*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


گروه خبری: پرس‌وجو  | تاریخ:1396/03/24 | ساعت:١٤:٤٥ | شماره خبر:٣٩٢١٥٧ |  


    پرس‌وجو شماره 513علل گرایش به عرفان‌های دروغین چیست؟

علل گرایش به عرفان‌های دروغین چیست؟

  اصل گرایش به عرفان در انسان یک گرایش اصیل است. خداشناسی و خداگرایی فطری به همین معنی است و عرفان دعوت به خداست و معنویت چیزی جز گرایش به خدا نیست. حال اگر نوع صحیح آن عرضه نشود و به آن عطش فطری پاسخ درستی داده نشود، طبعاً افراد جذب شبه‌عرفان‌ها می‌شوند. دسترسی آسان به این گرایش‌ها از طریق نشریات نوشتاری و صوتی و تصویری به‌ویژه اینترنت و عرضه جذاب این مطالب از دیگر عوامل جذب به این عرفان‌ها است. ....  

  


 

اصل گرایش به عرفان در انسان یک گرایش اصیل است. خداشناسی و خداگرایی فطری به همین معنی است و عرفان دعوت به خداست و معنویت چیزی جز گرایش به خدا نیست. حال اگر نوع صحیح آن عرضه نشود و به آن عطش فطری پاسخ درستی داده نشود، طبعاً افراد جذب شبهعرفانها میشوند. دسترسی آسان به این گرایشها از طریق نشریات نوشتاری و صوتی و تصویری بهویژه اینترنت و عرضه جذاب این مطالب از دیگر عوامل جذب به این عرفانها است.

از آنجا که عرفان اصیل با افسار گسیختگی و هوای نفس مبارزه میکند و کمتر کسی همت آن را دارد که سالک صادق این طریق باشد، عرفان راستین مشتریان زیادی ندارد. در مقابل در بسیاری از فرقههای شبه عرفانی چنین نشان داده میشود که از راه پیروی از هوای نفس، استفاده از مواد مخدر، الکل و شهوترانی شخص میتواند به همان نتایج عرفانی برسد. از این رو با توجه به نیاز معنوی افراد و جاذبه غرائز و فقدان دانش و بصیرت لازم در این مسیر، دعوت آنان پذیرفته میشود. تنها کسانی که به حدی از رشد و معرفت رسیده باشند که راه را از بیراهه تشخیص دهند، در دام اینان قرار نمیگیرند.

از سوی دیگر، در پی تبلیغات دروغین و ادعاهای گزاف این فرقهها، بسیاری برای رهایی از دشواریها و غلبه بر شکستها، ناکامیها، سرخوردگیها، اضطرابها، افسردگیها، ناامیدیها و تنهاییها و وازنش از مادیگری به مواد مخدر، ابتذال، سکس و برهنگی، داروهای روان گردان و بالأخره عرفانهای کاذب پناه میبرند تا از این طرق گره از کار فروبسته خود بگشایند. متأسفانه اکثر قربانیان و طعمههای فریبکاران از مدعیان نبوت و ولایت تا دعانویس و رمال و شفادهنده افرادی هستند که از چنین مشکلاتی رنج میبرند و با افتادن در دام این شیادان نه تنها مشکلی از آنها حل نمیشود بلکه مشکلی بزرگتر برمشکلاتشان و دردی شدیدتر بر دردهایشان افزوده میشود. اینجاست که براستی باید گفت که بیعرفانی بسی بهتر از عرفان کاذب و منحرف است. عرفان دروغین همچون داروی فاسد انسان سالم را بیمار میکند.

 گوهر جام جم از کان جهان دگر است

 تو تمنا ز گل کوزهگران میداری

 انگیزه بانیان و مروجان این فرقهها چیزی جز جاهطلبی و دستیابی به شهرت و ثروت و شهوت نیست. آنها ضمن آشنایی با روانشناسی تبلیغی، آثارشان را در غالب فیلم، داستان، نمایش و رمان به نحو غیرمستقیم ارائه مینمایند.

حال سؤال اینجاست که با چه ملاکی میتوان دعاوی عرفانی را ارزیابی کرد؟

در پاسخ باید گفت؛ داشتن ملاکی برای ارزیابی دعاوی و سنجش صحت و سقم آنها ضروری است. یکی از معیارها هماهنگی با عقل است. عقل معیاری بنیادی در بررسی هر ادعایی است. اگر دعاوی مدعیان عرفان خلاف عقل و استدلال عقلی باشد باطل است. حجیت عقل مطلق است و هیچ حوزهای حتی عرفان بیرون از داوری عقل نیست. البته تعالیمی در عرفان هست که ممکن است ما از راه استدلال عقلی نتوانیم آن را اثبات کنیم یا فقط با پای عقل نمیتوانیم به آن برسیم، ولی آن تعالیم نباید با هیچ یافت عقلانی ناسازگار باشند.

عقل در معنای عامش شامل تجربه، تحلیل تاریخی، روانشناختی و اجتماعی نیز میشود. مطالعه و تحلیل تاریخی این فرقهها و تأمل در شناخت حقیقت و ماهیت آنها میتواند در این زمینه به ما کمک میکند.

معیار دیگر وحی است. هیچ ادعای عرفانی چه در بخش معرفت چه در بخش سلوک نباید با تعالیم معتبر وحیانی ناسازگار باشد. حکمت جامع یا حکمت کامل، حکمتی است که در آن عقل، شهود و وحی با هم هماهنگ باشند. برهان، قرآن و عرفان با هم سازگار هستند. اگر در یکی از اینها شاهد چیزی بودیم که در دیگری خلافش هست، این نشان از وجود خطایی است. در اینجا یا فهم دینی ما دچار خطاست، یا اعتقاد فلسفی ما دچار اشتباه است، یا آن چیزی را که ما فکر می کنیم شهود عرفانی است غلط است. هماهنگی بین عقل و وحی و شهود عرفانی معیاری است که در تفکیک و تمییز عرفان صادق و کاذب و شناخت انحراف و خطا در اندیشه و سلوک عرفانی به ما کمک میکند.

وقتی میگوییم یک سنت یا نظام عرفانی اصیل است معنایش این نیست که همه افراد در این سنت هر ادعایی بکنند آن ادعا مصون از خطا است چون عرفان آنان اصیل است و مثلاً معارفشان را از مکتب اهلالبیت علیهم‌السلام میگیرند. چنانکه در فقه، تفسیر، کلام و دیگر علوم اسلامی نیز چنین چیزی را نمیگوییم. خطای در فهم یا استناد به منبع غیر معتبر یا دخالت هوا و هوس در بشر عادی غیر ممکن نیست. بنابراین، عقل، تعالیم کتاب و سنت و شهودهای اصیل و معصوم میزانهایی هستند در شناخت خطا و صواب در عرفان.

دکتر محمد فنایی اشکوری

عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی قدس‌سره

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA

 

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





پنج شنبه ٠٢ آذر ١٣٩٦
جستجوی وب
کانال تلگرام
کانال تلگرام