*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


اخلاق در حوزه, اخلاق در حوزه شماره خبر: ٤٠٦٥٥٣ ١١:٥٤ - 1398/01/27   استاد محمدباقر تحریریدرس اخلاق شماره 586 ارسال به دوست نسخه چاپي


استاد محمدباقر تحریریدرس اخلاق شماره 586

ماهیت حوزه‌های علمیه؛ رسیدن آگاهانه به ایمان و عمل صالح / استاد محمدباقر تحریری


این انسان در بین موجودات یک جایگاه ویژه‌ای دارد و برای این‌که به آن جایگاه برسد یک مقدماتی می‌خواهد، مقدمه آن هم تعلیم و تعلم است...


تعلیم و تعلم غیر از قرائت و خواندن کتاب است. تعلیم و تعلم یک شرایطی لازم دارد که قرائت، آنها را نمیخواهد. قرائت را ممکن است یک حیوانی مثل طوطی هم داشته باشد. این کلمه را به او میگویید و او یاد میگیرد و تکرار و قرائت میکند، اما یادگیری و فهمیدن فقط کار انسان است. یاد دادن کار انسان است، لذا خداوند در قرآن میفرماید: «علّم الانسان»؛ متعلم انسان است.

هدف از تعلیم و تعلم نیز رسیدن آگاهانه به ایمان حقیقی و عمل صالح است. ماهیت حوزههای علمیه هم این است که ابعاد وجودی انسان بهطور دقیق شناخته و آنگاه شکوفا شود، تا در پرتو آن شناخت و معرفت، شخص روحانی به ایمان و عمل صالح نائل شود. البته داشتن ایمان و عمل صالح مختص حوزه علمیه نیست، بلکه هر جا که انسان زندگی میکند این دو خصوصیت باید باشد، ولی باید گفت که این مسایل در حوزه پررنگتر است.


 حقیقت علم از زبان مبارک پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم

بنابراین کسب علم و دانش باید مقدمه رسیدن به ایمان صحیح و عمل صالح و در نتیجه تعالی و ساختن نفس انسان باشد وگرنه حجاب میشود. شخصی خدمت رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم از علم سؤال میکند که علم چیست؟ حضرت میفرمایند: «الانصاف»؛ یعنی ساکت بودن و آرامش داشتن.

آرامش یعنی در وقت تحصیل حواس انسان پرت نباشد. پس فرمود: «والاستماع»، سوم: «الحفظ»؛ یعنی مطالب مسموعه را حفظ کنید، حالا یا در ذهن و یا با نوشتار. چقدر سفارش شده که مطالب را نوشتاری کنید. حافظه که همیشه یکسان و قوی نمیماند. حضرت در فراز چهارم فرمود: «العمل». عمل نسبت به هر علمی، مناسب با خود آن است. اگر علم صرف و نحو میخوانید، عملش به این است که تجزیه و ترکیب کنید تا آن علم ماندگار شود. اخلاق و کلام میخوانید همینطور. معلومات واقعی آن معلوماتی است که ما را با واقعیات این عالم آشنا کند که واقعیترین واقعیات، آن حقیقتی است که ما و همه موجودات به او قیام داریم و همواره از او فیض میگیریم. ماهیت حوزه علمیه همین است که طلبه را از حقیقت عالم آگاه میکند.


 شرایط موفقیت طلبه

موفقیت در مسیر طلبگی شرایطی را میطلبد که اول آن هدفشناسی است، شخص بداند که برای این به حوزه آمده که اول ایمان آگاهانه کسب کند و پس از آن اهل عمل شود. شرط دوم بلند همتی است. از شرایط دیگر توکل داشتن به خداوند و توسل جستن به اهلبیت علیهم السلام است. طلبه باید مشکلات رسیدن به کمال را بشناسد و در برابر آن صبر و استقامت داشته باشد تا بتواند از آنها عبور کند.

از شرایط دیگر این است که طلبه باید به کلاس درس اهمیت بدهد؛ به مباحثه اهمیت بدهد. یکی از رموز موفقیت حوزههای علمیه همین مباحثه است. گاهی مباحثه از درس مهمتر است. طلبه از پیش مطالعه هم نباید غفلت کند. اگر هم چیزی نفهمیدید اشکالی ندارد، همین که یک کلماتی به چشم شما میخورد یا یک سؤالی برای شما ایجاد میشود، همین اندازه هم مفید است. به هر حال اینها مراحل تعلیم و تعلّم است که همه طلاب باید به آنها اهمیت بدهند.

خداوند متعال این توفیق را نصیب ما کرده که ذهن خودمان را ظرف معارف دین کنیم. إنشاءالله این ظرف را درست حفظ و از ناپاکیها دور کنیم. چون ظرف هرچه باشد، مظروف به همان رنگ در میآید. اگر خدای ناکرده آلوده باشد، آب پاک هم بریزید آلوده میشود. این ظرف روح را ما باید إنشاءالله بسازیم و آماده کنیم.

از خداوند متعال میخواهیم که ما را به تحصیل علم نافع و عمل صالح تا آخر عمر موفق بگرداند.


تهیه و تنظیم: علیاکبر بخشی


خروج