*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار شماره خبر: ٣٦٣٨٥٥ ١٢:٤٢ - 1394/04/31   کشف‌الاستار عن وجه‌الغائب عن‌الابصارآثار ماندگار شماره ۴۲۲ ارسال به دوست نسخه چاپي


کشف‌الاستار عن وجه‌الغائب عن‌الابصارآثار ماندگار شماره ۴۲۲

کشف‌الاستار عن وجه‌الغائب عن‌الابصار از میرزا حسین نوری طبرسی (م 1320ق)


عالم محدث، حاج میرزا حسین نوری طبرسی از دانشمندان نام‌آور شیعه، 18 شوال 12۵4ق در مازندران متولد شد. پدر فقیه خود، میرزا محمدتقی نوری را در هشت سالگی از دست داد. در سن بلوغ به محضر درس مولی محمدعلی محلاتی راه یافت. ....

 

 

 عالم محدث، حاج میرزا حسین نوری طبرسی از دانشمندان نامآور شیعه، 18 شوال 12۵4ق در مازندران متولد شد.

 پدر فقیه خود، میرزا محمدتقی نوری را در هشت سالگی از دست داد. در سن بلوغ به محضر درس مولی محمدعلی محلاتی راه یافت.

 پساز آن، بارها به عراق رفت و برگشت. در سال 1278 به حضور شیخ عبدالحسین تهرانی رسید و دو سال در کربلا و دو سال در کاظمین بود؛ نیز در سال 1280ق شش ماه آخر عمر فقیه بزرگ شیخ مرتضی انصاری را درک کرد. بار دیگر در سال 1286 به نجف بازگشت و این بار ملازمت میرزا محمدحسن شیرازی را برگزید که تا سال 1312 (زمان درگذشت میرزای شیرازی) در نجف و سامرا با ایشان همراه بود و از معتمدین خاص آن مرجع عالیقدر بهشمار میآمد.

در سال 1314ق، از سامرا به نجف بازگشت تا سال 1320 که در سن 66 سالگی درگذشت.

این عالم ربانی آثار قلمی بسیاری دارد که بنا به تقسیمبندی استاد عبدالحسین طالعی، در هشت موضوع کلی است:

1- حدیث: مستدرکالوسایل؛

2- دعا و زیارت: الصحیفة الرابعة السجادیة؛

3- فقه: تقریرات بحثهای میرزای شیرازی؛

4- تاریخ و سیره معصومین علیهم‌السلام: میزانالسماء؛

۵- تذکرات اخلاقی و اجتماعی: کلمه طیبه؛

6- شرح حال اصحاب و بزرگان شیعه: نفسالرحمان، خاتمةالمستدرک؛

7- مهدویت: نجم ثاقب، جنةالمأوی، کشفالاستار؛

8- کتابهای دیگر: شاخه طوبی.

 

کشفالاستار

در ربیعالثانی سال 1317، محمود شکری آلوسی (م 1342ق) دانشمند اهل تسنن مقیم بغداد، قصیدهای 2۵ بیتی، شامل چند شبهه درباره اصل وجود، طول عمر، غیبت و برخی ویژگیهای امام عصر عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف را سرود.

زمانی قصیده به نجف رسید که محدث نوری سخت به کتاب خاتمةالمستدرک اشتغال داشت. نوری در این دوره زمانی، درخواستهای متعدد برای تألیف آثار دیگر را به اتمام خاتمه مستدرک موکول کرده بود؛ چنانکه در مقدمه لؤلؤ و مرجان گفته است. حتی برای چاپ بحارالانوار کار خود را تعطیل نکرد و آنرا به شاگرد خود - میرزا محمد ارباب قمی - سپرد.

اما با انتشار قصیده آلوسی کار خویش را تعطیل کرد و در زمانی کوتاه - حدود دو ماه - به پاسخگویی آلوسی پرداخت و کتاب «کشفالاستار عن وجهالغائب عنالابصار» را در نهم جمادیالثانیه 1317 به پایان برد.

ساختار کتاب شامل مقدمه، دو فصل و خاتمه است:

1- مقدمه شامل انگیزه تألیف و متن قصیده بغدادیه؛

2- فصل اول: دیدگاههای مسلمانان درباره ولادت امام مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف. بهطور مختصر بیان میشود که در مورد اصل مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف بهعنوان منجی دادگستر، تواتر وجود دارد، ولی در دو مورد جزئی میان امامیه با بعضی از اهل تسنن اختلاف است: یکی اینکه ایشان حسنی است یا حسینی؟ دیگر اینکه ایشان متولد شده است یا خیر؟

در این فصل، ابتدا به ولادت امام مهدی - که همنام پیامبر و فرزند امام حسن عسکری علیه‌السلام است و در سال 2۵۵ زاده شده است - اشاره شده که چهل تن از دانشمندان سنی به این ولادت گواهی داده و اعتراف کردهاند. در مورد هر کدام نیز جملاتی از منابع تراجم و رجال اهل تسنن آورده است.

بخشی از این منقولات، مستقیماً از منابع مربوط نقل شده و پارهای دیگر بهواسطه کتاب استقصاء الإفحام نوشته میرحامد حسین هندی.

سپس با «ذکر دلیلی اجمالی بر اینکه مهدی موعود همان حجتبنالحسن العسکری علیه‌السلام است و نه شخصی دیگر» ادامه مییابد. با این عنوان، مباحثی میتوان یافت؛ از جمله:

ـ پارهای از احادیث نصوص بر دوازده امام علیهم‌السلام، گاه با عنوان کلی «اثناعشر خلیفه» و گاهی با ذکر نام و ویژگیها؛

ـ حدیث ثقلین و نکاتی که از آن نتیجه میشود؛

رد تأویلهای ناروای برخی از محدثان اهل تسنن در مورد مصادیق حدیث دوازده خلیفه.

3- فصل دوم، نقد درونمایه قصیده بغدادیه است. ابتدا بیان میکند که اصل کلام آلوسی در دو اشکال خلاصه میشود و مطالب دیگر، حاشیه است.

یکی از اشکالات آلوسی این است که میگوید: اگر شرط ظهور مهدی علیه‌السلام پر شدن جهان از ظلم است و آن جناب اکنون حیات دارد، پس باید ظاهر شود. لذا عدم ظهور، نشاندهنده عدم حیات ایشان است!

محدث نوری، در پاسخ به این اشکال میگوید: پرشدن جهان از ظلم، یکی از شرایط ظهور آن جناب است نه علت منحصر. از سوی دیگر، قرنهاست جهان پر از ظلم شده که تاریخ آن - براساس احادیث اهل تسنن - به سدههای نخستین تاریخ مسلمانان باز میگردد. به علاوه، یکی از شرایط ظهور، وجود یاران موافق و آزموده برای برداشتن باری بسیار سنگین است که تحقق آرزوی تمام پیامبران و نیکان و پاکان است. ظهور آنحضرت، از یک جهت به بعثت جد بزرگوارش شباهت دارد که گسترش گمراهیها قبل از ظهور، یادآور گسترش ضلالتها قبل از بعثت است؛ این یک به ظاهر کفر، و آن یک با تأویلهای ناروا. پیامبر در میان آن همه ضلالت میزیست؛ اما مردم را به توحید خدا و نبوت خود دعوت نکرد؛ مگر پساز مأموریت به رسالت. امام مهدی نیز در میان این همه ظلم و ضلالت، منتظر اذن الهی برای خروج و ظهور است.

4- خاتمه کتاب پاسخ به دو بیت آلوسی است که به شیعه نسبتهای ناروا داده؛ از جمله اینکه آنها سرداب سامرا را برتر از مکه میدانند و آنرا محل اختفای حضرت مهدی در دوره غیبت میپندارند که روزی از آن بیرون میآید.

بحثهای موشکافانه مؤلف در علت تسمیه سرداب سامرا به «سرداب غیبت» و جداسازی حقایق تاریخی از خرافات عامیانه - که دستاویز آلوسی و مانند او شده - یکی از بخشهای درخشان این کتاب است.

آخرین صفحات کتاب، دو نکته است: یکی نکتهای استدلالی درباره حضرت مهدی علیه‌السلام و نقد برخی از منابع اهل تسنن در این مورد است و دیگری اشاره به اینکه انتشار قصیده آلوسی و کتاب صواقع نوشته ملانصرالله کابلی و کتاب تحفه اثناعشریه نوشته عبدالعزیز دهلوی و مانند آن، گامهایی است که به اتحاد مسلمانان ضربه میزند، مدارای فرقههای مختلف با هم را هدف قرار میدهد و دشمنان را به هجوم بر مسلمانان امیدوار میسازد.

 

چاپهای کشفالاستار

1ـ چاپ سنگی به اهتمام مؤلف در مطبعه حاج احمد مؤیدالعلماء به تاریخ 17 جمادیالاولی 1318 در تهران؛

2ـ چاپ حروفی به اهتمام مکتبة نینویالحدیثة با مقدمه آیةالله سیدعلی میلانی، 1400ق، تهران؛

3ـ چاپ مؤسسةالنور، 1408ق، بیروت؛

4ـ چاپ مؤسسةالصفاء، 1431ق، بیروت؛

۵ـ چاپ کتابخانه حرم ابیالفضلالعباس علیه‌السلام با تحقیق احمدعلی مجید حلی، 1432ق / 2011م، کربلای معلی.

این چاپ نخستین چاپ تحقیقی و با استفاده از نسخه اصل مصنف انجام شده است؛ از امتیازات بسیار این چاپ دو مورد زیر یاد میشود:

الف) مقدمه مفصل شامل: مقدمه آیةالله سیدعلی میلانی بر چاپ دوم؛ پژوهشی در باب قصیده بغدادیه؛ نقل پارههایی از منابع چاپ نشده در مورد محدث نوری؛ و معرفی کتاب کشفالاستار.

ب) پیوستهای کتاب، شامل هشت پاسخ منظوم به قصیده بغدادیه همراه با شرح حال مختصر صاحبان آنها: قصیده شیخ محمدحسین کاشفالغطاء (م. 1373)؛ قصیده شیخ محمدجواد بلاغی (م. 13۵2)؛ قصیده سیدرضا هندی (م. 1362)؛ قصیده سیدمحسن امین عاملی (م. 1371)؛ قصیده شیخ رشید عاملی (م. 1317)؛ قصیده سیدعلی امین عاملی در 119بیت (م. 1328)؛ قصیده شیخ عبدالهادی همدانی بغدادی (م. 1333)؛ قصیده شیخ محمدباقر بهاری همدانی (قرن 14).

 

منابع:

مقاله «معرفی، نقد و بررسی کشفالاستار از عبدالحسین طالعی (آینه پژوهش، شماره 134)»

تهیه و تنظیم: عباسعلی مردی


 


خروج