*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار شماره خبر: ٣٨٦١٣٧ ١٣:٣٩ - 1395/09/09    شرح الاخبار فی فضائل‌الائمة الاطهار از قاضی نعمان مغربیآثار ماندگار شماره 488 ارسال به دوست نسخه چاپي


 شرح الاخبار فی فضائل‌الائمة الاطهار از قاضی نعمان مغربیآثار ماندگار شماره 488

شرح الاخبار فی فضائل‌الائمة الاطهار از قاضی نعمان مغربی (259 -363ق)


«شرح الاخبار فی فضایل‌الائمة الاطهار‌ علیهم‌السلام »، برخلاف نامش، یک دوره کاملی از فضایل دوازده امام معصوم‌ علیهم‌السلام نیست بلکه مؤلف طبق عقیده خود، به شرح زندگانی و دوره تاریخی امام امیرالمؤمنین‌ علیه‌السلام تا پایان زندگی امام جعفر صادق‌ علیه‌السلام پرداخته و سپس به ذکر مطالبی درباره اسماعیلیه و فاطمیان می‌پردازد. این کتاب، یکی از آثار کهن در زندگی امامان معصوم‌ علیه‌السلام و به‌خصوص حضرت امیرالمؤمنین علی‌ علیه‌السلام به شمار می‌رود که مطالب آن کاملاً با روایات شیعه دوازده امامی مطابق است. ....

 


 

 

ابوحنیفه نعمانبن محمد التمیمی المغربی از دانشمندان بزرگ فرقه اسماعیلیه است که در سال 259 قمری در مغرب و در خانوادهای منسوب به علم به دنیا آمد. پدرش از علمای بزرگ اهلسنت بود و نعمان نیز در آغاز با تأسی از پدرش پیرو مذهب مالکی بود لکن تغییر مذهب داد و در سلک فرقه اسماعیلیه درآمد. ناگفته نماند که برخی از علمای طراز اول شیعه از جمله علامه مجلسی قدس‌سره او را دوازده امامی میدانند که در برابر سلاطین وقت مجبور به تقیه بوده است. مؤلفان شیعه به وی «ابوحنیفه شیعی» میگویند. ابنخلکان در وفیات الاعیان مینویسد: «قاضی نعمان یکی از دانشمندان است. او در آغاز پیرو مذهب مالکی بود ولی بعد پیرو مذهب امامیه شد.»

نوشتهاند که قاضی نعمان مغربی دارای 47 اثر قلمی در علوم فقه، تفسیر، اخبار و تأویل بوده است که میتوان به دعائمالاسلام، اساسالتأویل، افتتاحالدعوة، التوحید و الإمامة، شرح الاخبار فی فضایل الائمةالاطهار، مفاتیحالنعمة والایضاح اشاره کرد.

شرح الاخبار فی فضایلالائمة الاطهار

«شرح الاخبار فی فضایلالائمة الاطهار علیهم‌السلام »، برخلاف نامش، یک دوره کاملی از فضایل دوازده امام معصوم علیهم‌السلام نیست بلکه مؤلف طبق عقیده خود، به شرح زندگانی و دوره تاریخی امام امیرالمؤمنین علیه‌السلام تا پایان زندگی امام جعفر صادق علیه‌السلام پرداخته و سپس به ذکر مطالبی درباره اسماعیلیه و فاطمیان میپردازد.

این کتاب، یکی از آثار کهن در زندگی امامان معصوم علیه‌السلام و بهخصوص حضرت امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام به شمار میرود که مطالب آن کاملاً با روایات شیعه دوازده امامی مطابق است.

روش تألیف

روش قاضی نعمان در این کتاب، حدیثی است و او سلسله اسناد روایات را کامل ذکر میکند و سلسله راویانی که نامشان در کتاب شرحالاخبار آمده، همان راویانیاند که در کتب امامیه نامشان مذکور است. مؤلف روایات را پیوسته و بدون عنواندهی و تبویب در کنار هم آورده است. روش قاضی نعمان در نگارش کتاب این است که از ذکر روایات تکراری پرهیز کرده و در حد امکان در ذکر اسناد اختصار به کار برده است. مؤلف در بیان اخبار صحیح و مشهور که از طریق معروف نقل شدهاند، اهتمام دارد.

اجزاء کتاب

مؤلف، کتاب شرحالاخبار را در شانزده جزء به رشته تحریر درآورده که تقریباً یازده جزء آن که حاوی دو جلد کنونی میباشد، تنها به مناقب و فضایل زندگانی امام امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام اختصاص یافته است.

حدیث مدینةالعلم؛ سبقت ایمان امام علی علیه‌السلام ؛ جهاد امام علی علیه‌السلام ؛ جهاد با ناکثین، قاسطین و مارقین؛ اخبار صفین؛ احتجاج امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام با قاسطین؛ مناقب امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام و رد حشویه؛ اخباری که در اطاعت حضرت علی علیه‌السلام آمده؛ در باب آنچه که از وحی و قرآن درباره امام علی علیه‌السلام آمده؛ درباره معاویه و دشمنیهای او با امام اول؛ اخبار وارد شده درباره اهلبیت علیهم‌السلام، جزء یک تا یازده کتاب میباشند.

مؤلف، در اجزاء باقیمانده به خصائص کلی اهلبیت علیهم‌السلام، حضرت خدیجه و حضرت فاطمه سلام‌الله‌علیها، امام حسن و امام حسین علیهماالسلام و تاریخ کربلا و شهدای عزیز آن، سخن به میان آورده است. اجزاء پایانی شرحالاخبار به فرقههای شیعه و شرح حال آنها، بیان قیام بنیحسن و پساز آن موضوع مهدی و ظهور مهدی فاطمی اختصاص دارد. جزء شانزدهم این کتاب، حاوی روایات و بیانات معصومین علیهم‌السلام در خصوص صفات شیعیان امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام میباشد.

منابع کتاب

با توجه به حضور قاضی نعمان در دربار خلفای فاطمی و دسترسی او به امکانات گسترده از قبیل کتابخانههای غنی، میبایست منابع فراوانی را در تدوین شرحالاخبار به کار گرفته باشد اما متأسفانه بر خلاف تصور، مؤلف در این اثر تنها به ذکر تعداد اندکی از منابع اکتفا کرده که عبارتاند از: مغازی ابناسحاق، مغازی واقدی، کتاب علیبن هاشم قمی، کتاب احمدبن شعیب نسایی و کتاب الغدیر منسوب به محمدبن جریر طبرسی.

نسخه و چاپ

نسخهای از این کتاب در کتابخانه دانشگاه تهران موجود میباشد. همچنین دو نسخه از آن در کتابخانه بزرگ آیةاللهالعظمی مرعشی نجفی قدس‌سره موجود است که مربوط به نسخه کتابخانه اسماعیلیه در بمبئی و نسخه کتابخانه لندن میباشد.

کتاب «شرحالاخبار» اخیراً توسط انتشارات جامعه مدرسین در قم و با تحقیقات آقای سیدمحمد حسینی جلالی به زیور طبع آراسته شده است.

منبع: مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث

تهیه و تنظیم: علیاکبر بخشی

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA


خروج