*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار شماره خبر: ٣٦٢٣٧٢ ١٢:٢٧ - 1394/03/17    مواهب‌الواهب  آثار ماندگار شماره ۴۱۷ ارسال به دوست نسخه چاپي


 مواهب‌الواهب  آثار ماندگار شماره ۴۱۷

مواهب‌الواهب، فی فضایل والد أمیرالمؤمنین أبی‌طالب علیه‌السلام از شیخ محمدجعفر نقدی (م 1369ق)


آیة‏الله شیخ جعفربن حاج محمد نزاری، معروف به نقدی، فقیه اصولی، محدث رجالی، مفسر، مورخ، ادیب و شاعر از بزرگان شیعه در قرن چهاردهم در عراق است. او در العماره به دنیا آمد و پس از فراگیری اصول ..

 

   آیة‏الله شیخ جعفربن حاج محمد نزاری، معروف به نقدی، فقیه اصولی، محدث رجالی، مفسر، مورخ، ادیب و شاعر از بزرگان شیعه در قرن چهاردهم در عراق است.

او در العماره به دنیا آمد و پس از فراگیری اصول قرائت و خط عربی و فارسی در موطن خویش شهر «العماره» در نزد پدرش حاج محمدبن عبدالله نزاری، جهت تكمیل تحصیلات راهی نجف اشرف شد و از محضر آیات عظام آخوند خراسانی، سیدمحمدكاظم یزدی و شیخ احمد كاشفالغطا بهره گرفت.

او مدتی نیز منصب قضاوت را عهدهدار بوده و در شهرهای العماره، بغداد، بصره، کربلا و حله قضاوت کرده است. از آثار وی می توان أباةالصنیم، احوالالأئمة الاثنیعشر، التأریخ بالأحرف، تاریخ بلدةالکاظمین، خزائنالدرر، الروضالنضیر، دیوان شعر و... بر جای مانده است.

 

مواهبالواهب

درباره ابوطالب، پدر امیرالمؤمنین علیهماالسلام کتابهای بسیاری نگاشته شده و ابعاد مختلفی از زندگی ایشان مورد توجه قرار گرفته است؛ ایمان ابوطالب، اشعار ایشان، حمایت سرسختانه از رسول خدا‌‌‌ صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم‌ و... موضوعاتی هستند که در این کتب بدانها توجه شده است.

یکی از مظلومیتهای حضرت ابوطالب‌‌ علیه‌السلام‌ هجمه بنیامیه به ایشان است؛ بنیامیه برای دشمنی با امیرالمؤمنین‌‌ علیه‌السلام‌ به هر دستاویزی چنگ میزدند، یکی از هزاران دشمنی آنها با آنحضرت، نسبت کفر به ابوطالب بود! این افترا چنان با شدت و کثرت گفته و نگاشته آمد که بسیاری از دانشمندان نیز در بررسی شخصیت حضرت ابوطالب، در اینباره به تردید افتاده و یا سکوت کردند.

همین امر باعث شد که نویسندگان بیشماری درباره شخصیت و فضایل ایشان کتاب و رساله بنویسند و پرده از دستاندازی بنیامیه به متون و مصادر بردارند؛ آقای ناصرالدین انصاری در مقاله «كتابشناسی حضرت ابوطالب‌‌ علیه‌السلام‌» نزدیک به 200 عنوان کتاب چاپی و خطی به زبانهای عربی، فارسی و اردو را درباره ایشان شناسانده است.

یکی از این کتابها کتاب مواهبالواهب اثر شیخ جعفربن محمد نقدی (1303ـ1369ق) است که بارها چاپ شده است.

این کتاب در یک مقدمه و دوازده بخش تدوین شده است:

نویسنده در مقدمه با بیان اینکه کسی در موضوع مناقب و فضایل ابوطالب کتاب مستقلی ننوشته بود و آثاری هم که در اینباره بودند بیشتر به موضوع اسلام ایشان و... مربوط بودند، از اینرو، به این کار دست یازیده و آنرا «مواهبالواهب فی فضایل أبیطالب» نام نهاده است. آنگاه مقدمه را در دو فصل ادامه است:

فصل نخست نسب ابوطالب را برشمرده و مشهورین از اجداد وی را شناسانده است؛

در فصل دوم فرزندان عبدالمطلب (برادران ابوطالب) را یکایک با خصوصیاتی که داشتهاند، معرفی کرده است؛

بخش اول، اسم، القاب، کنیهها، و مقام و موقعیت اجتماعی ایشان در دوره جاهلیت بررسی شده است. همچنین خطبه ایشان در ازدواجش با فاطمه بنت اسد نقل شده است. نویسنده یادآور میشود قول صحیح در نام وی عبدمُناف است؛ و روایاتی که نام او را عمران یاد کردهاند ضعیفاند.

بخش دوم در اینکه وی مؤمن بوده و هیچگاه کفر نورزیده و هم در باطن و هم در ظاهر به رسولخدا‌‌‌ صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم‌ ایمان آورده است؛ مؤلف روایات بسیاری در اینباره آورده و اثبات کرده است که ابوطالب از اوصیا بوده است.

بخش سوم کرامات ابوطالب که معجزگونه بوده است از جمله إخبار ایشان به غیب؛ در اینباره روایاتی را از بشارت ایشان به تولد رسولخدا‌‌‌ صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم‌ و... نقل کرده است.

بخش چهارم، فضایل و مناقب ایشان؛ مؤلف روایاتی را نقل کرده که ایشان را تنزیه از کفر میکند و نشان میدهد که او با قلب و زبان رسولخدا‌‌‌ صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم‌ را تصدیق کرده است؛ از جمله بیان میدارد که شأن نزول آیه «والذین آووا و نصروا» جناب ابوطالب است.

بخش پنجم، در آنچه که از بزرگی و جلال خداوند به او عطا کرده و وصیّ رسول خدا‌‌‌ صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم‌ را فرزند او قرار داده است؛

بخش ششم، سرپرستی و کفالت رسولخدا‌‌‌ صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم‌؛ و اینکه رسول خدا کودکیشان را بعد از عبدالمطلب و به سفارش عبدالمطلب تحت تربیت ابوطالب بوده است.

بخش هفتم، خدمات ابوطالب به رسول خدا‌‌‌ صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم‌؛ از جمله عقیقه رسولخدا در روز هفتم ولادتش و تلاش برای ازدواج رسول خدا با خدیجه علیهماالسلام و... .

بخش هشتم، دوستداری و محبت رسولخدا‌‌‌ صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم‌؛ و اینکه امیرالمؤمنین، حمزه و جعفر علیهم‌السلام به امر ایشان ملازم رسولخدا بودند؛ دیگر اینکه نخستین کسی بود که برای گسترش اسلام تلاش کرد و این دین را یاری داد.

بخش نهم، تحمل مشقت و سختیها برای حمایت از رسول خدا‌‌‌ صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم‌؛ مشرکین از ابوطالب خواستند که پیامبر را به آنان تحویل دهد و دست از حمایت رسولخدا بردارد، اما ایشان نپذیرفت. بعد از این قضایا ماجرای حصر پیامبر و مسلمانان در شعب ابوطالب پیش آمد؛ همچنین در این بخش هجرت جعفر به حبشه و دیگر مشقاتی که مسلمین بهویژه ابوطالب متحمل شده، آمده است.

بخش دهم، آثار و اشعار ابوطالب در مدح رسولخدا و روایاتی از او. مؤلف دیدگاه ابن ابیالحدید را درباره عظمت شخصیت ابوطالب و شکوه شعری وی آورده است.

بخش یازدهم، اختلاف دیدگاه مردم درباره حضرت ابوطالب؛ مؤلف ضمن نقل اقوال مختلف درباره شخصیت و عظمت ابوطالب شبهات را پاسخ گفته و بر نقش اثرگذار ابوطالب در گسترش اسلام و حمایت از رسولخدا‌‌‌ صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم‌ تأکید کرده است.

بخش دوازدهم، وفات، مدح و زیارت ابوطالب. همچنین آنچه از سختی بر رسولخدا‌‌‌ صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم‌ بعد از وفات حضرت ابوطالب فرود آمد و منجر به هجرت شد شمهای نقل کرده است. در پایان سه قصیده در مدح ابوطالب نقل کرده که دو قصیده از خود مؤلف است.

 

چاپهای مواهبالواهب

1- چاپ سنگی به سعی حاج محمدمهدی تستری نجفی، مطبعه مرتضویه، به خط احمد قمی، ۱۳۰۱ ش / ۱۳۴۱ق، نجف. در پایان كتاب تقریظی از شیخ کاظم بن طاهر السودانی با شعر بر کتاب آمده است.

2ـ تحقیق محمدهادی امینی نجفی، شرکت الکتبی، چاپ دوم سال ١٤١٣ ق / 1371ش / ١٩٩٣ م، بیروت. محقق کتاب مقدمهای مفصل در معرفی کتاب و نویسنده آن یعنی شیخ محمدجعفر نقدی دارد؛ همچنین کتابشناسی ابوطالب را در مقدمه نگاشته و بیش از هفتاد عنوان کتاب در موضوع معرفی و زندگانی  ابوطالب‌‌ علیه‌السلام‌ به زبانهای عربی، فارسی و اردو شناسانده است.

تدوین: عباسعلی مردی


خروج