*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > اخبار افق 
اخبار > زیارت عاشورا و اعتبار سند آن


گروه خبری: مقاله, اخبار افق  | تاریخ:1396/07/18 | ساعت:١٣:٢٩ | شماره خبر:٣٩٤٣٩١ |  


    آیةالله‌العظمی شبیری زنجانی (افق حوزه شماره 527)آیةالله‌العظمی شبیری زنجانی

زیارت عاشورا و اعتبار سند آن

  صرف‏ نظر از تأییدات غیبى ‏اى که از طرق معتبر، درباره زیارت عاشورا وارد شده که خود، دلیل بر اعتبار این زیارت شریف است سندى هم که شیخ طوسى در مصباح‌المتهجد در ذیل این زیارت آورده و با «روى محمدبن خالد الطیالسی» آغاز مى‏شود، صحیح است. در آن‌جا بعداز نقل زیارت سیدالشهدا‌ علیه‌السلام از علقمه، چنین آمده است: رَوى مُحَمَّدُ‌بن خالِدٍ الطیالِسِیُّ عَن سَیفِ‌بن عَمیرَةَ، قالَ خَرَجتُ مَعَ صَفوانَ‌بن مِهرانَ الجَمّالِ وعِندَنا جَماعَةٌ مِن أصحابِنا إلى الغَرِیِّ... فَلَمّا فَرَغنا مِن الزِّیارَةِ صَرَفَ صَفوانُ وَجهَهُ إلى ناحِیَةِ أبی عَبدالله الحُسَینِ‌ علیه‌السلام فَقال لَنا: تَزورونَ (/ نَزورُ) الحُسَینَ‌ علیه‌السلام مِن هذا المَکانِ مِن عِندِ رَأسِ أمیرِالمُؤمِنینِ‌ علیه‌السلام مِن هاهُنا. أومَأَ إلَیهِ أبوعَبدِاللهِ الصّادِقُ‌ علیه‌السلام وأنَا مَعَهُ. قالَ: فَدَعا صَفوانُ بِالزِّیارَةِ التی رَواها عَلقَمَةُ‌بن مُحَمَّدٍ الحَضرَمیُّ عَن أبی جَعفَرٍ‌ علیه‌السلام فی یَوم عاشوراءَ؛(1) محمدبن خالد الطیالسى، از سیف‌بن عمیره، چنین روایت کرده است: با صفوان‌بن مهران جمال و گروهى از شیعیان، به سوى نجف به راه افتادیم... . ...  

  


 صرف‏ نظر از تأییدات غیبى ‏اى که از طرق معتبر، درباره زیارت عاشورا وارد شده که خود، دلیل بر اعتبار این زیارت شریف است سندى هم که شیخ طوسى در مصباحالمتهجد در ذیل این زیارت آورده و با «روى محمدبن خالد الطیالسی» آغاز مى‏شود، صحیح است. در آنجا بعداز نقل زیارت سیدالشهدا علیه‌السلام از علقمه، چنین آمده است: رَوى مُحَمَّدُبن خالِدٍ الطیالِسِیُّ عَن سَیفِبن عَمیرَةَ، قالَ خَرَجتُ مَعَ صَفوانَبن مِهرانَ الجَمّالِ وعِندَنا جَماعَةٌ مِن أصحابِنا إلى الغَرِیِّ... فَلَمّا فَرَغنا مِن الزِّیارَةِ صَرَفَ صَفوانُ وَجهَهُ إلى ناحِیَةِ أبی عَبدالله الحُسَینِ علیه‌السلام فَقال لَنا: تَزورونَ (/ نَزورُ) الحُسَینَ علیه‌السلام مِن هذا المَکانِ مِن عِندِ رَأسِ أمیرِالمُؤمِنینِ علیه‌السلام مِن هاهُنا. أومَأَ إلَیهِ أبوعَبدِاللهِ الصّادِقُ علیه‌السلام وأنَا مَعَهُ. قالَ: فَدَعا صَفوانُ بِالزِّیارَةِ التی رَواها عَلقَمَةُبن مُحَمَّدٍ الحَضرَمیُّ عَن أبی جَعفَرٍ علیه‌السلام فی یَوم عاشوراءَ؛(1) محمدبن خالد الطیالسى، از سیفبن عمیره، چنین روایت کرده است: با صفوانبن مهران جمال و گروهى از شیعیان، به سوى نجف به راه افتادیم... .

هنگامى که از زیارت فارغ شدیم، صفوان صورتش را به سوى [کربلا، مدفن] اباعبدالله [الحسین] گرداند و به ما گفت: از اینجا، [امام] حسین علیه‌السلام را زیارت مى‏کنید. امام صادق علیه‌السلام در حالىکه من همراهش بودم، از اینجا به آن حضرت اشاره کرد.

سیفبن عمیره مى‏گوید: سپس صفوان، زیارتى را خواند که علقمةبن محمد حضرمى، از امام باقر علیه‌السلام در روز عاشورا نقل کرده است. ظاهر این عبارت این است که امام صادق علیه‌السلام همان زیارتى را که علقمه از امام باقر علیه‌السلام نقل کرده، رو به جانب مدفن سیدالشهدا علیه‌السلام و با اشاره به آن، بر زبان رانده و آن امام را اینگونه زیارت کرده است. در این طریق، درباره وثاقت سیفبن عمیره و صفوانبن مهران، تردیدى نیست، بلکه دو مطلب ذیل، نیازمند بررسى است:

۱. طریق ذکر شده به محمدبن خالد الطیالسى؛ ۲. وثاقت خود محمدبن خالد.

بررسى طریق روایت تا محمدبن خالد طیالسى

از دو راه مى‏توان اعتبار طریق روایت به طیالسى را به اثبات رسانید: راه اول: ظاهر عبارت «رَوى محمدبن خالد» -به جاى «رُوی عن محمدبن خالد»-(۲) این است که شیخ طوسى نسبت روایت را به محمدبن خالد طیالسى ثابت مى‏دانسته و همین امر براى اثبات اعتبار سند روایت از این جهت، کفایت مىکند. راه دوم: ظاهراً این حدیث از کتاب محمدبن خالد طیالسى گرفته شده است.

شیخ طوسى کتابى به وى نسبت داده (3) و آنرا با این سند نقل کرده است: «حسینبن عبیدالله (غضائرى)، از احمدبن محمدبن یحیى عطار، از پدرش، از محمدبن علىبن محبوب، از محمدبن خالد».

این افراد، همگى از بزرگان و اجلاى امامیه بوده‏اند. احمدبن محمدبن یحیى عطار هم از مشایخ اجازه بوده و بنابر تحقیق، مشایخ اجازه، نیازمند توثیق نیستند.

بررسى وثاقت محمدبن خالد طیالسى

چند دلیل بر وثاقت محمدبن خالد در دست است:

۱. محمدبن علىبن محبوب که خود، از بزرگان طایفه امامیه است، کتاب طیالسى را از او روایت مى‏کند(۴) که دلیل بر آن است که بر وى اعتماد کرده است.

۲. محمدبن خالد طیالسى در طریق بزرگان، به کتاب‏هاى جماعتى که در زیر به برخى از آنها اشاره مى‏کنیم، واقع است.

از جمله این مؤلفان، سیفبن عمیره است که ابوطاهر محمدبن سلیمان زُرارى (جد ابوغالب زرارى) و محمدبن جعفر رزاز که هر دو از بزرگان و ثقات مشایخ امامیه هستند (۵) از محمدبن خالد طیالسى، از سیفبن عمیره، کتاب وى را روایت مى‏کنند (۶) که نشانه اعتماد ابوطاهر و رزاز بر طیالسى است.

از جمله این مؤلفان، عاصمبن حمید، علاءبن رزین و اسماعیلبن عبدالخالقاند که ابوطاهر (جد ابوغالب زرارى)، کتب ایشان را با چیزهایى دیگر، از محمدبن خالد طیالسى روایت مى‏کند. (۷)

از جمله این مؤلفان، رُزیقبن زبیر است که کتابش را عبداللهبن جعفر حِمْیرى، از محمدبن خالد طیالسى، از او روایت مى‏کند. (۸) و نیز حمیدبن زیاد -که با اینکه واقفى است، شیخ طوسى و نجاشى وى را توثیق کرده‏اند(۹) - اصلهاى بسیارى را از محمدبن خالد طیالسى روایت مى‏کند. (۱۰)

۳. بسیارى از بزرگان و ثقات، از وى روایت مى‏کنند (۱۱)- راویان ثقه وى علاوه بر کسانى که پیشتر به نام ایشان اشاره شد- عبارت‏اند از: حَمدانبن احمد قَلانِسى (۱۲)، سعدبن عبدالله، سَلَمةبن خطاب -که بنا بر اظهر، ثقه است (۱۳)- و فرزند وى عبداللهبن محمدبن خالد طیالسى (۱۴)، علىبن ابراهیم، علىبن سلیمان زُرارى(۱۵)، محمدبن حسن صفّار (۱۶) و معاویةبن حکیم.

این شواهد، از قوى‏ترین نشانه‏ها بر وثاقت محمدبن خالد طیالسى هستند. از سوى دیگر، هیچ مذمت و تضعیفى در مورد وى نقل نشده است، حتى از ابن غضائرى که از وى مذمت و تضعیف درباره بسیارى از ثقات، حکایت شده است. بنابراین در وثاقت محمدبن خالد طیالسى تردیدى نیست.

از مجموع آنچه گذشت، در مىیابیم که این سند زیارت عاشورا، سندى است صحیح.

................................................

پینوشتها

۱. مصباحالمتهجد /۷۷۷؛ مصباح الزائر/ ۲۷۲؛ بحارالانوار/۱۰۱/۲۹۶۳.

2. عبارت شیخ طوسى، صیغه معلوم و نسبت جزمى دارد، نه صیغه مجهول که از تردید شیخ طوسى در نسبت روایت به محمدبن خالد طیالسى حکایت مى‏کند.

3. الفهرست طوسى/۲۲۸.

4. الفهرست طوسى/۲۲۸.

5. رجال النجاشى/۲/۲۴۱؛ رساله أبىغالب الزرارى/۱۱۸ و ۱۴۰.

6. رجال النجاشى/۱/۴۲۵؛ رساله أبىغالب الزرارى/۴۸.

7. رساله أبیغالب الزرارى/۴۸ و ۱۸۲. از برخى طرق و اسناد بر مى آید که بزرگان دیگرى نیز کتابهاى برخى از این مؤلفان را روایت مىکنند. در اینباره ر.ک: الفهرست طوسى/۱۸۳؛ قرب الإسناد/۲۹۹۶ و ص۳۲۱۰۳ و ص۱۲۵۴۳۹ و ص۱۳۰۴۵۳.

8. رجال النجاشى/۱/۳۸۳. نیز ر.ک: امالى طوسى/۶۹۷۱۴۸۸ و ص۷۰۰۱۴۹۷.

9. فهرست طوسى/۱۱۴؛ رجال النجاشى /۱/۳۲۱.

10. رجال طوسى/۴۴۱.

11. در معجم رجال الحدیث/۱۶/۷۰ به نشانى روایت برخى از این راویان از محمدبن خالد طیالسى اشاره شده است. ما در پانوشت بعدى، نشانى روایت دیگر راویان را از وى خواهیم آورد.

12. شواهد التنزیل/۱/۱۹۱۲۰۳.

13. ر.ک: کتاب النکاح تقریرات دروس آیةالله سیدموسى شبیرى/ج۱۰، درس ۳۶۸۶ و ۷.

14. خصال/۵۱۷۴؛ رجال کشى/۱/ ۳۸۸/رقم ۲۷۸ و ج۲/۷۰۷/رقم ۷۶۲؛ فلاح المسائل/۴۵۵۳۱۰؛ دلائل الإمامة/۴۸۷۴۸۶.

15. امالى طوسى/۷۲۱۰۵ و ص۷۸۱۱۴ که هر دو گرفته شده‏اند از؛ امالى مفید/۲۹۸۸ و ص۳۰۸۷؛ علل الشرایع/۴۴۶۴؛ تأویل الآیات/۱/۴۳۲۱۱ و ص۳۰۳۶ و ص۳۲۴۳. ولى در این دو جا «زرارى» به «رازى» تصحیف شده است.

16. بصائرالدرجات/۱۶۴۶ و ص۲۰۶۱۳ و ص۳۸۶۱۰؛ فهرست طوسى/۱۸۳.

منبع: جرعهای از دریا، جلد دوم

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA

 

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





جمعه ٠٣ آذر ١٣٩٦
کانال تلگرام
کانال تلگرام
آخرین شماره

   افق خانواده شماره 256


 

«اربعین»


 

ویژه نامه بهجت عارفان

 

«ره نامه»

ویژه نامه آغار سال تحصیل

حوزه های علمیه سال 97-96


 
حکمت ناب
مجموعه درسهای اخلاقی
آیت الله انصاری شیرازی قدس سره

 
 
رسم پارسایی
مجموعه درسهای اخلاقی
آیت الله اشتهاردی قدس سره

صفحه اصلی|اخبار افق|سرمقاله|در محضر نور|اخلاق در حوزه|عطر يار|سخن بزرگان|فرزانگان|رواق شهیدان|اخبار کوتاه حوزه|اخبار کوتاه ایران|اخبار کوتاه جهان|بین الملل|مقاله|مصاحبه|همگام با مدارس و مراکز|با شما|گزارش تصویری|افق خانواده|پاسخ استاد