*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار شماره خبر: ٣٨٣٢١٧ ١٢:١٦ - 1395/06/24    الیقین اثری از سید‌بن طاووس قدس‌سرهآثار ماندگار شماره 478 ارسال به دوست نسخه چاپي


 الیقین اثری از سید‌بن طاووس قدس‌سرهآثار ماندگار شماره 478

الیقین اثری از سید‌بن طاووس قدس‌سره (م ۶۶۴ق)


مؤلف در این کتاب تلاش می‌کند تا با ارائه شواهد تاریخی نشان دهد که لقب «امیرالمؤمنین» مختص به علی علیه‌السلام بوده و رسول اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم آن‌را به وی اعطا فرموده است. الیقین همراه با التحصینی ابن‌طاووس با موضوعی مشابه در یک جلد چاپ شده است. سیدبن طاوس کتاب الیقین را در یک مقدمه‌ مفصل، سه بخش و یک خاتمه تألیف کرده است.


 

 

عالم جلیلالقدر سیدرضیالدین، علیبن موسیبن جعفربن طاووس مشهور به سیدبن طاووس (۵۸۹-۶۶۴ق)، از عالمان دینی شیعه و نویسنده کتابهایی چون: المهمات و التتمات، کشف المحجة لثمرة المهجة، مصباح الزائر و جناح المسافر، الملهوف علی قتلی الطفوف مشهور به لهوف و مهج الدعوات و منهج العبادات است. وی از نوادگان امام حسن مجتبی و امام سجاد علیهماالسلام و استاد بزرگانی چون علامه حلی و شیخ یوسف سدیدالدین (پدر علامه حلی) است. آثار سیدبن طاووس تأثیر مهمی در فرهنگ و اندیشه شیعه داشتهاند.

او به سبب سجایای اخلاقی بسیار، تقوا و مراقبه فراوان، حالات عرفانی و کراماتش به جمالالعارفین معروف است.

الیقین باختصاص مولانا علی علیه‌السلام بامرة المؤمنین

مؤلف در این کتاب تلاش میکند تا با ارائه شواهد تاریخی نشان دهد که لقب «امیرالمؤمنین» مختص به علی علیه‌السلام بوده و رسول اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم آنرا به وی اعطا فرموده است. الیقین همراه با التحصینی ابنطاووس با موضوعی مشابه در یک جلد چاپ شده است.

سیدبن طاوس کتاب الیقین را در یک مقدمه مفصل، سه بخش و یک خاتمه تألیف کرده است.

مقدمه

مطالب مقدمه با عناوین فصل از هم متمایزند و شامل بیان انگیزه مؤلف، صفات امیرمؤمنان علیه‌السلام، بیان تعداد ابواب کتاب الیقین و علت نامگذاری کتاب است.

مؤلف، انگیزه خود را در مقدمه چنین نگاشته است: «سن هفتاد سالگی را که گذراندهام شنیدهام برخی از مخالفین سخنانی میگویند از جمله اینکه رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم در حیات خودش، امام علی را امیرمؤمنان خطاب نکرده است. نمیدانم این سخن را از عناد و دشمنی گفتهاند و یا از سر جهالت و عدم شناخت حضرت».

سپس بیان میکند که برای ابطال دیدگاه آنان و بیان واقعیت ماجرا استخاره کرده و سپس به تألیف کتاب الیقین دست یازیده است.

همچنین وی خود را ملتزم کرده است که تمام روایات این موضوع را از اسانید اهلسنت استخراج کند.

بر اساس بیان ایشان در مقدمه، کتاب باید 220 باب باشد که نسخههای موجود همه آنرا ندارند.

متن کتاب

متن کتاب شامل سه بخش است:

قسم اول، احادیثی که بیان میکنند علیبن ابیطالب علیه‌السلام در زمان حیات رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم، «امیرالمؤمنین» خوانده میشد (شامل ۱۷۷ باب)؛

قسم دوم احادیثی که بیان می کنند آن حضرت «امامالمتقین» خوانده میشد (شامل ۲۴ باب)؛

قسم سوم، احادیثی که متضمن لقب «یعسوبالدین» برای آن حضرت است (در ۱۹ باب).

خاتمه: شامل مطالب ذیل است:

دلالت هر سه لقب «امیرالمؤمنین، یعسوبالدین و امامالمتقین» بر حضرت امام علی علیه‌السلام ؛

بیان مصادر خویش در تألیف کتاب الیقین؛

صراحت و دلالت نصوص بر موضوع؛

نقل ماجرای لشکر اسامه و اینکه اسامه به نص رسول خدا امیر بر ابوبکر بود؛

داستان عمر و عباس در شام که هر دو اقرار کردند که امیرمؤمنان علی علیه‌السلام احق بر امارت بر آنان است؛

اشاره به کتاب الانوارالباهره خویش که ظاهراً از میان رفته است.

شیوه مؤلف چنین است که ابتدای هر باب، منبع حدیث و سپس اسانید آن را بر میشمارد.

منابع الیقین

چنانکه گفته شد سعی مؤلف در این کتاب بر استفاده و استدلال از منابع اهلسنت بوده است. برخی از این منابع عبارتند از: مناقب ابنمردویه، مناقب خوارزمی، تاریخ بغداد خطیب بغدادی، کتب ابنعقده، کتاب المعرفه ثقفی، کتاب المعرفه رواجنی، حلیةالاولیاء ابونعیم اصفهانی و بسیاری از منابع دیگری که بخشی از آنها اکنون موجود نیست.

چاپ کتاب الیقین

1 چاپ مطبعه حیدریه نجفاشرف در سال 1369ق؛ این چاپ از سوی ناشرین مختلف به صورت افست بازچاپ شده است؛

2 تحقیق آقای انصاری، مؤسسه ثقلین، 1410ق، بیروت. این چاپ شامل کتاب التحصین نیز است.

مقدمه مفصل محقق شامل موضوعات زیر است: اختصاص لقب امیرالمؤمنین به امام علی علیه‌السلام و نقل روایات متعدد از شیعه و سنی در اینباره؛ بیان ویژگیهای آثار سیدبن طاوس و مشخصات ویژه تألیفات وی؛ معرفی دیگر آثار سیدبن طاوس که در این موضوع «اختصاص لقب امیرالمؤمنین به امام علی علیه‌السلام » نگاشته است نظیر الانوارالباهرة که مفقود است والتحصین و نورالهدی؛ معرفی کتاب الیقین؛ بیان شیوه تحقیق و منهج علمی خویش در تصحیح رساله؛ شرح حال سیدبن طاوس؛ معرفی نسخههای خطی کتاب الیقین (شامل پانزده نسخه).

منابع

دایرةالمعارف تشیع، ج 2؛ مقدمه آقای انصاری بر تحقیق کتاب الیقین؛ سایت lib.ir

تهیه و تنظیم: عباسعلی مردی

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA


خروج