*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


گروه خبری: آثار ماندگار  | تاریخ:1396/11/18 | ساعت:١٦:٢٥ | شماره خبر:٣٩٧٧٥٤ |  


    آثار ماندگار شماره 543مرآة العقول فی شرح اخبار آل الرسول/// اثری از علامه مجلسی

مرآة العقول فی شرح اخبار آل الرسول اثری از علامه مجلسی

  محمدباقر مجلسی مشهور به علامه مجلسی از محدثان نامی امامیه در عصر صفویه است که در سال 1037 قمری در اصفهان به دنیا آمد. پدرش ملامحمدتقی از اکابر علمای شیعه و عارف و حکیم بود. علامه مجلسی نزد شیخ حر عاملی، ملا محسن فیض کاشانی، ملا صالح مازندرانی، علامه حسن علی شوشتری و میر محمد مؤمن استرآبادی شاگردی نمود و در بیست سالگی به درجه اجتهاد و فتوا نائل آمد... 

  


 


 

محمدباقر مجلسی مشهور به علامه مجلسی از محدثان نامی امامیه در عصر صفویه است که در سال 1037 قمری در اصفهان به دنیا آمد. پدرش ملامحمدتقی از اکابر علمای شیعه و عارف و حکیم بود. علامه مجلسی نزد شیخ حر عاملی، ملا محسن فیض کاشانی، ملا صالح مازندرانی، علامه حسن علی شوشتری و میر محمد مؤمن استرآبادی شاگردی نمود و در بیست سالگی به درجه اجتهاد و فتوا نائل آمد.

از علامه مجلسی آثار متعدد و مؤثری به میراث مانده که بحارالانوار، حیاتالقلوب و عینالحیات از آن جمله است. او به جایگاه شیخالاسلامی در عصر صفویه رسید و سرانجام در سال 1110 قمری در اصفهان دیده از جهان فرو بست و در جوار مرقد پدرش دفن شد.

مرآة العقول فی شرح اخبار آل الرسول

کتاب گرانسنگ «مرآة العقول فی شرح اخبار الرسول» در حقیقت شرح کامل علامه مجلسی بر کتاب «الکافی» ثقةالاسلام کلینی و به عربی است. این شرح جامعترین شرح بر کتاب کافی و شامل اصول و فروع میشود که نزدیک به شانزده هزار روایت در آن بررسی و تبیین گردیده است.

مؤلف علاوه بر ذکر مضامین عالی و نکات مفید در شرح روایت، از شروح معروف دیگر از جمله شرح ملا صدرای شیرازی و ملا محسن فیض کاشانی نیز استفاده کرده و بر ارزش «مرآة العقول» افزوده است.

برخی از فهرستنگاران تاریخ آغاز تألیف مرآة العقول را سال 1076ق و تاریخ انجام آن را میان سالهای 1102 تا 1106ق تخمین زدهاند، ولی از اجازهنامهای که علامه مجلسی برای یکی از شاگردانش به نام فاضل مشهدی به سال 1085 قمری صادر کرده و در آن نامی از کتاب «مرآة العقول» خودش برده، دانسته میشود که احتمال فهرستنگاران چندان مبنای محکمی ندارد.

انگیزه مؤلف

این کتاب در آغاز بهصورت یادداشتهای پراکنده بر روایات کتاب کافی بوده که علامه مجلسی آنها را به هنگام تدریس به رشته تحریر در آورده بود. ایشان در مقدمه کتابش به این مطلب اشاره کرده و مینویسد: به دلیل وجود نگرانی نسبت به از بین رفتن آن مطالب و نیز به دلیل درخواست شاگردم بنام محمدصادق آن حواشی را بهصورت مرتب و منظم جمعآوری نمودم.

ساختار و محتوا

علامه مجلسی در این اثر پس از بحث درباره سند حدیث و ردهبندی آنها بر اساس تقسیمبندی چهارگانه صحیح، موثق، حسن و ضعیف؛ به شرح و توضیح معنای حدیث پرداخته و نکات دقیق آن را بیان میدارد. او در مقدمه کتاب مینویسد: «وجود خبر در امثال چنین اصول معتبری موجب جواز عمل به آن میگردد، اما ناچاریم که به هنگام تعارض، برای ترجیح روایتی بر دیگر روایت به سند آن رجوع کنیم؛ زیرا معتبر بودن تمام روایات کتاب، منافاتی با این امر ندارد که برخی از آنها قویتر باشند.

استفاده از روش غیرمزجی در شرح روایات، معرفی میزان اعتبار روایات، اهتمام به آراء و نظرات عالمان دیگر و نیز اهتمام به مفاهیم واژههای روایت از سلوک علمی علامه مجلسی در این کتاب است.

بررسی سندی روایات در قالب جملههای کوتاه و شرح و بسط مفاهیم مشکل از ویژگیهای مرآة العقول است. او در ارزیابی اسناد روایات کافی از اصطلاحات جدید حدیثی بهره برده که بنابر تحقیق برخی از پژوهشگران به بیش از پانصد مورد میرسد. همچنین در این اثر سعی شده تا به منظور کاستن پیچیدگی متون حدیث، از کتابهای لغت و احادیث دیگر کمک گرفته شود.

نسخههای خطی

کتابشناسان معتقدند که «مرآة العقول» دارای سه نسخه خطی است:

اول، نسخهای از جلد اول و جلد دوازدهم در کتابخانه آستان مقدس رضوی نگهداری میشود.

دوم، نسخههایی از جلدهای دوم، چهارم و ششم که در کتابخانه رهبر معظم انقلاب حضرت آیتالله خامنهای بوده و از سوی ایشان به کتابخانه آستان قدس رضوی اهداء شده است.

سوم، نسخهای از این کتاب در کتابخانه ملک تهران وجود دارد.

چاپ و نشر

«مرآة العقول» بارها چاپ شده که چاپ اولش در سال 1317ق در چهار مجلد و در تهران بهصورت سنگی بوده است.

چاپ حروفی مرآة العقول با مقدمه علامه مرتضی عسگری و تصحیح سیدهاشم رسولی محلاتی در 28 مجلد در تهران توسط دارالکتب الاسلامیه صورت پذیرفت. چاپخانه الحیدری نجف اشرف در سال 1399 قمری همین کتاب را تجدید چاپ نمود. این اثر همچنین در سال 1363 شمسی با تصحیح آقای محسن الحسینی الامینی در نوزده جلد توسط انتشارات دارالکتب الاسلامیه به چاپ رسیده است.

تهیه و تنظیم: علیاکبر بخشی

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA

 

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





چهارشنبه ٢٨ شهريور ١٣٩٧
جستجوی وب
کانال تلگرام
کانال تلگرام