*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


اخلاق در حوزه, اخلاق در حوزه شماره خبر: ٤٠٨٣٢١ ١٢:٠٢ - 1398/05/02   پنج درسی که از  امام علی علیه السلام باید آموخت / آیت الله محقق کابلی رحمه الله علیه درس اخلاق شماره 599 ارسال به دوست نسخه چاپي


پنج درسی که از  امام علی علیه السلام باید آموخت / آیت الله محقق کابلی رحمه الله علیه درس اخلاق شماره 599

پنج درسی که از امام علی علیه السلام باید آموخت / آیت الله محقق کابلی رحمه الله علیه


حضرت علی علیه السلام در حکمت 82 نهج‌البلاغه، می‌فرماید: شما را به پنج چیز سفارش مى‏کنم که اگر براى آن‌ها شتران را پر شتاب برانید و رنج سفر را تحمّل کنید سزاوار است: « لاَ یَرْجُوَنَّ أَحَدٌ مِنْکُمْ إِلاَّ رَبَّهُ، وَلاَ یَخَافَنَّ إِلاَّ ذَنْبَهُ، وَلاَ یَسْتَحْیِیَنَّ أَحَدٌ منکم إِذَا سُئِلَ عَمَّا لاَ یَعْلَمُ أَنْ یَقُولَ: لاَ أَعْلَمُ، وَلاَ یَسْتَحْیِیَنَّ أَحَدٌ إِذَا لَمْ یَعَلَمِ الشَّیْءَ أَنْ یَتَعَلَّمَهُ. وَ علیکم بِالصَّبْرِ، فَإِنَّ الصَّبْرَ مِنَ الاِِْیمَانِ کَالرَّأْسِ مِنَ الْجَسَدِ...»...



 1. امید فقط به خدا

اولین چیزی که حضرت وصیت کرد این بود که کسی از شما به غیر از خدا به کسی دیگر امید نداشته باشید. یعنی شما زمینه خود را به خدا درست کنید، وقتی این زمینه را درست کردید کار شما کلاً درست میشود. انسان باید کسی را که هیچگونه ضعف و نقصی ندارد بهعنوان پشتیبان خود قرار دهد. این یک مقدمه.

مقدمه دیگر اینکه اگر انسان با کسی که هیچگونه مودّت و دوستی ندارد، و بیگانه محض است، هیچ گونه امید برای کمک از او نباید داشته باشد. با توجه به این دو مقدمه اگر میخواهید امید به خدا داشته باشید، اول زمینه را باید درست کنید، زمینه وقتی درست میشود که عبدالله شوید، وقتی بنده خدا میشوید که بنده غیرخدا، مثل شیطان و هوای نفس و ... نباشید.

«أَلَمْ أَعْهَدْ إِلَیْکُمْ یَا بَنِی آدَمَ أَنْ لَا تَعْبُدُوا الشَّیْطَانَ إِنَّهُ لَکُمْ عَدُوٌّ مُبِینٌ» (یس /60) همین که از جاده حق انحراف پیدا کردید بنده شیطان میباشید ولو در ظاهر شما شیطان را لعن هم کنید چون هیچکس نمیگوید من شیطان را میپرستم مگر شیطان پرست باشد. اگر انسان از جاده حق منحرف شد، این انحراف بهواسطه وساوس شیطانی و هوای نفس است که این عبادت شیطان میباشد.

پس انسان باید در جاده حق استقامت داشته باشد تا بنده خدا شود.وقتی بنده خدا شد از هیچ کسی غیر از خداوند امید ندارد. امیرالمومنین علیه السلام میفرماید:«لا یرجون احد منکم الاربه» وقتی امید شما فقط بر خداوند بود او فیاض مطلق است فیض و رحمتش حد و اندازه ندارد و اکرام و انعامش لایتناهی است.


 2. خوف از گناه

وصیت دوم امیرالمومنین علیه السلام :« وَلاَ یَخَافَنَّ إِلاَّ ذَنْبَهُ...» از هیچ چیزی ترس نداشته باشید جز از گناه خود. خداوند به کسی ظلم نمیکند و گناه است که باعث فلاکتها و مصیبتهای انسان میشود. «ما اصابکم من مصیبه، فبماکسبت ایدیکم» (شوری/30) هر مصیبتی که به شما میرسد به خاطر اعمالی است که انجام دادهاید. «ظهر الفساد فی البرو البحر بما کسبت ایدی الناس» (روم/41) فساد در خشکی و دریا بهواسطه اعمالی که بهدست خود مردم بهوجود آمده است، ظاهر میشود.

در دعای کمیل میخوانیم: « اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تَهْتِکُ الْعِصَم» خدایا گناهانی که عصمت و آبروی ما را در دنیا میبرد ببخش. اگر کسی گناهی انجام میدهد و آبرویش در جامعه میرود، نباید مورد سرزنش دیگران قرار گیرد. حدیثی است که: نباید گناهکار را مورد شماتت قرار بدهید و بگویید: فلانی آنطور بود و اینطور بود و آبرویش رفت. روایت میگوید: این فردی که مورد شماتت قرار میدهد روزی خودش به آن مصیبت گرفتار میشود. فرق بین عادل و غیر عادل در این است که عادل اولاً مواظبت میکند که گناه نکند و اگر گناه کرد فوراً پشیمان میشود، و توبه میکند و این گناه خنثی میشود، اما غیر عادل توبه نمیکند و عنان خود را بهدست شیطان و نفس اماره میدهد. این کس قبلاز آخرت در همین دنیا مفتضح میشود.


 3. از سوال کردن حیا نکنید

مطلب سوم که حضرت بهعنوان وصیت فرمودند این بود که: « وَلاَ یَسْتَحْیِیَنَّ أَحَدٌ إِذَا سُئِلَ عَمَّا لاَ یَعْلَمُ أَنْ یَقُولَ...» اگر انسان جاهل است نباید از تعلیم و یاد گرفتن حیا کند و فورا باید برود از کسی که میداند، مسائل خود را سوال کند و یاد بگیرد. اما در این دوره و زمان کسانی هستند که از تعلیم و یاد گرفتن حیا دارند، و عارشان میآید. میگویند: من از فلانی یاد بگیرم!؟ میبیند که بعضی از درسها برایش مفید است ولی میگوید آن فلانی که این درس را میگوید آدم معنون و معروفی نیست لذا در درس او حضور پیدا نمیکند، اشخاص از خود راضی میگویند درس فلان کس خوب است و مفید است ولی شخصیت من ایجاب نمیکند که به درس او حاضر شوم، این کس برخلاف وصیت امیرالمومنین علیه السلام عمل میکند.


 4. از گفتن نمیدانم حیا نکنید       

حضرت علیه السلام در توصیه چهارم می فرمایند: « وَلاَ یَسْتَحْیِیَنَّ أَحَدٌ إِذَا لَمْ یَعَلَمِ الشَّیْءَ أَنْ یَتَعَلَّمَهُ...» اگر کسی از شما چیزی پرسید و اگر شما نمیدانستید بگویید که نمیدانم از اینکه بگویی نمیدانم حیا نکن. یکی از مواردی که همیشه ما و شما مورد امتحان قرار میگیریم این است، اگر ندانستی بگو نمیدانم، فکرنکن که، خوب من بیست سال خواندم چطور بگویم نمیدانم، اگر بگویم نمیدانم آبرویم پیش این فرد میرود.

امام علیه السلام میفرمایند: اگر نمیدانی، بگو نمیدانم این دستور خداوند است، اگر کسی دستور خدا را در نظر بگیرد، خداوند کریم است، ذوالجلال و الاکرام است، کسری که در پیش آن جاهل پیدا شده جبران میکند. اگر گفت من نمیدانم مقدار کسری در پیش آن جاهل پیدا میشود و در نظر سائل پایین میآید، خداوند این تنزل و کسر را از جای دیگر جبران میکند.


 5. ارزش صبر

وصیت پنجم امام علیه السلام: « وَبِالصَّبْرِ، فَإِنَّ الصَّبْرَ مِنَ الاِِْیمَانِ کَالرَّأْسِ مِنَ الْجَسَدِ ...» شخص با ایمان در مقابل گناه و مصیبت و شهوات نفسانی استقامت دارد، اما اگر در آنها استقامت نداشته باشد، مثل کسی است که سر ندارد، همانطوری که بدن بدون سر بی ارزش است، ایمان بدون صبر و استقامت هم بی ارزش است. پس ارزش ایمان به صبر است.


خروج