*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > ویژه محرم 


ویژه محرم شماره خبر: ٤٠٢٨٩٥ ١٢:١٠ - 1397/07/01   آیا می توان یکی از ریشه های قیام عاشورارا در شکست های امویان از مسلمانان در دوران رسول الله(صل اللهعیله وآله وسلم) دانست؟پرسمان محرم (20) ارسال به دوست نسخه چاپي


آیا می توان یکی از ریشه های قیام عاشورارا در شکست های امویان از مسلمانان در دوران رسول الله(صل اللهعیله وآله وسلم) دانست؟پرسمان محرم (20)

آیا می توان یکی از ریشه های قیام عاشورارا در شکست های امویان از مسلمانان در دوران رسول الله(صل اللهعیله وآله وسلم) دانست؟


یکی از ریشه های ماجرای خونین کربلا انتقامی بود که بنی امیّه می خواست از شکست های خود در زمان رسول خدا(ص) بگیرد. انتقام کشته شدن پدربزرگ، دایی و برادر معاویه که در جنگ بدر کشته شده بودند. معاویه و پدرش اگرچه بعداز قدرت یافتن مسلمانان و فتح مکه به دست آنان ظاهرا اسلام آوردند امّا به شهادت قراین واضح، هرگز اسلام آنان واقعى نبود و امام على(ع) در چند جاى نهج البلاغه به این نکته اشاره دارد...

 


آیا می توان یکی از ریشه های قیام عاشورارا در شکست های امویان از مسلمانان در دوران رسول الله(صل اللهعیله وآله وسلم) دانست؟

پاسخ اجمالی: یکی از ریشه های ماجرای خونین کربلا انتقامی بود که بنی امیّه می خواست از شکست های خود در زمان رسول خدا(ص) بگیرد. انتقام کشته شدن پدربزرگ، دایی و برادر معاویه که در جنگ بدر کشته شده بودند. معاویه و پدرش اگرچه بعداز قدرت یافتن مسلمانان و فتح مکه به دست آنان ظاهرا اسلام آوردند امّا به شهادت قراین واضح، هرگز اسلام آنان واقعى نبود و امام على(ع) در چند جاى نهج البلاغه به این نکته اشاره دارد.

پاسخ تفصیلی: یکی از ریشه های ماجرای خونین کربلا انتقامی بود که بنی امیّه از شکست های خود در زمان رسول خدا(ص) می گرفتند. با ظهور اسلام، مشرکان قریشبه مخالفت برخاستند و انواع کارشکنى ها، فشارها و آزارها را نسبت به رسول خدا(ص) روا داشتند. در این میان بنى امیّه به ویژه بزرگ آنان ابوسفیان ـ نیز از هیچ گونه مخالفتى با رسول خدا(صلى اللهعلیه وآله) دریغ نورزیدند.

پس از هجرت رسول اکرم(صلى اللهعلیه وآله) نیز آزار آنان بر ضدّ رسول خدا ادامه داشت، تا آن که در سال دوم هجرى، شکست سختى را از مسلمانان در جنگ معروف بدرمتحمّل شدند. در این نبرد، هفتاد تن از قریشبه هلاکت رسیدند.(1) در میان کشته شدگان چند تن از خویشان معاویهنیز دیده مى شدند که از جمله آنان «عتبه» جدّ مادرى معاویه(پدر هند) و «ولید بن عتبه»، دایى معاویهو «حنظله» برادر معاویهبودند.(2)

هر چند در سال سوم هجرى در جریان جنگ «اُحد» حمزهو جمعى دیگر از مسلمانان به شهادت رسیدند و رهبرى مشرکان در این نبرد به عهده ابوسفیانبود، ولى بنى امیّه همچنان کینه «بدر» را در دل داشته و در پى انتقام از اسلامبودند.

ابوسفیان که پس از آن، جنگ هاى دیگرى را بر ضدّ رسول خدا(صلى اللهعلیه وآله) رهبرى مى کرد و تا زمان فتح مکّه ایماننیاورده بود، در برابر لشکر عظیم اسلامکه براى فتح مکّه (سال هشتم هجرى) اطراف مکّه را گرفته بودند، تاب مقاومت نیاورد و تسلیم شد و به ظاهر اسلامآورد و به همراه او، پسرش معاویهنیز ـ به ظاهر ـ مسلمان شد. امّا به شهادت قراین واضح، هرگز اسلامآنان واقعى و از روى رغبت نبود.

امام على(علیه السلام) در چند جاى نهج البلاغهبه این نکته اشاره دارد که ابوسفیان و معاویهو فرزندان آنان هرگز از روى رغبت اسلامرا نپذیرفتند. از جمله در نامه 17 خطاب به معاویهمى فرماید:

«وَ کُنْتُمْ مِمَّنْ دَخَلَ فِی الدِّینِ: اِمّا رَغْبَهً وَ اِمّا رَهْبَهً»؛ (شما از کسانى بودید که داخل این دین شدید؛ امّا این کار، یا براى دنیا بود و یا از ترس).

همچنین در نامه 16 مى فرماید: «فَوَالَّذِی فَلَقَ الْحَبَّهَ، وَ بَرَاَ النَّسَمَهَ، مَا اَسْلَمُوا وَ لکِنِ اسْتَسْلَمُوا وَ اَسَرُّواالْکُفْرَ، فَلَمّا وَجَدُوا اَعْوانَاً عَلَیْهِ اَظْهَرُوهُ»؛ (سوگند به آن کسى که دانه را شکافت و انسان را آفرید، آنان (معاویه و عمرو عاص و هم دستان آنان) اسلامرا نپذیرفتند، بلکه در ظاهر تسلیم شده بودند و کفر را در سینه پنهان داشتند؛ امّا هنگامى که یاورانى بر ضدّ اسلامیافتند، آنچه را پنهان کرده بودند، آشکار ساختند).

بى تردید نقش على(علیه السلام) در شکست مشرکان قریش، نقشى اساسى و انکارناپذیر بود و در جنگ هاى دیگر سهم بسزایى در شکست جبهه کفر داشت و همین سبب شد که مشرکان قریش کینه اى عظیم از آن حضرت در دل بگیرند. در این میان بنى امیّه که تلاش هاى گسترده آنان بر ضدّ اسلام، با پایمردى پیامبر اکرم(صلى اللهعلیه وآله) و شجاعت على(علیه السلام) و سایر مسلمانان نافرجام ماند و جمعى از خویشان آنان در جنگ هاى گوناگون به دست آن حضرت به هلاکت رسیدند، منتظر فرصتى جهت انتقام گیرى از بنى هاشم بودند.

با پیروزى اسلامو در زمان رسول خدا(صلى اللهعلیه وآله) جرات درگیرى و انتقام گرفتن را نداشتند، امّا هنگامى که بر امور مسلّط شدند، کینه هاى خویش را آشکار ساختند.(3)

پی نوشت: (1). رجوع کنید به: سیره ابن هشام، ج 2، ص 372 و تاریخ طبرى، ج 1، ص 169.

(2). امیرمؤمنان در نامه 28 و 64 نهج البلاغه که به معاویه نوشته است، اشاره اى به این ماجرا دارد، از جمله در بخشى از نامه 64 فرمود: «وَ عِنْدِىَ السَّیْفُ الَّذِی أَعْضَضْتُهُ بِجَدِّکَ وَ خالِکَ وَ أَخِیکَ فِی مَقام واحِد»; (نزد من همان شمشیرى است که بر پیکر جد و دایى و برادرت کوبیدم). در جنگ بدر سه تن از فرزندان ابوسفیان شرکت داشتند، حنظله که کشته شد. عمرو که اسیر گشت و معاویه که از مهلکه گریخت. وى چنان فرار کرد که وقتى به مکه رسید، پاهایش ورم کرده بود و تا دو ماه خود را معالجه مى کرد. (سیره ابن هشام، ج 2، ص 294).

(3). گرد آوري از کتاب: عاشورا ريشه‏ها، انگيزه‏ها، رويدادها، پيامدها، سعید داودی ومهدی رستم نژاد،(زیر نظر آيت الله العظمى ناصر مكارم شيرازى) ، امام على بن ابى طالب عليه السلام‏ ، قم‏ ، 1388 ه. ش‏ ، 105.


 

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA


خروج




يکشنبه ٣٠ شهريور ١٣٩٩
جستجوی وب
کانال تلگرام
با افق حوزه به روز باشید
با
کانال تلگرام