصومین علیهم السلام که اولیای نعمت هدایت و رشدمان هستند. پس از آن، نوبت مراجع و علمای دین، پدران و مادران، اساتید و معلمان میرسد که همه اینها مشمول روایت هستند و یا صاحبان نعمت اشخاص حقوقیاند؛ مثل حوزه‌‌های علمیه، نظام جمهوری اسلامی و دیگر نظامهای حق که آدم مشمول نعمت آنهاست.

حوزه علمیه، نظام جمهوری اسلامی و اشخاصی مثل اساتید که خادم هستند و به انسان حرف زدن آموختند، احترام و حریم دارند. خدای نکرده انسان نباید لبه تیز زبانش را متوجه همینها بکند. بنابراین آدم نباید زبانش را بر «من انطقه» به کار ببرد.

حضرت در ادامه فرمود: «و بلاغة قولک علی من سددک»؛ یعنی قول بلیغ خودت را علیه کسانی که تو را رشد دادند به کار مگیر. تسدید و سداد فقط به این نیست که قامت آدم محکم بشود، بلکه به این معنا هم است که بنیه و مزاج فکری و فرهنگی افراد محکم بشود. امام علیه السللام میفرماید: وقتی که قول بلیغ داری، خوب حرف میزنی، واعظ و خطیب شهیر شدی، آن وقت مواظب باش و فکر کن که این بلاغت قول را از کجا گرفتی؟ اگر از حوزه علمیه گرفتی، خدای نکرده علیه حوزه به کار نبر!! تو فرزند همین حوزه هستی. این اساتید، مدرسین و بزرگان تقوا ما را ساختند و در مسیر دین و معرفت ما را محکم و استوار نمودند. توجه به این مسایل خیلی مهم است.

نتیجه بحث

از روایت چنین فهمیده میشود که شخصیت و هویت نامریی و ناپیدای انسان، زیر زبانش نهفته است؛ گویا زیر زبان یک گنجینه و معدنی است که درب آن گنجینه بسته است. حال این زبان که حرکت بکند، درب آن نهانخانه باز میشود که یا از درون آن، گنج نمایان میشود و گاهی گچ و از گچ هم به مراتب پایینتر است که فرمود: «اولئک کالانعام بل هم أضل» (اعراف/179) بنابراین حرف زدن که این همه آثار بر آن مترتب است، باید نزد انسان از اهمیت بالایی برخوردار باشد.

تهیه و تنظیم: علیاکبر بخشی

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA

 

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





يکشنبه ٢٥ آذر ١٣٩٧
جستجوی وب
کانال تلگرام
با افق حوزه به روز باشید
با
کانال تلگرام