*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


گوناگون, افق خانواده شماره خبر: ٣٧٢٥٣٤ ١٩:١٧ - 1394/11/12   آشنایی با قالب‌های نوشتن (2) ارسال به دوست نسخه چاپي


آشنایی با قالب‌های نوشتن (2)

سفـرنــامـه


بسیار سفر باید، تا پخته شود خامی صوفی نشود صافی، تا درنکشد جامی

 

بسیار سفر باید، تا پخته شود خامی

صوفی نشود صافی، تا درنکشد جامی 1

انسان فطرتاً به سفر علاقهمند است و در اهمیت آن همین بس که خداوند مهربان در چند جای قرآن به سیر در زمین سفارش کرده است؛2 همانطور که پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم آنرا موجب تندرستی دانستهاند.

یکی از قالبهای نوشتاری مرتبط با سیر و سفر، «سفرنامه» است که نمونههای متعددی از آنرا چه در گذشته و چه در عصر حاضر، میتوان در امتداد نگاه قرار داد.سفرنامه چنان که از اسمش برمیآید، شرح دیدهها و شنیدههای مؤلف از سیر و سیاحتی است که در موقعیت جغرافیای خاص داشته؛ مثل سرزمین وحی، عتبات عالیات، جبهههای غرب و جنوب و...

رعایت نکاتی چند در نوشتن سفرنامه ضروری است:

- خواندن نمونهای از سفرنامههای گذشته و حال، که اثر نویسندگان توانایی هستند؛ مثل: ناصرخسرو، ابنبطوطه، میرزا صالح شیرازی، موسیو اولیویه، ادوارد براون (صاحب کتاب یکسال در میان ایرانیان)، جلالآلاحمد (صاحب کتاب خسی در میقات) و... .

- توجه به این مهم که، سفرنامه ممکن است تخیلی باشد.3

- آنچه بر لطف سفرنامه میافزاید، ذکر هنرمندانه دیدهها و شنیدهها است؛ به گونهای که، مخاطب ما بتواند فضای توصیفشده را حس کند و خود را در متن آن قرار بدهد.

- بخش اعظم کار سفرنامهنویسی را میبایست در ضمن مسافرت انجام داد و الا ممکن است خیلی از دیدهها و شنیدهها، به واسطه فراموشی مجال ثبت نیابند.

- سفرنامههای متعددی درباره شهرهای زیارتی نوشته شدهاند که، جهت پرهیز از دوبارهکاری میبایست توجه بیشتری به نوآوری داشت.

- سفرنامه را نباید با روزنوشت (یادداشتهای روزانه) یکی دانست. در اولی آشنا کردن مخاطبان با ویژگیهای گوناگون منطقهای خاص مد نظر است؛ اما در دومی بیشتر اتفاقات ساده و شخصی مورد توجه قرار میگیرد، چه در سفر و چه در خانه و اداره.

- در سفرنامه میبایست تصویر روشنی از وجوه مختلف منطقه هدف به لحاظ فرهنگی، اجتماعی، مذهبی، جغرافیایی، تاریخی و... ارائه داد؛ همانگونه که با خواندن سفرنامه ناصرخسرو میتوان تصویری روشنی از دنیای هزارسال قبل را در برابر دیدگان خود تداعی نمود.

- فصلبندی سفرنامه، به درستخوانی آن کمک میکند، چرا که حوصلهی مخاطب معاصر برای خواندن متنهای طولانی کم است.

- در پایان، فرازی از سفرنامه «با کاروان طاهر» نوشته آقای روحالله رسولی را باهم مرور میکنیم:

«... اگر بگذارند حدود بیستمتر جلوتر بروی، میتوانی سنگ قبر امام مجتبی، امام سجاد، امام باقر، و امام صادق علیهم‌السلام را استلام کنی...؛ در حرم امام رضا علیه‌السلام، با آنهمه جلال و شکوه و جبروت و حتی در حرم رسولخدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم چنین طعمی چشیدنی نیست؛ و به راستی که عدو شود سبب خیر، اگر خدا خواهد. وهابیها میخواهند این عظمت را بیقدر کنند؛ اما ناخواسته برآن افزودهاند؛ و آنقدر جاهلند که برخلاف نیت پلیدشان، جلوهای از جمال الهی را بیحجاب پیش چشمان اهلش نهادهاند. البته این جلوهگری با بغضی برخاسته از مظلومیت هزار و پانصد ساله میآمیزد و در عین شیرینی، جگر شیعیان را میخراشد، هم شور و حال است و هم اندوه و ملال. اینجا تلخ و شیرین درهم آمیخته...»

................................................................................

1. سعدی

2 . عنکبوت/20

3. در نوشتن سفرنامه تخیلی، کار نویسنده قدری تغییر ماهیت میدهد؛ به این معنی که، نویسنده میبایست با تحقیق کتابخانهای و سیر در فضای مجازی، خواندن و نوشتن را جایگزین دیدن و شنیدن کند.

4. با کاروان طاهر، صص14و15

بیژن شهرامی

 


خروج