*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


گروه خبری: آثار ماندگار  | تاریخ:1396/09/29 | ساعت:٠٩:٢١ | شماره خبر:٣٩٦١٥٨ |  


    آثار ماندگار شماره 536 عمدة عیون صحاح الاخبار فی مناقب امام الابرار///اثری از ابن بطریق

عمدة عیون صحاح الاخبار فی مناقب امام الابرار///اثری از ابن بطریق

  یحیی‌بن حسن‌بن حسین‌بن علی‌بن محمدبن بِطّریق از اکابر دانشمندان قرن ششم هجری و صاحب مذهب امامیه بوده که در سال 523 هجری در شهر حله به دنیا آمد. وجود عالمان نامدار و طراز اول در شهر حله بستر مناسبی شد تا یحیی‌بن بطریق آن را زمینه‌ای برای رشد و بالندگی تمام و کمال خودش قرار دهد. او در رشته‌های گوناگون اسلامی از جمله کلام، رجال، حدیث، فقه و اصول، بلند آوازه شد و به درجه رفیع اجتهاد و مقام افتاء نائل آمد و از بزرگان شهر حله گشت. سر آمد استادان او در حله محمودبن علی حمصی، محمدبن شهر‌آشوب، عمادالدین طبری بوده‌اند... 

  


 

 

 

یحییبن حسنبن حسینبن علیبن محمدبن بِطّریق از اکابر دانشمندان قرن ششم هجری و صاحب مذهب امامیه بوده که در سال 523 هجری در شهر حله به دنیا آمد.

وجود عالمان نامدار و طراز اول در شهر حله بستر مناسبی شد تا یحییبن بطریق آن را زمینهای برای رشد و بالندگی تمام و کمال خودش قرار دهد. او در رشتههای گوناگون اسلامی از جمله کلام، رجال، حدیث، فقه و اصول، بلند آوازه شد و به درجه رفیع اجتهاد و مقام افتاء نائل آمد و از بزرگان شهر حله گشت. سر آمد استادان او در حله محمودبن علی حمصی، محمدبن شهرآشوب، عمادالدین طبری بودهاند.

ابنبطریق همچو استادش ابنشهر آشوب به قصد ترویج پیامهای دینی اهلالبیت و دفاع از هجمههای دروغین به مذهب تشیع، سفرهای تبلیغیاش را از حدود سال 570ق با ورود به شهر بغداد آغاز کرد. او نزد محدثان شیعه و سنی حاضر شد و در مورد مبانی دینی با آنها به بحث و گفتوگو پرداخت.

وی پس از مدتی از بغداد به شهر واسط عراق که بسیاری از محدثان اهلسنت در آنجا حضور داشتند، سفر کرد و در جهت اهداف مقدس خود تلاشهای مؤثری نمود. او در سالهای آخر عمرش راهی حلب از شهرهای مهم سوریه شد که ضمن ملاقات با عالمان شیعه و سنی، با مردم آن سامان نیز دیدارهایی مکرری داشت. پرسش و پاسخهایی که بین ابنبطریق و مردم حلب صورت گرفته در مجموعهای به نام «نهجالمعلوم الی نفی المعدوم» جمع شده که به نام «سؤال اهل حلب» شهرت یافته است.

از قلم این دانشمند بزرگ آثار فراوانی در مسایل گوناگون بهخصوص منقبت و عظمت امامان معصوم به رشته تحریر در آمد. یحییبن بطریق عاقبت در سال 600 قمری در شهر حله وفات نمود.

عمدة عیون صحاح الاخبار فی مناقب امام الابرار

از مهمترین تألیفات به جا مانده از ابنبطریق کتاب «عمدة عیون صحاح الاخبار فی مناقب امام الابرار» است، بهطوری که بیشتر اهل تراجم و صاحبنظران او را با عنوان «صاحب العمدة» معرفی کردهاند.

این اثر فاخر یکی از منابع مهم روایی در قرنهای ششم به بعد است. علامه مجلسی تصریح میکند که در خیلی از اجازهنامههایی که مشایخ روایت به راویان و شاگردان خود میدهند، نام کتاب «العمدة» ذکر میشود که نشان از مقام خاص مؤلف در نزد آنهاست.

ساختار و محتوا

«عمدة عیون صحاح الاخبار» در 44 فصل تنظیم شده که سیوشش فصل از آن حاوی مطالب مربوط به حضرت امیرالمؤمنین میباشد. نسب، کنیه، زمان ولادت و شهادت، تعداد فرزندان و آیات و روایات وارده در شأن حضرت علی علیه‌السلام مانند آیه تطهیر، آیه مودت، آیه اولوالامر، حدیث منزلت، حدیث غدیر و حدیث ثقلین از جمله مباحث مطرح شده در این کتاب است.

ابنبطریق در فصول باقیمانده به فضایل حضرت زهرا، خدیجه کبری، امام حسن و امام حسین، جعفر طیار و حضرت ابوطالب علیهم‌السلام میپردازد و در ادامه در مورد دوازده جانشین پیامبر اسلام صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و سلم از جمله حضرت مهدی معهود علیه‌السلام و نیز وقایع پس از نبی مکرم اسلام صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و سلم مطالب ارزندهای را بیان میدارد.

مؤلف در مجموع حدود 913 روایت را از منابع معتبر و صحیح در نزد اهلسنت انتخاب و در کتابش گرد آورده است. او در ابتدای کتاب، سلسله سند خود را به هر یک از کتب منبع ذکر مینماید، و ترتیب نقل روایات در هر فصل نیز بر اساس تقدم زمانی کتب است؛ مثلاً ابتدا روایت ابنحنبل و سپس روایات بخاری و مسلم را نقل کرده است. مؤلف ضمن نقل روایات، مطالب دشوار و محتاج به بیان را توضیح و شرح میدهد.

منابع مورد استفاده

مؤلف در خلق این میراث ماندگار، تنها کتب روایی اهلسنت را مرجع خود قرار داده و روایات مورد نظر آنها را که با موضوع بحث مؤلف سنخیت داشته، استخراج نموده است.

مؤلف از بیش از چهل مأخذ سود برده که میتوان به این موارد اشاره کرد. مسند ابنحنبل که از آن 174 حدیث نقل کرده است. صحیح بخاری با 79 حدیث، صحیح مسلم به 95 حدیث، تفسیر ثعلبی با 128 حدیث، صحیحین حمیدی 56 حدیث، مناقب ابنمغازلی 259 حدیث، صحاح سته وزینبن معاویه عبدری 79 حدیث، غریبالحدیث ابنقتیبه دینوری 6 حدیث، المصابیح فراء 7 حدیث، الفردوس ابنشیرویه دیلمی 6 حدیث.

روش تحقیق کتاب العمدة

اخیراً کتابخانه علامه مجلسی اقدام به تحقیق و تصحیح کتاب العمدة نموده است. برای این کار متن چاپ شده توسط جامعه مدرسین با اختلاف نسخی که در آن وجود داشت، مبنای تحقیق قرار گرفت و در گام اول هفت نسخه موجود با آن مقابله شده و اختلافات آنها با نسخه جامعه مدرسین دقیقاً ثبت شد. در گام بعدی بهترین متن از بین متون موجود انتخاب گردید و سایر متون بر اساس روش تلفیقی در پاورقی درج گردید.

سومین گام، ذکر آدرس آیات، احادیث، لغات و اشعار موجود در کتاب بود که در این کار از هیچ تلاشی فروگذار نشد. برای استخراج احادیث و روایات ابتدا مصادری که خود مصنف بر آنها اعتماد کرده و از آنها تعبیر به کتب صحیح نموده بود، در اولویت قرار گرفت. کار آخر این تحقیق، ذکر مختصر احوالات کسانی بود که در سند مؤلف تا مصادر قرار داشتند.

چاپ و نشر

کتاب العمده بارها به چاپ رسیده است که چاپ سال 1309 هجری در تبریز و نیز سال 1407 هجری در قم از آن جملهاند. این کتاب همچنین توسط چاپخانه افست تهران در سال 1412 هجری با مقدمه آیةالله شیخ جعفر سبحانی به چاپ رسیده است.

تهیه و تنظیم: علیاکبر بخشی

       

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA

 

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





سه شنبه ٢٦ تير ١٣٩٧
جستجوی وب
کانال تلگرام
کانال تلگرام