*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار شماره خبر: ٣٦٤٩٤٨ ٠٩:٣٣ - 1394/06/05    ضیاءالعالمین فی بیان إمامةالائمة المصطفَیْن از مولی ابوالحسن‌بن محمدطاهر شریف عاملی فتونی (م 1138ق)آثار ماندگار شماره 427 ارسال به دوست نسخه چاپي


 ضیاءالعالمین فی بیان إمامةالائمة المصطفَیْن از مولی ابوالحسن‌بن محمدطاهر شریف عاملی فتونی (م 1138ق)آثار ماندگار شماره 427

ضیاءالعالمین فی بیان إمامةالائمة المصطفَیْن از مولی ابوالحسن‌بن محمدطاهر شریف عاملی فتونی (م 1138ق)


شیخ ابوالحسن ‌بن محمد طاهر بن عبدالحمید بن موسی‌بن علی‌بن معتوق‌بن عبدالحمید فتونی نباطی عاملی (1070 ـ 1138 نجف)، در محله درب امامزاده اصفهان به دنیا آمد و به‌همین خاطر لقب «امامی» گرفت. پدرش شیخ محمدطاهر (م 1115ق کاظمین) و مادرش فرزند سیدعبدالواسع و خواهر سیدمحمدصالح خاتون آبادی (داماد علامه مجلسی) بود؛ وی لقب «شریف» را نیز به دلیل سیادت مادر داشت. خانواده فتونی، خاندانی مشهور بودند که در قرن نهم هجری، از ...

شیخ ابوالحسن ‌بن محمد طاهر بن عبدالحمید بن موسی‌بن علی‌بن معتوق‌بن عبدالحمید فتونی نباطی عاملی (1070 ـ 1138 نجف)، در محله درب امامزاده اصفهان به دنیا آمد و به‌همین خاطر لقب «امامی» گرفت. پدرش شیخ محمدطاهر (م 1115ق کاظمین) و مادرش فرزند سیدعبدالواسع و خواهر سیدمحمدصالح خاتونآبادی (داماد علامه مجلسی) بود؛ وی لقب «شریف» را نیز بهدلیل سیادت مادر داشت.

خانواده فتونی، خاندانی مشهور بودند که در قرن نهم هجری، از «فتون» (در جبل عامل) به نجف کوچیدند.

برخی از مشایخ شیخ ابوالحسن عاملی عبارتند از: علامه محمدباقر مجلسی، میرمحمدصالح خاتون‌آبادی (دایی او)، شیخ محمدحسین‌بن حسن میسی، شیخ عبدالواحد بورانی نخعی، شیخ صفی‌الدین طریحی، شیخ احمدبن محمد مقابی بحرانی، حاج محمودبن علی میمندی مشهدی، سیدنعمت‌الله جزایری؛ شیخ قاسم‌بن محمد فقیه کاظمی نجفی، ملا محسن فیض کاشانی.

برخی از بزرگانی که از او روایت کرده‌اند عبارت‌اند از: شیخ محمدمهدی عاملی فتونی (پسر عم وی)؛ سیدمحمدبن علی مکی عاملی؛ شیخ احمدبن اسماعیل جزایری نجفی؛ مولی محمدابراهیم حویزاوی شهید؛ سیدنصرالله موسوی حایری؛ سیدحسین قزوینی استاد علامه بحرالعلوم.

بزرگان، او را با تعابیری هم‌چون «برترین دانشمند زمان خود، فقیه‌ترین محدثان، جلیل‌القدر، عالم تحریر و نقاد بصیر» ستوده‌اند.

از آثار مکتوب او می‌توان عناوین زیر را برشمرد: اصول دین (مختصر)، فارسی؛ بحرالانساب؛ تفسیرالقرآن‌الکریم: همراه با مقدمه‌ای در علم تفسیر؛ تنزیه‌القمیین عن‌المطاعن؛ در دفاع از محدثان قمی؛ الحاشیة علی‌الکافی؛ حقیقة مذهب‌الامامیة: آخرین تألیف او در سال 1138ق؛ دیوان شعر در مراثی؛ شرح الصحیفةالسجادیة.

▪ ضیاءالعالمین

اصل کتاب در سه مجلد تدوین شده است:

مؤلف در باب انگیزه و شیوه تألیف کتاب می‌گوید: «من دیدم که بیشتر مؤلفان در مبحث امامت، شیوه کلامی مخالفان و مناظرات و مجادلات آن‌ها را در پیش گرفته‌اند و به روش استدلالی ائمه طاهرین(ع) در برابر دیگران توجه نکرده‌اند. همچنین، بیشتر آثار پیشین پر از ذکر مطاعن است که خصم را از نظر به کتاب می‌گریزاند. بدین‌روی، عزم کردم بر نگارش کتابی که به شیوه آثار پیشین در امامت نیست. در این جهت، مقدمات عقلی از براهین قطعی و مسلمات یقینی را پیش آوردم».

مقدمه نویسنده شامل یک تبیان و پنج باب است و محور اصلی آن، این نکته است که خداوند، بندگان خود را همواره میآزماید. در بخش تبیان، روشن می‌شود که خداوند، صرف ادعای ایمان را از مردم نمی‌پذیرد؛ بلکه آن‌ها را از بدو خلقت تا پایان روزگار، به‌گونههای مختلف می‌آزماید. امت پیامبر خاتم(ص) نیز مستثنی نیستند و امامت علی(ع) از مهم‌ترین آزمون‌های آنان است.

این مقدمه ابتکاری، خود، بخش عمده‌ای از جلد اول و تمام جلد دوم کتاب را در برگرفته است؛ به عبارت دیگر، مجلد اول (از سه مجلد؛ طبق تقسیم مؤلف)، به این مقدمه اختصاص یافته است که خود می‌تواند کتابی مستقل در حکمت الهی قلمداد شود.

مقصد اول: مقصد اول در بیان فضایل و مناقب اهل‌بیت(ع) است که امامت آن بزرگواران را در پی دارد. این مطالب ضمن دوازده عنوان آمده است.

مقصد دوم: بررسی ادعاهای مدعیان خلافت، و پاسخ به آن‌ها، در دوازده گفتار جداگانه آمده است.

خاتمه شامل دو فصل و سخن پایانی است:

فصل اول: دیگر دستاویزهای مخالفان برای اثبات خلافت مدعیان، با بررسی، نقد و پاسخ به آن‌ها.

فصل دوم: زشتی‌ها و کردارهای ناپسندی که پیروان این خلفا برای خلفای خود یاد می‌کنند.

سخن پایانی: خطاها و جهالت‌هایی که در قلم و بیان آن‌ها روی داده است؛ اعترافاتی که برخلاف مدعاهای خود کرده‌اند؛ نیت‌های پنهانی‌ای که بروز داده‌اند و دیگر نکاتی که در این زمینه وجود دارند و در مواضع دیگر کتاب بیان نشده‌اند.

▪ چاپهای ضیاءالعالمین

تنها چاپ این کتاب به همت مؤسسه آل‌البیت(ع) لإحیاء التراث در سال 1389ش در قم منتشر شد.

منبع: مجله امامت‌پژوهی (شماره چهارم)

 مقاله استاد عبدالحسین طالعی با تلخیص عباس‌علی مردی


خروج