*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار شماره خبر: ٣٦٦٣٨٧ ١١:٤٣ - 1394/07/09   کشف‌المهم فی طریق خبر غدیرخم آثار ماندگار شماره 432 ارسال به دوست نسخه چاپي


کشف‌المهم فی طریق خبر غدیرخم آثار ماندگار شماره 432

کشف‌المهم فی طریق خبر غدیرخم اثر علامه سید هاشم بحرانی


ماجرای غدیر، مشهور و متواتر است. آن‌جا که رسول‌خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم در بازگشت از حجةالوداع، آخرین رسالت خویش را انجام دادند که خدای فرموده بود: «ای پیامبر، آن‌چه از سوی پروردگارت بر تو نازل شده ابلاغ کن و اگر نکنی پیامش را نرسانده‌ای؛ خداوند تو را از گزند مردم نگه می‌دارد. خداوند گروه کافران را هدایت نمی‌کند». در پی اجرای امر پروردگار و معرفی امیرالمؤمنین علیه‌السلام به‌عنوان وصی و جانشین خود، آیه اکمال دین نازل شد: «امروز دین شمارا کامل کردم و نعمت خود را بر شما تمام نمودم و اسلام را به عنوان آیین (جاودان) شما پذیرفتم». ...

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA

 

 ماجرای غدیر، مشهور و متواتر است. آنجا که رسولخدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم در بازگشت از حجةالوداع، آخرین رسالت خویش را انجام دادند که خدای فرموده بود: «ای پیامبر، آنچه از سوی پروردگارت بر تو نازل شده ابلاغ کن و اگر نکنی پیامش را نرساندهای؛ خداوند تو را از گزند مردم نگه میدارد. خداوند گروه کافران را هدایت نمیکند». در پی اجرای امر پروردگار و معرفی امیرالمؤمنین علیه‌السلام بهعنوان وصی و جانشین خود، آیه اکمال دین نازل شد: «امروز دین شمارا کامل کردم و نعمت خود را بر شما تمام نمودم و اسلام را به عنوان آیین (جاودان) شما پذیرفتم».

این واقعه را راویان، نویسندگان و مفسران اهلسنت و شیعه در کتابهای خود نقل کردهاند. از جمله:

علامه طبرسی، روایات نزول آیه تبلیغ در سرزمین غدیر را مشهور دانستهاند.

ابوالقاسم عبیداللهبن عبدالله حسکانی، از دانشمندان اهلسنت، احادیث غدیر را در دوازده جزوه دستهبندی کرده، آنرا «دعاءالهداة إلی أداء حقالموالاة» نامیده است.

ابوالعباس احمدبن محمدبن سعید مشهور به ابنعقده - مورد اعتماد مذاهب چهارگانه اهلسنت- کتاب «حدیثالولایة» را تدوین کرده است.

علامه امینی، عالم معاصر شیعه، کتاب «الغدیر» را نگاشت.

کشفالمهم فی طریق خبر غدیرخم

صدور قطعی حدیث غدیر از موضوعاتی است که علمای شیعه و سنی درباره آن کاوش کردهاند. شیعه و بسیاری از علمای اهلسنت حدیث غدیر را قطعیالصدور میدانند. علامه بحرانی این موضوع را در کتاب «کشفالمهم فی طریق خبر غدیرخم» بیان کرد. چراکه اثبات قطعیالصدور بودن حدیث غدیر از رسولخدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم خود گواهی است بر امامت و ولایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام .

مؤلف در مقدمه مینویسد: «شک و تردیدی در نصب امیرالمؤمنین علیبن ابیطالب صلواتاللهعلیه پس از رسولخدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم به نص آشکار حضرتش وجود ندارد. این نصوص را، خاص و عام نقل کردهاند. هر کس در کتابهای عامه و مطالب پیشوایان آنها در آثارشان نیک بنگرد، این نکته را به عیان میبیند.

آنان در صحاح مشهور - که صحیحترین کتابها در نظر آنان است- و تألیفات حدیثی خود تصریح کردهاند که رسولخدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم صریحاً بیان فرمودهاند که امیرالمؤمنین علیبن ابیطالب علیه‌السلام، امام، خلیفه، وصی، و وزیر پس از ایشان است؛ و همچون هارون نسبت به موسی است، در تمام جوانب و ابعاد، مگر آنکه پس از خاتمالانبیاء پیامبری نیست.

آنان به این نصوص اعتراف دارند، روایات آنرا در کتابهای خود آوردهاند، دانشمندان آنها این احادیث را، نسل به نسل، از عالمان پیشین خود روایت کردهاند. پس شگفت است، شگفت، که چگونه از این نصوص -که دو گروه مخالف، به اتفاق نقل کردهاند- روی میگردانند... .

من به کتابهای عامه نظر کردم، و روایاتی را دیدم که در نص بر امیرالمؤمنین علیبن ابیطالب علیه‌السلام آوردهاند. و در این موضوع، کتابی نوشتم به نام «غایةالمرام فیالنص علیالامام من طریقالخاص والعام» که کتابی نیکو در موضوع خود، با روایات فراوان و آثار روشن است.

پس از آن به خاطرم آمد که کتابی جداگانه بنویسم که شامل بعضی از روایات غدیر خم باشد، و راویان آنرا از طریق عامه و خاصه ـ بهعنوان نمونهای والا و بهرهای وافرـ یاد کنم. و این کتاب را «کشفالمهم فی طریق خبر غدیرخم» نامیدم».

مؤلف بعد از مقدمه، کتابش را در سه بخش تدوین کرده است: باب اول، اخباری که از طریق شیعه امامیه در مورد واقعه غدیر وارده شده که شامل 36 حدیث است.

برخی از مطالب این بخش عبارتاند از: روایت ابیهریره از حدیث غدیر، روایت زیدبن ارقم در مورد خطبه پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم در روز غدیر، روایت جابربن عبدالله انصاری از خطبه امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام در توبیخ منکرین واقعه غدیر، روایت امام سجاد علیه‌السلام در معنای قول پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم که فرمودند: «من کنت مولاه فعلی مولاه»، روایت امام صادق علیه‌السلام در معنای قول پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم که فرمودند: «غدیر، افضل اعیاد امت من است»، در فرمان پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم به اصحابشان بر اینکه به امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام بهعنوان ولیّامر مسلمین سلام کنند، اشعار حسانبن ثابت در روز غدیر، برشماری افرادی که حدیث غدیر را ذکر کردهاند و یا کتابی در این مورد نوشتهاند، کلام ابوحامد غزالی در مورد خبر غدیر، اینکه راویان و طرق خبر غدیر در بیش از هزار مجلد ذکر شده است، معنای خم، آنچه علمای اهلسنت در مورد روز غدیر روایت کردهاند، در اینکه تعداد روایان حدیث غدیر به تعداد اصحاب بدر است، در اینکه طبق نص پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم تعداد حاضرین در غدیرخم هفتاد هزار نفر بودهاند، در اینکه امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام انگشتر خود را صدقه دادند، در معنای قول پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم که فرمودند: «انی تارک فیکمالثقلین»، نصوص تدریجی بر ولایت امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام، خطبه پیامبر در روز غدیر، بیعت مردم با امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام، خطبه امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام در روز جمعهای که مقارن با غدیر بود و... .

باب دوم، اخباری که از طریق اهلسنت در مورد واقعه غدیر وارده شده که شامل 88 حدیث است.

مؤلف آنچه را که علمای مشهور اهلسنت درباره حدیث غدیر را نقل کردهاند، آورده است که شامل منقولات احمدبن حنبل، مسلم، حمیدی، ابنمغازلی، خوارزمی، بلاذری، سمعانی، خوارزمی، مالکی، ابنابیالحدید، جوینی و... است.

باب سوم، نصوص پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم بر ولایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام از طریق شیعه امامیه وارد شده که شامل 43 حدیث است.

نویسنده در این بخش منقولات صدوق در کتاب امالی، کلینی در کتاب کافی، علیبن ابراهیم، ابنماهیار در تفسیر، شیخ طوسی در کتاب تهذیب، ابنشهرآشوب، ابنبابویه در کتابالنصوص علیالأئمه الاثنیعشر و... را آورده است.

نکته شایان توجه این است که در مباحث مختلفی ضمن توضیح، خواننده را به کتابهای دیگر از جمله کتابالشافی سیدمرتضی علمالهدی، العمدة ابنبطریق، طرایف سیدبن طاوس و... ارجاع میدهد.

منابع کتاب شامل کتب شیعه و اهلسنت است؛ مؤلف از بسیاری از کتابهای اهلسنت مثل مسند احمدبن حنبل، جامعالصحیحین، فضایلالصحابه، مناقب خوارزمی، الفصولالمهمه مالکی، شرح نهجالبلاغه ابنابیالحدید و... در بخش دوم کتابش نقل کرده است.گفتنی است که دو بخش اول این کتاب، باب شانزده و هفدهم کتاب غایةالمرام است.

ترجمه کشفالمهم

این کتاب توسط دکتر عبدالحسین طالعی ترجمه شده و بهزودی چاپ میشود.

چاپ کشفالمهم

1ـ چاپ مؤسسه احیاء تراث السیدهاشم البحرانی، سال 1412ق، قم؛

2ـ تحقیق مرتضی آلشبر حسینی موسوی، همای غدیر، 1389ش/1431ق، قم.

تهیه و تنظیم: عباسعلی مردی

 


خروج