*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


گروه خبری: آثار ماندگار  | تاریخ:1396/09/13 | ساعت:١٥:١٤ | شماره خبر:٣٩٥٦٤٧ |  


    آثار ماندگار شماره 534 تفسیر فرات کوفی اثری از فرات کوفی

تفسیر فرات کوفی اثری از فرات کوفی

  فرات کوفی از محدثان و بزرگان صدر اسلام است که با خدمات ارزنده علمی خود به‌خصوص در تفسیر قرآن و روایات اهل‌بیت اسباب تحقیق و پژوهش آیندگان را رقم زده است. فرات از محضر بیش از یکصد نفر از راویان حدیث کسب فیض نمود که حسین‌بن سعید کوفی اهوازی -از اصحاب امام رضا، امام جواد، امام هادی‌ علیهم‌السلام -، جعفربن محمدبن مالک بزاز، عبیدبن کثیر عامری کوفی، ابراهیم‌بن احمدبن عمرو و ابوعلی حضرمی از برجستگاه آنان بودند. او به قرآن و تفسیر علاقه وافری داشته ولذا بیشتر، روایاتی را آموخت که در تفسیر قرآن و در شأن اهل‌بیت عصمت و طهارت‌ علیهم‌السلام وارد شده است.... 

  


 

 

 

فرات کوفی از محدثان و بزرگان صدر اسلام است که با خدمات ارزنده علمی خود بهخصوص در تفسیر قرآن و روایات اهلبیت اسباب تحقیق و پژوهش آیندگان را رقم زده است.

فرات از محضر بیش از یکصد نفر از راویان حدیث کسب فیض نمود که حسینبن سعید کوفی اهوازی -از اصحاب امام رضا، امام جواد، امام هادی علیهم‌السلام -، جعفربن محمدبن مالک بزاز، عبیدبن کثیر عامری کوفی، ابراهیمبن احمدبن عمرو و ابوعلی حضرمی از برجستگاه آنان بودند.

او به قرآن و تفسیر علاقه وافری داشته ولذا بیشتر، روایاتی را آموخت که در تفسیر قرآن و در شأن اهلبیت عصمت و طهارت علیهم‌السلام وارد شده است.

خودایشان از راویان بزرگ امامیه و بنابر توثیق عام، محدثی مورد اعتماد و ثقه است. علامه مجلسی میگوید: «اگر چه بزرگان درباره شخص فرات یادی نکردهاند، ولی اخبار و روایات موجود در تفسیر فرات چنان است که با احادیث معتبری که بهدست ما رسیده، موجب وثوق پیدا کردن به مؤلف آن میشود.» معروف این است که فرات کوفی در نیمه نخست قرن چهارم هجری وفات یافته است.

تفسیر فرات کوفی: تفسیر فرات، اثر ماندنی و جاویدان مؤلفی شیعه بنام فرات کوفی است که اسباب شهرت مؤلفش را در طول قرنهای متمادی فراهم کرده است.

این تفسیر به عربی نوشته شده و جزو تفاسیر روایی شیعه محسوب میشود و در ردیف تفاسیر عیاشی و علیبن ابراهیم قمی قرار دارد.

مؤلف محترم در توضیح و تبیین آیات قرآن از حدود هفتصدوهفتادوهفت روایت بهره گرفته که اغلبشان در منزلت امامان معصوم علیهم‌السلام میباشند.

ساختار تفسیر: اساساً تفسیر فرات به ترتیب سورههای قرآن چیده شده، اما بنابر نظر مصحح آن آقای محمودی، گاهی این ترتیب رعایت نمیشود. فرات کوفی سند روایات را بهطور کامل نقل کرده، ولی متأسفانه در نسخههای موجود، روایات معنعن یعنی با حدف سلسله اسناد آمده است. گفته میشود که این حذف اسناد در گذشته از سوی ناسخان صورت پذیرفته که از آن پس به همین روال استنساخ و چاپ می شود.

آیةالله استادی در کتاب «آشنایی با تفاسیر و مفسران شیعه» چند روایت از این تفسیر را مورد ارزیابی قرار میدهد و مینویسد: «برخی روایات اگر سند هم نداشته باشد، متنش درست و قابل قبول است.»

آغاز و انجام تفسیر: فرات کوفی در آغاز تفسیر فاخر خود، پس از حمد و ثنای پروردگار، ادامه میدهد که من شهادت میدهم که محمد عبد و رسول خداوند است و صلوات خدا بر او و بر اهلبیت او که اول ایشان المرتضی امیرالمؤمنین علیبن ابیطالب علیه‌السلام و باب علم نبی است و آخر آنها المهدی میباشد.

انجام تفسیر مذکور با این عبارت به پایان میرسد: «صدق الله العلی العظیم و صدق رسوله النبی الکریم و الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد خیر خلقه و آله و اهلبیته و عترته و ذریته اجمعین.»

افرادی در طول تاریخ در دوازده امامی بود جناب فرات کوفی تشکیک کردهاند که کلمات خود مؤلف زائلکننده هرگونه شک و شبهه است.

تفسیر فرات در آثار دانشمندان: دانشمندان معروفی از تفسیر کوفی در آثار خود استفاده کردهاند که میتواند به این افراد اشاره نمود: الف: شیخ صدوق در کتاب امالی؛ ب: ابنطاووس در کتاب الیقین؛ ج: شیخ حر عاملی در وسایلالشیعه؛ د: سیدهاشم بحرانی در تفسیر البرهان، ه: مرحوم حاجی نوری در مستدرک الوسایل؛ و: علامه مجلسی در بحارالانوار.

ترجمه فارسی: آقای شیخ یوسف لبنانی، تفسیر فرات را به زبان فارسی ترجمه و شرح و با نام «ثمرة الفؤاد» چاپ نموده است. او در مقدمه مینویسد: «تفسیر فرات که تألیف فراتبن ابراهیم کوفی یکی از علمای حدیث است، محل اعتماد اکابر و اعیان است. وثوق و اعتماد بر این تفسیر در میان هر دو فرقه مشترک است. تفسیر فرات تفسیر قویم و قدیمی است که با آن کوچکی حجم، بر مطابقت نفسیه بسیاری مشتمل است که مطابقت تامه دارد با مذهب اهلبیت عمصت علیهم‌السلام . این حقیر آنرا به طریق خیلی ساده و به زبان فارسی ترجمه کردم تا اینکه همه مؤمنین از مطالب آن بهرهمند شوند. در ضمن بعضی از اعتراضات ارباب جهل و عناد را با ذکر بعضی از آیات و اخبار و با استفاده از ادله عقلیه جواب دادم.»

نسخههای خطی: از این تفسیر قرآن، نسخههای متعددی در کتابخانهها موجود است که عبارت از:

الف: نسخهای در کتابخانه امیرالمؤمنین در نجفاشرف

ب: نسخهای در کتابخانه مدرسه آیةالله بروجردی در نجف

ج: نسخه کتابخانه مدرسه فیضیه

د: نسخه کتابخانه ملک در تهران

چاپ و نشر: تفسیر فرات کوفی اولین بار در سال 1354 قمری در نجف اشرف به اهتمام و مقدمه شیخ محمدعلی غروی اردوبادی چاپ شد. این تفسیر همچنین با تحقیق و تصحیح محمد الکاظم توسط وزارت ارشاد اسلامی در سال 1410 قمری در تهران به چاپ رسید.

تهیه و تنظیم: علیاکبر بخشی

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA

 

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





سه شنبه ٢٩ آبان ١٣٩٧
جستجوی وب
کانال تلگرام
با افق حوزه به روز باشید
با
کانال تلگرام