*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار شماره خبر: ٣٦٥٣٩١ ١٣:٠٤ - 1394/06/18    الیتیمة والدرةالثمینه آثار ماندگار شماره 429 ارسال به دوست نسخه چاپي


 الیتیمة والدرةالثمینه آثار ماندگار شماره 429

الیتیمة والدرةالثمینه از سیدهاشم بحرانی (م۱۱۰۷ یا ۱۱۰۹ق)


علامه سیدهاشم، فرزند سیدسلیمان حسینی بحرانی از علمای شیعه در قرن یازدهم است. در قرن یازدهم که می‌توان آن‌را «عصر احیای دوباره حدیث» نام نهاد، آثاری ماندگار در این حوزه پدید آمد؛ علامه بحرانی را می‌توان از اثرگذارترین شخصیت‌های این دوره به شمار آورد؛ ایشان با تمسک به حدیث رسول‌خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم که فرمودند: «ایها الناس انیّ تارک فیکم الثقلین... کتاب‌الله و عترتی...» آثار قلمی خود را در این دو موضوع خلق کرد: ...

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA

 

 

علامه سیدهاشم، فرزند سیدسلیمان حسینی بحرانی از علمای شیعه در قرن یازدهم است. در قرن یازدهم که میتوان آنرا «عصر احیای دوباره حدیث» نام نهاد، آثاری ماندگار در این حوزه پدید آمد؛ علامه بحرانی را میتوان از اثرگذارترین شخصیتهای این دوره به شمار آورد؛ ایشان با تمسک به حدیث رسولخدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم که فرمودند: «ایها الناس انیّ تارک فیکم الثقلین... کتابالله و عترتی...» آثار قلمی خود را در این دو موضوع خلق کرد:

برای ترویج ثقل اکبر (قرآن مجید) تفسیر نگاشت و کتابی همچون تفسیر البرهان را نوشت؛ و برای معرفی ثقل اصغر (اهلبیت علیهم‌السلام ) و نشر احادیث معصومین علیهم‌السلام بیشاز چهل اثر نگاشت.

نکته شایان توجه این است که وی اگرچه فقیهی گرانمایه و صاحب تألیفات بسیار ارزشمندی در فقه، اصول، رجال و... بود؛ اما زمانی از ادامه تحقیق و تألیف در فقه منصرف شد و به یکباره توجه ویژهای به تدوین آثار اهلبیت علیهم‌السلام پیدا کرد و آثاری همچون:

المحجة فیما نزل فیالقائم الحجة عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف، احتجاجالمخالفین علی امامة علیبن ابیطالب امیرالمؤمنین علیه‌السلام، ایضاح المسترشیدن فی بیان تراجمالراجعیت إلیالولایة علیبن ابیطالب امیرالمؤمنین علیه‌السلام، بهجةالنظر فی اثباتالوصایة والإمامة للائمّه اثنیعشر، البهجةالمرضیة فی اثباتالخلافة والوصیة، تبصرة الولی فیمن رأی القائمالمهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف، تبصرة الولی فیالنص الجلی امیرالمؤمنین علیبن ابیطالب علیه‌السلام، التحفةالبهیة فی اثباتالوصیة لعلی علیه‌السلام، غایةالمرام و حجةالخصام فی تعیینالامام من طریقالخاص والعام، مدینةالمعاجز الائمة الاثنیعشر و دلایل الحجج علیالبشر، حلیةالنظر فی فضل الائمه الاثنیعشر، الدرالنضید فی فضایل الحسینالشهید علیه‌السلام، فضایل علی و الائمة من ولده علیهم‌السلام، فضلالشیعة (مناقب الشیعه)، و دهها کتاب دیگر نگاشت.

الیتیمة و الدرةالثمینه

حدود شصت اثر از علامه بحرانی بهجای مانده است که بیش از سه چهارم آنها درباره فضایل و سیره معصومین، اثبات ولایت امیرالمؤمنین و معرفی حضرت امام مهدی علیهم‌السلام است؛ کتاب الیتیمة والدرةالثمینه از این جمله است.

این کتاب که درباره فضایل و اختصاصات اهلبیت علیهم‌السلام است، دارای ساختاری خاص میباشد. کتاب الیتیمه شامل دوازده باب (ظاهراً به تعداد اوصیا علیهم‌السلام )، و هر باب شامل دوازده حدیث است؛ هر باب به بیان فضیلت خاصی از اهلبیت علیهم‌السلام اختصاص دارد، و دوازده حدیث درباره آن فضیلت نقل شده است. مؤلف در مقدمه گفته است که به نقل روایاتی دست یازیده که از اهلبیت علیهم‌السلام نقل شده است.

فهرست کتاب بنابر مقدمه مؤلف چنین است:

باب نخست: ائمه بعد از رسولخدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم دوازده تن هستند؛

باب دوم: ائمه علیهم‌السلام نورند؛

باب سوم: ائمه علیهم‌السلام صراط مستقیماند؛

باب چهارم: ائمه علیهم‌السلام هدایتاند یکی بعد از دیگری؛

باب پنجم: ائمه علیهم‌السلام صاحبان دانشاند؛

باب ششم: ائمه علیهم‌السلام أهلالذکراند؛

باب هفتم: ائمه علیهم‌السلام کسانیاند که بهخاطر دریافت فضل خدا، مورد حسد واقع شدهاند؛

باب هشتم: ائمه علیهم‌السلام أولوالأمراند که خداوند به اطاعتشان فرمان داده است؛

باب نهم: ائمه علیهم‌السلام نزدشان امانتهایی است که امر شدهاند به ادای آن؛

باب دهم: ائمه علیهم‌السلام کسانیاند که بعداز رسولخدا اعمال بندگان بدیشان عرضه میشود؛

باب یازدهم: ائمه علیهم‌السلام کسانیاند که خداوند تبعیتکنندگان و دوستانشان را برتری داده است؛

باب دوازدهم: ائمه علیهم‌السلام کسانیاند که دشمنانشان به تحقیق زیانکارند.

منابع الیتیمة

منابع علامه بحرانی در کتاب الیتیمة کتب علمای شیعه است؛ و از آثاری همچون غیبت نعمانی، غیبت شیخ طوسی، إکمالالدین شیخ صدوق، کافی کلینی، تفسیر علیبن ابراهیم قمی، بصائرالدرجات محمدبن حسن صفار، تفسیر عیاشی، تهذیبالأحکام طوسی و محاسن احمدبن خالد برقی احادیث را نقل کرده است.

مؤلف در تمام احادیث منقول سلسله اسناد حدیث را نقل میکند. بهندرت میتوان توضیح یا تفسیری از خود مؤلف در کتاب یافت؛ در یک مورد مطلبی با عنوان تنبیه، حدیثی در تکمیل مطلب مورد نظر خود نقل کرده و در یک مورد با عنوان نکته حدیثی بر کتاب افزوده است. در مجموع میتوان حدود 150 حدیث را درباره فضایل اختصاصی اهلبیت علیهم‌السلام از این کتاب نقل کرد.

چاپ کتاب الیتیمه

تنها چاپ این کتاب به تحقیق فارس حسون کریم به همت انتشارات اعلمی بیروت در سال 1415ق/ 1995م/ 1374ش منتشر شده است.

اساس تحقیق کتاب، نسخه خطی مدرسه آخوند همدان بوده است؛ محقق کوشیده است جای احادیث را در مصادر پیشین نشان دهد. پاورقیهای مفید از مزایای این چاپ به شمار میرود.

تنظیم: عباسعلی مردی

 


خروج