*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار شماره خبر: ٤٠٤٧٥٨ ١١:٣١ - 1397/10/10   شوارق الالهام فی شرح تجرید الاعتقادآثار ماندگار شماره 576 ارسال به دوست نسخه چاپي


شوارق الالهام فی شرح تجرید الاعتقادآثار ماندگار شماره 576

شوارق الالهام فی شرح تجرید الاعتقاد


«شوارق الالهام فی شرح تجرید الاعتقاد» از کتب تألیف شده توسط فرزانه وارسته عبدالرزاق لاهیجی است که شرح مزجی بر کتاب فاخر تجرید الاعتقاد خواجه نصیرالدین طوسی و به زبان عربی می‌باشد. این کتاب تنها در بردارنده شرح مقصد اول، دوم و بخشی از مقصد سوم تجرید الاعتقاد است که مؤلف فرصت اتمام آن را نیافته است. شوارق الالهام پس از شرح میرسیداحمد علوی بر تجرید، مفصل‌ترین شرح این کتاب به حساب می‌آید...


  محتوا و ساختار کتاب


مؤلف ابتدا مقدمهای را که در بردارنده تعریف علم کلام، بیان موضوع، غایت و مرتبت این علم است، بیان میکند و پس از آن به شرح متن کتاب میپردازد. ابتدا بخشی از متن خواجه در تجرید ذکر میشود و آنگاه به توضیح همین بخش میپردازد.

شوارق را به لحاظ جامعیت و دارا بودن دیدگاههای گوناگون متکلمان، میتوان یک موسوعه کلامی به حساب آورد که لاهیجی فراتر از شرح تجرید به نقد و ارزیابی دقیق آنها میپردازد. تسلط و احاطه مؤلف به افکار کلامی و مباحث عقلی را میتوان به روشنی در شوارق یافت که به گفته دیگران همین خصوصیت باعث پیشی گرفتن شوارق بر دیگر شروح بر تجرید شده است.


  برخی از خصوصیات شوارق


شوارق صبغه فلسفی به خود گرفته و بیش از آنکه کتاب کلامی باشد، کتاب فلسفی است هر چند کتاب تجرید الاعتقاد نیز در بردارنده مطالب فلسفی میباشد. لاهیجی به آثار کلامی پیش از خود چندان اعتنایی ندارد و در مقابل نسبت به آثار و اقوال عقلی فلسفی توجه بالایی دارد.

از خصوصیات دیگر شوارق، بهرهگیری مؤلف از آثار کلامی عامه است. او هر چند از متکلمان معتزلی مانند نظام، باقلانی و جاحظ مطالبی نقل میکند، ولی بیشتر منازعات فکری او با متکلمان اشعری مانند جوینی، غزالی، اشعری، آمدی و خصوصاً فخررازی و تفتازانی است.

جامعیت و وسعت مطالب شوارق، آن را به یک کتاب پژوهشی و تحقیقی و نه آموزشی تبدیل کرده است، بر خلاف کتابهای دیگر مؤلف همچو گوهر مراد و سرمایه ایمان که جنبه آموزشی برای مبتدیان را دارند.


  منابع کتاب


لاهیجی در تألیف شوارق از منابع مختلف و بسیار متعدد استفاده کرد. در میان کتب عامه از شرح مواقف، شرح مقاصد و مباحث مشرقیه بهره برد. اندیشههای فلسفی ابنسینا، خواجه نصیر، ملاصدرا، میرسیدشریف جرجانی، علامه حلی، جلالالدین دوانی و بسیاری دیگر از تفکرات علمای شیعه در این کتاب آمده است.


  شروح مهم بر شوارق


شوارق از زمان نگارش مورد استقبال علمای بزرگ قرار گرفته و نیز از کتب درسی طلاب گرامی بوده و هست.

علمای متفکر تعلیقات و حواشی فراوانی بر شوارق نگاشتهاند که برخی از آنها عبارت از: حاشیه ملا اسماعیل اصفهانی از شاگردان ملا علی نوری که مهمترین حاشیه بر این کتاب شناخته شد، حاشیه آقا علی مدرس تهرانی، حاشیه حسنبن عبدالرزاق لاهیجی و حاشیه آقا محمدعلی نجفی هزار جریبی.


  نسخه و چاپ


نسخههای متعددی از شوارق در کتابخانههای ایران وجود دارد. در کتابخانه مسجد گوهرشاد مشهد، نسخهای به خط شاگرد مؤلف محمد شریف لاهیجی هست که در سال 1063 یعنی در دوران حیات مؤلف و در قم نوشته شد. در کتابخانههای مرکزی تهران، مدرسه حجتیه قم، ملک تهران، مسجد اعظم قم، آستان مقدس رضوی نیز نسخههایی از شوارق موجود است.

شوارق الالهام در سال 1426ق توسط مدرسه امام صادق علیه السلام قم و با اشراف و مقدمه حضرت آیتالله سبحانی چاپ و منتشر شد.


تهیه و تنظیم: علیاکبر بخشی

 


خروج