*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار شماره خبر: ٤٠٦٧١٢ ١٠:٠١ - 1398/02/04   شرح المائة کلمةآثار ماندگار شماره 587 ارسال به دوست نسخه چاپي


شرح المائة کلمةآثار ماندگار شماره 587

شرح المائة کلمة


کمال‌الدین میثم‌بن علی‌بن میثم بحرانی، از اجله علمای شیعه در قرن هفتم قمری بود. او نزد ابوالسعادات اسعدبن عبدالقادر اصفهانی و کمال‌الدین علی‌بن سلیمان بحرانی شاگردی کرد. مراتب دانش‌اندوزی خود را در عراق به‌خصوص حله سپری نمود و پس از فراغت از تحصیل به زادگاهش بحرین بازگشت. ابن‌میثم در روزگارش معروف شد و گفته‌اند که خواجه طوسی نزد ایشان فقه می‌خواند. از ایشان آثار فاخری هم‌چون قواعد المرام فی علم الکلام و مصباح السالکین به میراث مانده است. او عاقبت در اواخر سده هفتم درگذشت و در یکی از شهرهای بحرین دفن شد...


 شرح المائة الکلمة

به گفته تذکرهنویسان، عمروبن بحر معروف به جاحظ ادیب و نویسنده پرآوازه عرب نخستین کسی بود که به انتخاب بخشهایی از سخنان امام علی علیه السلام همت گماشت. او صد سخن از نهجالبلاغه را که در نظرش هر کلمهای با هزار سخن از دیگران برابری میکرد را برگزید و «المائة کلمة» را تدوین نمود. این ذوق ادبی پس از جاحظ رواج پیدا کرد و نویسندگان به سلیقه خود به نگارش چنین کتابهایی روی آوردند و البته علمایی هم به شرح صد کلمه او پرداختند که ابنمیثم بحرانی یکی از آنهاست.

ابنمیثم از آنجا که صد کلمه را به سه موضوع تقسیم کرده، لذا نظم و ترتیب صد کلمه جاحظ به هم ریخته و به شیوه خاصی نوشته شد.


 ساختار و محتوای کتاب

ابنمیثم این شرح را در سه بخش و هر بخش را با فصولی چند تنظیم و کتابت نموده است که به این شرح است:

بخش اول بهعنوان مقدمات و مبادی مطالب پیشرو و دارای پنج فصل است. فصل اول درباره نفس حیوانی و لواحق آن، فصل دوم درباره نفس انسانی و فلکی، فصل سوم در احوال نفس بعد از مفارقت از بدن، فصل چهارم به برخی از احوال سالکین الی الله اشاره دارد و در فصل پنجم بحث مهم نفوس کامل مطرح شد.

بخش دوم: مؤلف تمام صد کلمه امیرالمؤمنین علیه السلام را در این بخش و در قالب سه فصل شرح و تفصیل میدهد که فصل اول آن مربوط به مباحث عقل، علم، جهل، ظن و نظر است و ذیل این عناوین بیست و دو کلمه از کلمات امام شرح میشود.

فصل دوم با شرح سی و دو کلمه به مسئله اخلاقی میپردازد.

فصل سوم مربوط به آداب و مواعظ و حکمتهای شایسته برای انسان است که مورد تأیید شریعت و عقل قرار دارد. مؤلف در این فصل چهل و شش کلمه را شرح نمود.

بخش سوم: نویسنده این بخش را با دو فصل به پایان میرساند. در فصل اول امام علی علیه السلام را جامع همه فضایل انسانی میشمارد و حول این مسئله قلمفرسایی میکند.

فصل دوم در بیان اطلاع آن حضرت از مغیبات و نیز در بیان توانایی آن حضرت در انجام کارهای خارقالعاده است.

مؤلف بخش اخیر را بهعنوان شرح شخصیت امیرالمؤمنین آورده تا جامعه بشری بداند که چه کسی را در تاریخ مورد ظلم و آزار و اذیت قرار دادهاند.


 چاپ و نشر

شرح صد کلمه ابنمیثم اخیراً به قلم آقای عبدالعلی صاحبی به فارسی ترجمه و توسط بنیاد پژوهشهای آستان قدس رضوی چاپ و منتشر شد.

جامعه مدرسین حوزه علمیه قم نیز این شرح را به ضمیمه دو شرح دیگر از صد کلمه که به قلم عبدالوهاب و رشید وطواط بوده چاپ نموده است.

تهیه و تنظیم: علیاکبر بخشی


 


خروج