*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


اخلاق در حوزه, اخلاق در حوزه شماره خبر: ٤١١٧٠٦ ١٤:٤١ - 1398/11/23   حقوق مؤمن نسبت به برادر دینی / آیت‌الله‌ محقق کابلیدرس اخلاق شماره 619 ارسال به دوست نسخه چاپي


حقوق مؤمن نسبت به برادر دینی / آیت‌الله‌ محقق کابلیدرس اخلاق شماره 619

حقوق مؤمن نسبت به برادر دینی / آیت‌الله‌ محقق کابلی


یکی از چیزهایی که بسیار سفارش شده و از نظر اسلام و مذهب حقه جعفری به آن زیاد تأکید شده است، حق برادر مؤمن است. وقتی احادیث و روایات را مطالعه می‌کنیم، اهمیت حق برادر مؤمن را متوجه می‌شویم. حدیثی در بحارالانوار منقول است که «والله انّ المؤمن لأعظم حقاً مِن الکعبة.» (بحارالانوار 222/71) این خیلی عجیب است. کعبه که خانه خداوند یاد شده و در هر سال مردم به طوافش می‌روند، با این حال امام صادق علیه السلام حرمت مؤمن را از کعبه بالاتر می‌داند. وقتی مؤمن این قدر ارزش و احترام دارد، چه‌طور می‌شود که انسان جرأت کند که سوء‌ظن به او پیدا کند و به دنبال آن توهین کند و تهمت بزند...


ما طلبهها که شاگرد مکتب آن امام هستیم، نباید فرمایشات امام صادق علیه السلام را فراموش کنیم و با مشاهده کوچکترین قرینه سوءظن پیدا نمائیم؛ مثلاً شخصی را در خیابان میبینیم که با زنی صحبت میکند، با اینکه دو احتمال دارد؛ یک احتمال اینکه از محارمش است و احتمال دیگر اینکه نعوذ بالله اجنبیه باشد، ولی این درست نیست که ما احتمال اول را رها کنیم و سوءظن پیدا کنیم. امیرالمؤمنین علیه السلام میفرماید: «ضع امر أخیک علی احسنه»؛ (کافی 362/2) یعنی فعل برادر دینی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ات را حمل بر احتمال بهتر کن و بگو این خانم محرمش است، نه اینکه حمل بر فساد کنی و بگویی: این آدم فاسد است که با زن اجنبیه نجوا دارد. این بهعنوان مثال است، در همه جا فعل مؤمن را حمل بر صحت کنید و این دستور مذهب ماست. خداوند در قرآن میفرماید: «یا ایّها الذین آمنوا اجتنبوا کثیراً من الظنّ انّ بعض الظنّ إثمٌ»؛ (حجرات/12) برخی از گمانها گناه است و لذا گمانها را ترتیب اثر ندهید.

این امور اجتماعی را ائمه اطهار علیهم السلام بیان فرمودند که بین مردم نفاق، تفرقه، عداوت و کینه پیدا نشود و نظر شارع هم این است. فلسفه حرمت غیبت، تهمت و توهین هم این است. هر چیزی که مردم را به وحدت و دیانت سوق بدهد آن مطلوب شارع مقدس است و باید عمل شود.

 کیفیت رفتار مؤمن

رسول مکرم اسلام صلی الله علیه و آله و سلم در خطاب به امیرالمؤمنین علیه السلام سرور اعمال یک مؤمن را اینطور معرفی فرمودند: «یا علی! سیّدالاعمال ثلاث خصال؛ انصافک الناسَ مِن نفسک و مساواة الأخ فی الله ؟عز؟ و ذکرالله علی کل حالٍ.» (بحارالانوار 370/66)

اول اینکه نسبت به مردم انصاف داشته باشید و در هیچ حال از آن خارج نشوید؛ چه در غضب باشید و چه در خوشحالی، چه در فقر باشید و چه در غناء، چه در حال ریاست و قدرت باشید و چه در حال ضعف. معنای این بخش از روایت این است که هر چه را برای خود میپسندید برای دیگران هم بپسندید و اگر برای خود نمیپسندید، برای دیگران نیز نپسندید. پس همان طوری که فقر را برای خود و اولاد خودت نمیپسندی، برای دیگران هم اینطور باشید.

دوم اینکه به برادر دینی خود کمک و یاری نما.

امام محمد باقر علیه السلام میفرمایند: «مِن حق المؤمن علی اخیه أن یُشبعَ جُوعَته و یُواریَ عورته و یفرّج عنه کربته و یقضی دَینَه»؛ (کافی، ج2/169)

روایتی نیز از معصومین نقل است که هر کس در انجام حاجت مؤمنی تلاش و آن را برآورده نماید و بهواسطه آن فرد مؤمن خوشحال شود، گویا رسول خدا را خوشحال کرده است.

سوم اینکه در هر حال به یاد خداوند باش. اگر شخص غنی در حال غناء به یاد خدا باشد، این غناء موجب طغیان او نمیشود؛ همچنین فقیر اگر در حال فقر و تنگدستی به یاد خدا باشد، صبر میکند.

 حدیثی تکاندهنده

یک حدیثی است واقعاً تکاندهنده که میفرماید: «اگر کسی در مقابل برادر مؤمن خود افّ بگوید، ولایت و دوستی بین آن دو قطع میشود. انقطع الولایة بینهما و اذا قال انت عدوی فقد کفر احدهما»؛ (سفینةالبحار، ج1) این خیلی مهم است که اگر به برادر مؤمن خود بگوید، تو دشمن من هستی یکی از آن دو کافر شده است! چرا اینطور است؟ میفرماید: اگر این گوینده راست گفت که او دشمن برادر مسلمانش است، پس او محکوم به کفر است و اگر این گوینده به دروغ میگوید، پس خودش محکوم به کفر است که برادر مؤمن خود را متهم کرده است. بنابراین میبینیم که چهقدر حقوق برادر مؤمن اهمیت دارد. حالا در روزگار ما طوری شده که همه چیز به همدیگر میگوییم، در حالی که آن دو ملک هرچه میگوییم را ضبط میکنند و روزی که پردهها برداشته شود، برایمان ظاهر میشود! خداوند انشاءالله ما را جزء مؤمنان واقعی قرار دهد.

تهیه و تنظیم: علیاکبر بخشی


خروج