*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار شماره خبر: ٣٦٣٣١٩ ١٠:١٤ - 1394/04/11   جواهر المطالب فی فضایل علی‌بن ابی‌طالب(ع) آثار ماندگار شماره ۴۲۰ ارسال به دوست نسخه چاپي


جواهر المطالب فی فضایل علی‌بن ابی‌طالب(ع) آثار ماندگار شماره ۴۲۰

جواهر المطالب فی فضایل علی‌بن ابی‌طالب(ع) از فخرالدین‌بن محمدعلی طریحی (م 108۵ق)


فخرالدین‌بن محمدعلی طُریحی، از علمای امامیه در سده یازدهم هجری و مؤلف کتاب مَجمع‌البَحرَین در ۹۷۹ در نجف به دنیا آمد. هرچند وی پدر خود را محمدعلی معرفی کرده، اما در برخی منابع نام پدرش محمد ذکر شده است.

 

   فخرالدینبن محمدعلی طُریحی، از علمای امامیه در سده یازدهم هجری و مؤلف کتاب مَجمعالبَحرَین در ۹۷۹ در نجف به دنیا آمد. هرچند وی پدر خود را محمدعلی معرفی کرده، اما در برخی منابع نام پدرش محمد ذکر شده است.

طریحی اوان جوانی را در نجف نزد پدرش و عمویش، محمدحسین طریحی گذراند. در ۱۰۶۲ از عراق به مکه رفت و شماری از آثار خود را در اثنای این سفر نگاشت.

پساز آن به ایران سفر کرد. وی بنابر زمان تألیف آثارش، در ۱۰۷۹ به مشهد رفته است.

وی تألیف «ایضاح الحساب» را در ۱۰۸۳ در اصفهان به پایان رسانده است، که نشان میدهد مدتی نیز در اصفهان اقامت داشته است. او پس از سفر به چند شهر دیگر، به نجف بازگشت.

از استادان طریحی، محمدبن جابر نجفی، امیر شرفالدین علی شولستانی و شیخ محمودبن حسامالدینبن درویش را نام بردهاند.

صفیالدینبن فخرالدین طریحی، محمدباقر مجلسی، سیدهاشم بحرانی و سیدهاشمبن سلیمان کتکانی، از جمله شاگردان طریحی بودهاند. آقابزرگ طهرانی طریحی را ـ با فرض اینکه کتکانی مستقیماً از وی روایت کرده باشد ـ جزء معمران برشمرده است.

نام طریحی در سند اجازهنامههای روایتی آمده و خود او نیز دارای اجازه روایت و سماع بوده و به برخی از شاگردانش اجازه روایت داده است.

بسیاری طریحی را ستودهاند، تا آنجا که افندی وی را از عابدترین افراد زمان خود برشمرده است. از آثار او میتوان این عناوین را برشمرد:

مجمعالبحرین در لغت، غریبالقرآن، جامعالمقال، المنتخب فی جمعالمراثی والخطب، الفخریةالکبری، الضیاءاللامع فی شرح مختصرالشرائع، النکتالفخریة شرح رسالة الاثنیعشریة فیالطهارة والصلاة اثر شیخ حسنبن شهید ثانی، النکتُاللطیفة فی شرح صحیفةالسجادیة، شرح المبادئالأصولیة علامه حلی، و...

 جواهرالمطالب فی فضایل علیبن ابیطالب علیه‌السلام

مجموعههای حدیثیای که در آنها احادیث فضایل و مناقب علی علیه‌السلام گردآوری شده، سه دستهاند:

برخی شامل روایات وارد شده در باب امامت و خلافت علی علیه‌السلام هستند که دربرگیرنده احادیثی همچون: حدیث اخوت، نصرت، ولایت، وصایت، منزلت، ثقلین، سفینه، غدیر و... هستند.

برخی دیگر، شامل احادیثی درباره فضایل نفسانی و کمالات روحی آنحضرت هستند، که مشتملاند بر احادیثی در زمینه: چگونگی خلقت حضرت، یگانگی نور ایشان با نور پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم، عصمت و طهارت او، سبقت او به اسلام، هجرت آنحضرت، عشق ورزیدن ملائک به ایشان، وجوب محبت ورزیدن به او و دشمنی با دشمنانش و روایات درباره کمالات نفسانی او از جمله عبادات و خوفش از خدا، سخاوتش، ایثارش و حسن خلقش است.

برخی تألیفات نیز در مورد رفتار و سیره او نسبت به خانواده و افراد اجتماع است که آشنایی با این دسته از آثار، نه تنها بر امت اسلامی، بلکه بر تمامی ملل و مذاهب، ضروری است.

کتاب جواهرالمطالب، شامل هر سه دسته احادیث یاد شده است.

در این کتاب، آیات و اخبار صریح در شأن امام علی علیه‌السلام و فضایل و مناقب او، و برتریاش بر دیگران، گرد آمدهاند و مؤلف، تمام کوشش خود را در باب جمعآوری احادیث این باب از کتب فریقین نموده است.

نام این کتاب را طریحی در فهرست آثارش یاد کرده است (الذریعة الی تصانیفالشیعة/۵/281).

مؤلف کتاب را با نقل بخش زیادی از مطالب کتاب توضیحالدلایل علی تصحیح الفضایل تألیف شهابالدین احمد ایجی شافعی آغاز کرده و سپس نزدیک به سیصد حدیث در فضایل و مناقب امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام، با استناد به کتابهای شیعه و اهلسنت، جمع و نقل کرده است.

فضایلی همچون نخستین مؤمن به رسولخدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم، برتری ایمان وی بر ایمان دیگران، محبت رسولخدا به امیرالمؤمنین؟عهما؟، وصایت وی، دانشمندترین مردم و برخی دیگر از ویژگیها و اختصاصات وی آمده است.

منابع این کتاب شامل کتبی همچون: توضیحالدلایل ایجی، امالی صدوق، امالی طوسی، الروضة فیالمعجزات، کتاب اللباب، و کتاب المناقب است.

 چاپهای جواهرالمطالب

این کتاب تاکنون یکبار تحقیق شده است: نخست به تحقیق آقای مهدی هوشمند در دفتر نهم میراث حدیث شیعه چاپ شد و سپس همان تحقیق با بازنگری و اشراف استاد قیس عطار از سوی کتابخانه تخصصی امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام (ww.imamalislib.com) در سال 1383 بازچاپ شد.

این چاپ بر اساس دو نسخه تحقیق شده است:

1ـ نسخه شماره 1108 کتابخانه حضرت آیةالله گلپایگانی، کتابت محمدجعفر، تحریر شده در سال 12۵8ق.

2ـ نسخه شماره 9۵48 کتابخانه حضرت آیةالله مرعشی نجفی، بدون تاریخ کتابت و نام کاتب، تحریر شده در عصر مؤلف.

منابع: مقدمه محقق جواهرالمطالب؛ الذریعه الی تصانیفالشیعه؛ سایت lib.ir

تنظیم: عباسعلی مردی

 


خروج