*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار شماره خبر: ٣٥٨٨٩٥ ١٣:٢٦ - 1393/12/09   آثار ماندگار شماره 410 ارسال به دوست نسخه چاپي


آثار ماندگار شماره 410

الخزائن


عالم ربانی و فقیه اخلاقی، ملا احمد نراقی (ره) به سال 118۵ ق در شهر نراق دیده به جهان گشود. دروس متداول حوزه را نزد پدر علامه‌اش ملا مهدی نراقی فراگرفت و پس از رحلت ایشان، روانه عتبات‌عالیات شد و در آن‌جا محضر سیدمهدی بحرالعلوم و شیخ جعفر کاشف‌الغطاء و نیز عالمان دیگر را مغتنم شمرد و در علوم متعددی چون فقه، اصول، کلام، فلسفه، عرفان، نجوم، حساب، هندسه و...

عالم ربانی و فقیه اخلاقی، ملا احمد نراقی (ره) به سال 118۵ ق در شهر نراق دیده به جهان گشود. دروس متداول حوزه را نزد پدر علامهاش ملا مهدی نراقی فراگرفت و پس از رحلت ایشان، روانه عتباتعالیات شد و در آنجا محضر سیدمهدی بحرالعلوم و شیخ جعفر کاشفالغطاء و نیز عالمان دیگر را مغتنم شمرد و در علوم متعددی چون فقه، اصول، کلام، فلسفه، عرفان، نجوم، حساب، هندسه و... گوی سبقت را از دیگران ربود و زبانزد خاص و عام گشت.

ملا احمد پس از تکمیل دانش و تقوا، به زادگاهش مراجعت و همچون پدر عارفش، زعامت دینی و سیاسی آن سامان و نواحی اطراف را عهدهدار شد. جامعیت علمی و مرتبت معنوی، علاقمندان ممتاز و برجستهای را گرد وجودش جمع کرد. از خصوصیات بارز این فقیه ربانی، مقابله با حاکمان ظالم و جائر قاجار بوده است و همین روحیه در ایشان موجب شد تا بحث مبسوطی پیرامون ولایت همهجانبه فقیه جامعالشرایط را برای نخستینبار بهطور مبسوط و مستدل مطرح نمایند.

از قلم مرحوم نراقی آثار گرانسنگی در علوم و فنون عدیدهای به جامعه علمی مسلمانان تقدیم گشته که میتوان به مستندالشیعه فی احکام الشریعة، منهاجالاحکام فیالاصول، سیفالامة و برهان الملة (در کلام)، معراجالسعادة (در اخلاق)، دیوان طاقدیس و آثاری در ریاضیات و هیأت و علوم غریبه اشاره کرد.

این عالم پارسا پس از یک عمر حیات پر برکت و جاودانه، در حدود سال 1244 ق از دار غرور به دار سرور کوچید و به دیار باقی شتافت. پیکرش از کاشان به نجفاشرف منتقل و در جوار مرقد پدرش آرام گرفت.

 

الخزائن

یکی از آثار ماندگار مرحوم نراقی، کتاب «الخزائن» است که مجموعهای از حکایتها، داستانها، مشکلات ریاضی، خاصیت اشیاء، مطایبات، قواعد کلی و متفرقه علوم مختلف و... میباشد که بهصورت متفرقه و کشکول بهرشته تحریر درآمد. مؤلف در خطبه کتاب در مورد انگیزه تألیف کتاب مذکور مینویسد: «از آنجایی که مطالب کتاب مشکلاتالعلوم پدرم با ذوق و تمایل عامه مردم سازگار نیست و وی بهدلیل اشتغالات فراوان نتوانسته تدبر کافی در مطالب کتاب بنماید و مطالبی نظیر حکایتهای زیبا و شعرهای لطیف و نکات مفید و قواعد کلی که درک آن آسان است را در آن مطرح نماید، بهنظرم رسید کتابی را که در بردارنده این مطالب است، تألیف نمایم. البته من از کتاب او الهام گرفتهام و کلماتی که از عالم نور است، شعرهایی که از ایام وصال حکایت دارد، داستانهایی که غبار ملال را از صفحه خاطر پاک میکند، آثار بزرگان گذشته، اخبار سلاطین را در کتابی بهنام «خزائن» جمعآوری نمودم.»

ملااحمد در الخزائن، از موضوعاتی در علوم فقه، حدیث، عرفان، تفسیر، لغت، هیأت، نجوم، ریاضیات، طب، اعداد، اوفاق، جفر و... قلم فرسایی نموده و علاوهبر امور یاد شده، آن کتاب حاوی اشعار و غزلیات و امثال و حکم و حکایت شیرین میباشد که به جذابیت کتاب افزوده است.

مطالب کتاب دارای نظم و ترتیب خاصی نیست و براساس موضوع معینی جمعآوری نشده است. بعضی از قسمتهای کتاب به زبان فارسی و بخشی دیگر به عربی نوشته شده است.

«الخزائن» نزد مؤلفش از ارزش و اعتبار بالایی برخوردار بوده؛ و تعریف و تمجیدی که خود مؤلف در مقدمه کتاب نوشته، اشاره به این ارزش است. از تاریخ انجام این کتاب اطلاع دقیقی در دست نیست، اما با توجه به داستانی که در مورد کشکول شیخ بهایی ذکر شده، بهدست میآید که پس از سال 121۵ ق نوشته شده است.

متأسفانه الخزائن همچو بسیاری از کتب دیگر از آسیب تحریفات در امان نمانده است، بلکه دیگران در آن دست برده و استفاده کامل از آنرا برای طالبان مشتاق کمرنگ کردهاند.

از اینرو، نسخه مذکور، یک تنقیح و تصحیح جامع و کاملی را میطلبید و چون که آن مشحون بود از مطالب دقیق در علوم و فنون عدیده، لذا انجام عمل مزبور از عهده شخصیتی جامعالاطراف ساخته بود. علامه ذوالفنون حسنزاده آملی به تصحیح این کتاب اقدام نمودند و ضمن تصحیح، یک مقدمهای را در مورد تفرقه و امتیاز علوم ریاضی و هیوی از احکام نجومی و بیان اهمیت و لزوم معرفت نوع اول برای محصلان علوم دینی مرقوم داشتند.

ایشان در جایجای کتاب و برحسب مقتضای حال و تناسب مقام، تعلیقاتی را هم آوردهاند که بیشک خواننده را در فهم مطالب مشکل کتاب مساعدت میکند و آنرا با رمز «ح» مشخص کردند.

 

چاپ و نشر

این اثر با ارزش با تصحیح و تعلیقه علامه حسنزاده آملی در سال 1378 ش توسط انتشارات قیام در قم به زیور طبع آراسته شده است.

تهیه و تدوین: علیاکبر بخشی


خروج