*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > اخبار افق 
اخبار > سه طریق تهذیب اخلاق /// آیةالله شیخ محمدتقی آملی قدس‌سره


گروه خبری: اخلاق در حوزه  | تاریخ:1396/07/18 | ساعت:١٣:٤٩ | شماره خبر:٣٩٤٣٩٢ |  


    درس اخلاق شماره 527آیةالله شیخ محمدتقی آملی قدس‌سره

سه طریق تهذیب اخلاق /// آیةالله شیخ محمدتقی آملی قدس‌سره

  تهذیب اخلاق به یکی از این سه طریق تصور می‌شود: یکی از آن‌ها که برای هر کسی میسر و ممکن نیست عبارت است از این‌که، انسان به یک شخص روحانی پاکیزه و خلق مهذبی برخورد کند تا به برکت قوت نفسانی‌اش، اخلاق ذمیمه، از او دور گردد و آن نیست مگر نفس نفیس حضرت ولی‌عصر‌ عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف. ....  

  


 

 تهذیب اخلاق به یکی از این سه طریق تصور میشود: یکی از آنها که برای هر کسی میسر و ممکن نیست عبارت است از اینکه، انسان به یک شخص روحانی پاکیزه و خلق مهذبی برخورد کند تا به برکت قوت نفسانیاش، اخلاق ذمیمه، از او دور گردد و آن نیست مگر نفس نفیس حضرت ولیعصر عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف.

طریق دوم که برای ما میسور است، لکن دشوار میباشد آن است که در شبانهروز یک مرتبه یا در هر هفته یک مرتبه بنشینیم و در اطراف نعمتهای الهی مطالعه نماییم تا اینکه وجداناً ثابت گردد که نعمتهای الهی قابل احصا و شمارش نیستند.

این حالت باعث میشود تا فرد سالک در شکر نعمتهای الهی کوشش نماید و معلوم میشود که ما هیچ وقت از این نعمتها بینیاز نیستیم پس هیچ وقت هم فارغ از شکرش نباید باشیم. در ادامه فرد میفهمد که وظیفه دارد، این نعمتها را در راه منعم صرف نماید و معنی شکر هم استعمال نعمت منعم است در طریق سلوک به سوی او. سالک الی الله باید بداند که بزرگترین نعمت الهی، خودمان هستیم، هیچ نعمتی برای ما بهتر و ارزشمندتر از وجود خودمان نیست، و لذا برای مطالعه در این مرحله هیچ چیزی بهتر از مطالعه در ذات خودمان نیست که «من عرف نفسه فقد عرف ربّه». باید تفکر کرد در خصوصیاتی که حق جلجلاله در بدن انسان اعمال فرموده که چه عجایب و غرائبی را دارا میباشد که هیچ یک از آنها را نه خود، به خودمان عطا کردهایم و نه پدر و مادرمان.

پس روی این مبنا میفهمیم که غیر از خدا، صانع و خالقی در عالم نخواهد بود و مطالعه در کتاب ذات خود کردن، انسان را به مقام معرفت الهی میرساند و چون معرفت و شناسایی حق تمامشدنی نیست، لذا کتاب ذاتی خودمان هم تمامی نخواهد داشت؛ چنانچه حضرت مولیالموحدین امیرالمؤمنین علیه‌السلام فرمود:

أتزعم انّک جِرمٌ صغیر و فیک انطوی العالم الاکبر

و انت الکتاب المبین الذی باحرفه یظهر المضمر

طریق سوم آن است که به سبب تشکیل مجالس وعظ و اخلاقیات و به کمک گفتوشنود معارف دینی، گوش دل را آشنا کنیم و این حرف شنیدن از مربی اخلاق دوام لازم دارد وگرنه با یک مرتبه در ماه یا سال به جایی منتهی نخواهد شد. باید نفس را وادار به تکرار این مباحث کرد تا برای ما مرور بشود.

برخی از افراد کارشان در این قسمت بسیار صعب و دشوار است و با این مجالس اخلاقی نه تغییر حال و نه تبدل افکاری برایشان حاصل میشود. راه علاج این مردم این است که آنها را وادار نماییم در امور دنیا به زیردستان خود نظر کنند تا تدریجاً اخلاقشان تهذیب شود؛ زیرا اگر کسی به زیردست خود نگاه کند طبعاً به نعمتهایی که خدا به او عطا فرموده، مسرور و راضی میگردد.

یک دستورالعمل اخلاقی

اساساً انسان باید در امورات اخروی به مافوق خویش نظر نماید و در امورات دنیوی به مادون خود؛ زیرا اگر در امور اخروی به مافوق خود نظر نماید، طبعاً خود را در مقام عمل قاصر و مقصر میداند و این موجب حرکت به سمت کمال و سعادتمندی او میگردد.

از طرفی، چون در امور دنیوی به مادون خویش نظر دارد؛ پس به آنچه که خداوند به او عطا فرموده قانع و شاکر میشود و این خود باعث ازدیاد نعمت میشود. حالا اگر برعکس بشود و شخص در امور دنیا به مافوق خود نظر کند، همیشه در غم و اندوه است و پیوسته با خود زمزمه میکند که چرا من دارایی او را ندارم؟ چرا من عمارت و شخصیت او را ندارم؟

لذا هیچ وقت راضی به دارایی خود نمیشود و شکر آنها را بجا نمیآورد. در مسئله اخروی نیز اگر فرد به مافوق خود نظر نکند چنانچه عبادت قلیلی بجا آورد میپندارد شش دانگ بهشت از آن اوست.

مقایسه بلای دنیوی با بلای اخروی

کمترین بلای دینی و اشکالات روحی از بزرگترین بلای دنیوی به مراتب مهمتر و بدتر است، زیرا بزرگترین بلای دنیوی بالاخره به انقطاع و زوال میرسد، اما کمترین بلای دینی برایش دوام دارد؛ چنانچه حکایتی است که دزدی به خانه کسی رفت و همه اموال او را برد. شخصی به صاحبخانه گفت: برو شکر کن که شیطان نیامد در خانه دل تو که ایمان تو را ببرد!

وقتی انسان به یکی از این سه طریق به مرتبه تهذیب نفس و وصول الیالله برسد، در حقیقت به سعادت ابدی رسیده است و چون به این مرتبه رسید، حالش حال طلا و نقرهای است که او را آب کرده و عیارش را بگیرند و خالص گردانند و این مقام اخلاص است که فرد خالی از شرک و ریا بوده و فقط برای حق است.

تهیه و تنظیم: علیاکبر بخشی

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA

 

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





سه شنبه ٣٠ آبان ١٣٩٦
کانال تلگرام
کانال تلگرام
آخرین شماره

   افق خانواده شماره 256


 

«اربعین»


 

ویژه نامه بهجت عارفان

 

«ره نامه»

ویژه نامه آغار سال تحصیل

حوزه های علمیه سال 97-96


 
حکمت ناب
مجموعه درسهای اخلاقی
آیت الله انصاری شیرازی قدس سره

 
 
رسم پارسایی
مجموعه درسهای اخلاقی
آیت الله اشتهاردی قدس سره

صفحه اصلی|اخبار افق|سرمقاله|در محضر نور|اخلاق در حوزه|عطر يار|سخن بزرگان|فرزانگان|رواق شهیدان|اخبار کوتاه حوزه|اخبار کوتاه ایران|اخبار کوتاه جهان|بین الملل|مقاله|مصاحبه|همگام با مدارس و مراکز|با شما|گزارش تصویری|افق خانواده|پاسخ استاد