*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار شماره خبر: ٣٦٦٦٦٨ ١٤:٢٤ - 1394/07/15   انوارالملکوت فی شرح‌الیاقوت از علامه حلی قدس‌سره آثار ماندگار  شماره 433 ارسال به دوست نسخه چاپي


انوارالملکوت فی شرح‌الیاقوت از علامه حلی قدس‌سره آثار ماندگار شماره 433

انوارالملکوت فی شرح‌الیاقوت از علامه حلی قدس‌سره


عالم جلیل‌القدر، آیةالله ابومنصور حسن‌بن یوسف‌بن على‌بن مطهر اسدى، معروف به ‌علامه حلى (726ق) از بزرگ‌ترین دانشمندان شیعه است. سلطان اولجایتو در سال 702 قمری به راهنمایى علامه حلى شیعه شد و نام محمد خدابنده را برای خود برگزید. از آن تاریخ تا زمان وفات سلطان خدابنده در سال 716 قمری، علامه ملازم دربار سلطان بود. بعد از مرگ سلطان محمد خدابنده، علامه به حله بازگشت و جز براى حج در اواخر عمرش از حله خارج نشد. ...

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA

 

 

عالم جلیلالقدر، آیةالله ابومنصور حسنبن یوسفبن علىبن مطهر اسدى، معروف به علامه حلى (726ق) از بزرگترین دانشمندان شیعه است. سلطان اولجایتو در سال 702 قمری به راهنمایى علامه حلى شیعه شد و نام محمد خدابنده را برای خود برگزید. از آن تاریخ تا زمان وفات سلطان خدابنده در سال 716 قمری، علامه ملازم دربار سلطان بود. بعد از مرگ سلطان محمد خدابنده، علامه به حله بازگشت و جز براى حج در اواخر عمرش از حله خارج نشد. شیخ سدیدالدین حلى (پدر علامه)، محقق حلى (دایى علامه)، خواجه نصیرالدین طوسى و ابنمیثم بحرانى شارح نهجالبلاغه، از اساتید علامه هستند. علامه حلى دهها اثر در حوزه فقه، اصول، منطق و فلسفه، رجال، تفسیر، ادب، حدیث و دعا پدید آورده است که برخى از آنها سالیان سال، کتاب درسى حوزههاى علمیه بودهاند؛ که قواعدالاحکام و کشفالمراد از آن جملهاند. کتاب مکتبة العلامةالحلى نوشته علامه سیدعبدالعزیز طباطبایى، راهنماى خوبى درباره آثار علامه حلى است. آثار او به قدرى زیاد است که گفته شده: اگر به نوشتههاى علامه دقت کنید، پى خواهید برد که این مرد از طرف خداوند مؤید بوده است.

انوارالملکوت فی شرحالیاقوت

یکی از آثار برجسته علامه بزرگوار حسنبن مطهر حلی، «انوارالملکوت» است که در حقیقت شرحی بر کتاب «الیاقوت» ابواسحاق ابراهیمبن نوبخت است. این کتاب در موضوع علم کلام نوشته شده و در میان کتب کلامی علامه از معروفیت بالایی برخوردار است. مؤلف، شرح این کتاب را در سال 684 به پایان برده و در حالیکه در سراسر کتاب نامی از مؤلف الیاقوت موجود نیست ولی شارح محترم، در مقدمه شرحش نام مؤلف را ابواسحاق ابراهیمبن نوبخت معرفی مینماید. ناگفته نماند که برخی از محققین پساز علامه حلی، شخص دیگری را مؤلف این کتاب دانستهاند که در قرن چهارم هجری میزیسته است.

علامه حلی در این کتاب بهطور غالب عقاید نوبختی را قبول میکند و حتی آنرا تقویت مینماید و تنها در موارد اندکی با مؤلف اختلاف نظر دارد؛ مثلاً در این مسئله که عالم ابدی نیست، دلیل نوبختی را کافی ندانسته و نمیپذیرد و یا در این مسئله که آیا خداوند ماهیت دارد یا نه؟ و مسایلی از این نوع.

علامه حلی، در جاهایی از انوارالملکوت، تفصیل مطلب را به کتابهای دیگر کلامیاش مثل مناهجالیقین، معارجالفهم ارجاع میدهد و از کتاب نهایةالمرام خود که از حیث موضوع، با انوارالیاقوت مشترک است، نامی نمیبرد و این نشاندهنده آن است که زمان نگارش نهایةالمرام پساز انوارالیاقوت بوده است.

نسخ خطی انوارالملکوت

این کتاب، بهدلیل اهمیتش، مورد توجه علمای پساز علامه قرار گرفته و به همین خاطر استنساخ فراوانی از آن صورت پذیرفته است. امروزه نسخههای خطی فراوان و پرقدمتی از آن در دسترس است که شاید قدیمیترین آنها نسخه کتابخانه ملک واقع در تهران باشد که در سال 709 یعنی در حیات خود علامه به نگارش درآمده است. همچنین نسخهای از این کتاب در کتابخانه شیخ محمد آخوندی در تهران است که در سال 723 یعنی سه سال قبل از وفات علامه استنساخ شده است. همینطور نسخههای بسیار دیگری از این اثر در کتابخانههای آستان قدس، دانشگاه تهران و غیره موجود است.

چاپ کتاب انوارالملکوت

تنها نسخهای که اخیراً از این کتاب به زیور طبع آراسته شده، مربوط به تحقیق آقای نجمی میباشد که بهرغم زحمات این محقق گرامی، کتاب چاپ شده مملو از غلط چاپی میباشد و علیالظاهر ایشان در تصحیح و تحقیق خود، از نسخههای قدیمی و قابل اعتماد بینصیب بوده است.

از عمدهترین ایرادات این چاپ، حذف فصل آخر انوارالیاقوت است که مربوط به احکام مخالفین و بغاة میباشد. این در حالی است محقق محترم هیچ اشارهای هم به آن ننموده است.

تنظیم: علیاکبر بخشی


خروج