*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار شماره خبر: ٣٨٢٧٢٠ ١٦:٥٧ - 1395/06/10    روضةالواعظین و بصیرةالمتعظّین اثر از فتال نیشابوری آثار ماندگار شماره 476 ارسال به دوست نسخه چاپي


 روضةالواعظین و بصیرةالمتعظّین اثر از فتال نیشابوری آثار ماندگار شماره 476

روضةالواعظین و بصیرةالمتعظّین اثر از فتال نیشابوری (درگذشت 508ق)


محمدبن حسن‌بن علی‌بن احمدبن علی فتال نیشابوری معروف به ابن‌فتال، فقیه و عالم جلیل‌القدر قرن پنجم هجری قمری است. ایشان از مشایخ ابن‌شهرآشوب بوده و از دو استاد خود شیخ طوسی و سیدمرتضی روایت کرده است. او دارای دو اثر معروف با نام‌های «التنویر فی معانی‌التفسیر» و «روضةالواعظین و بصیرةالمتعظین» می‌باشد. ....

 

 

 

محمدبن حسنبن علیبن احمدبن علی فتال نیشابوری معروف به ابنفتال، فقیه و عالم جلیلالقدر قرن پنجم هجری قمری است. ایشان از مشایخ ابنشهرآشوب بوده و از دو استاد خود شیخ طوسی و سیدمرتضی روایت کرده است. او دارای دو اثر معروف با نامهای «التنویر فی معانیالتفسیر» و «روضةالواعظین و بصیرةالمتعظین» میباشد.

روضةالواعظین و بصیرةالمتعظین

روضةالواعظین و بصیرةالمتعظین اثری قویم از صاحب قلمی جلیل معروف به ابنفتال در موضوع تاریخ و مناقب حضرات معصومین علیهم‌السلام و همچنین مواعظ و اخلاقیات میباشد. این کتاب که از آفات و حوادث روزگار محفوظ مانده، از زمان تألیف، مورد توجه و استناد علمای اسلام قرار گرفته و یکی از منابع بحارالانوار بهشمار میرود. مؤلف در این اثر تأکید دارد که هیچ روایتی را در این کتاب نیاورده مگر اینکه معنایی صحیح و درستی که مطابق دیدگاه شیعه باشد را برای آن آورده است.

محتوا و ساختار کتاب

روضةالواعظین همانند امالی شیخ صدوق در 2 جزء و 96 مجلس به رشته تحریر درآمده است. جزء اول آن، که شامل مباحث عقلی و معرفتی و نیز ترجمان حضرات معصومین علیهم‌السلام میباشد، سه مجلس اول آن در ماهیت عقل و برتری آن و معرفت خداوند است. مجلس چهارم تا ششم درباره نبوت میباشد. در مجلس هفتم تا یازدهم حول شخصیت امام امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام بحث میشود. مجلس دوازدهم درباره ایمان حضرت ابوطالب و شرح حال فاطمه بنت اسد است. در مجلس سیزدهم تا شانزدهم به شخصیت گهربار حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها پرداخته است. مجلس هفدهم تا سیویکم نیز به شرح حال امامان معصوم تا امام حسن عسکری علیه‌السلام اختصاص یافته است.

جزء دوم این کتاب با شرح زندگی امام عصر عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف شروع و سپس به مباحث اخلاقی و موعظه و حکمتها میپردازد که در برگیرنده موضوعاتی چون قبر، برزخ، قیامت، طهارت، ازدواج، حقوق و فضایل ماهها میباشد.

روش جامعی که مؤلف آنرا در روضةالواعظین بکار میبندد، این است که آیات قرآن مناسب با هر مجلس را در ابتدای آن میآورد و سپس روایات پیامبر اکرم و ائمه معصومین علیهم‌السلام را ضمیمه کرده و مطلب را تا حد امکان روشن و مبرهن میسازد.

مؤلف بحثهای عقلی از قبیل توحید، عدل، جبر و اختیار را به کمک روایات مورد بحث قرار میدهد و به دنبال مباحث عقلی محض نمیرود.

فتال نیشابوری در مقدمه این کتاب تذکر میدهد که اسناد روایات به دلیل اینکه روایاتی معروفاند و اسناد آنها در کتب دیگر آمده، حذف شدهاند و نیز متذکر میشود که هدف از تألیف این کتاب نگارش یک اثر روایی نبوده بلکه غرض نوشتن یک کتاب اخلاقی است که برای تهذیب و سیر و سلوک از آن استفاده شود و چنین کتابی مقتضی حذف اسناد روایات است تا از خستگی و ملال خوانندگان جلوگیری نماید.

منابع کتاب

منابعی که ابنفتال در روضةالواعظین از آنها بهره برده، شامل، الکافی کلینی، امالی، خصال، عیون اخبارالرضا علیه‌السلام ، کمالالدین و معانیالاخبار مرحوم صدوق، کتب شیخ مفید بهخصوص امالی و ارشاد و کتابهای شیخ طوسی میشود.

وضعیت ترجمه و چاپ

این کتاب در سال 1366 شمسی توسط آقای محمود مهدوی دامغانی به فارسی ترجمه شد. درباره وضعیت چاپ و نشر روضةالواعظین نیز باید گفت که آن بارها در ایران، عراق و لبنان به زیور طبع آراسته شده که از آن جمله میتوان به چاپ الحیدریة نجف اشرف در سال 1386 قمری و چاپ حکمت قم در سال 1377 شمسی اشاره کرد.

منبع: نرمافزار جامعالاحادیث، کتاب شناخت سیره معصومان

تهیه و تنظیم: علیاکبر بخشی


خروج