*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار, خبر شماره خبر: ١١٤٩٢٠ ١٠:٠٥ - 1389/10/09   آثار ماندگارآثار ماندگار شماره 294 ارسال به دوست نسخه چاپي


آثار ماندگارآثار ماندگار شماره 294

المزار ‌از شیخ مفید (413ق)


أبوعبداللّه محمدبن محمد بن نعمان عکبرى بغدادى (413-336 ه.ق) از علماى نامدار شیعه است. او در کتب شیعه مشهور به شیخ ‌مفید و در کتب اهل‌سنت مشهور به «ابن‌المعلم» است. شیخ ‌مفید مورد زیارت و ملاقات عضدالدوله قرار مى‌گرفت.

أبوعبداللّه محمدبن محمد بن نعمان عکبرى بغدادى (413-336 ه.ق) از علماى نامدار شیعه است. او در کتب شیعه مشهور به شیخ ‌مفید و در کتب اهل‌سنت مشهور به «ابن‌المعلم» است. شیخ ‌مفید مورد زیارت و ملاقات عضدالدوله قرار مى‌گرفت. نزدیک 76 سال عمر کرد و بیش از 200 کتاب و رساله تألیف نمود. مشهور است که در تشییع جنازه او بیش از 80 هزار نفر از شیعیان شرکت کردند.  کتاب‌هاى المقنعه، الفرائض الشرعیة، أحکام النساء، الکلام فى دلائل ‌القرآن، وجوه اعجاز القرآن، النصرة فى فضل‌ القرآن، اوائل‌ المقالات، نقض فضیلة المعتزله، الافصاح، الایضاح، الارشاد المزار و ... از جمله تألیفات او هستند.  

المزار

مؤلف، این کتاب را در خطبه آن، «مناسک زیارة‌الامامین» مى‌نامد، ولى در کتاب‌الارشاد خود، با عنوان «مناسک المزار» به آن ارجاع مى‌دهد. افزون بر این دو اسم، برخى بزرگان از آن با نام المزار الصغیر و برخى مناسک المزار و برخى مناسک المزارات یاد کرده‌اند. این اثر، بعد از کتاب کامل‌الزیارات ابن‌قولویه قمى، دومین کتاب مهم درباره زیارت رسول خدا صلى‌اللّه‌علیه‌وآله‌وسلم و ائمه اطهار علیهم‌السلام محسوب مى‌شود که همواره مورد اعتماد و استناد عالمان بزرگ شیعه بوده است؛ از جمله:

1. شیخ‌الطائفه، أبو‌جعفر محمد‌بن حسن طوسى، یکى از برجسته‌ترین شاگردان شیخ‌مفید، در کتاب «تهذیب‌الاحکام» بخش‌هاى گسترده‌اى از این کتاب را نقل کرده است؛

2. سید غیاث‌الدین عبدالکریم بن طاوس در کتاب فرحة‌الغرى بسیار از آن نقل کرده است؛

3. شیخ تقى الدین ابراهیم بن على بن حسن عاملى کفعمى در کتاب‌هاى البلد‌الامین و المصباح از آن نقل فراوان کرده است.

از مقدمه کتاب چنین برمى‌‌آید که هدف شیخ مفید از نگارش این کتاب، بیان زیارت امیرالمؤمنین و امام حسین علیهماالسلام بوده است. او مى‌‌نویسد: «با توجه به این که کتابى مستقل در زیارت ائمه علیهم‌السلام از علماى اصحاب نگاشته نشده است، تصمیم بر نگارش کتابى در شیوه زیارت دو امام بزرگوار حضرت على و امام حسین علیهماالسلام گرفتم». اما در بخش‌هاى بعدى کتاب زیارت رسول خدا و دیگر ائمه علیهم‌السلام را نیز اضافه کرده است. از ویژگى‌هاى نگارش کتاب این است که به سبک کتاب‌هاى روایى به نگارش درآمده است؛ یعنى قبل از هر روایت، سند آن را آورده و سپس از امام معصوم علیه‌السلام روایت را نقل مى‌کند. در کل مى‌‌توان روایات این کتاب را از حیث سند به سه دسته تقسیم کرد:

1- روایاتى که با ارائه سند کامل از استاد خود ابن‌قولویه نقل مى‌کند، که قسمت عمده این کتاب را تشکیل مى‌دهد.

گاهى نیز روایات را از دیگر استادان خود با سند کامل ذکر کرده است؛

2- روایاتى که به صورت مرسل از یکى از ائمه اطهار علیهم‌السلام نقل مى‌کند و از ارائه منبع سند آن خوددارى کرده است؛

3- آداب و زیاراتى که آن را نقل کرده، ولى به معصومى نسبت نداده است که در بسیارى موارد، بعید به نظر مى‌رسد از روایات اخذ نشده باشد؛ به ویژه آن که برخى از آن‌ها، در کتاب‌هاى دیگرى به صورت مسند، از ائمه علیهم‌السلام روایت شده است.  کتاب پس از مقدمه با ذکر حدیثى در فضیلت کوفه و مسجد کوفه و نماز در کنار ستون‌هاى آن مسجد آغاز مى‌‌شود؛ سپس روایاتى در فضیلت مسجد سهله و فرات و ثواب غسل در آن و نوشیدن از آب آن نقل مى‌‌شود. آن‌گاه بابى در زیارت امیرالمؤمنین علیه‌السلام‌ نگاشته شده است. فضیلت کربلا و وجوب زیارت امام حسین علیه‌السلام و حد وجوب زیارت بر فقرا و اغنیا از مطالب بعدى کتاب هستند. بر این اساس باید اغنیا، سالى دو بار و فقرا سالى یک‌بار به زیارت آن حضرت مشرف شوند. ثواب زیارت‌کنندگان پیاده و سواره و سخنان خدا درباره آن‌ها، تأثیر زیارت امام حسین علیه‌السلام در طول عمر و پاک‌شدن گناهان، از دیگر روایات نقل‌شده در این بخش است. فضیلت و ثواب زیارت امام حسین در اول رجب، نیمه شعبان، عید فطر، روز عرفه و زیارتى در جمع این چهار روز، روز عاشورا، روز اربعین، شب قدر و زیارتى براى هر ماه در روایاتى نقل شده است. پایان‌بخش این قسمت، روایاتى درباره نقصانى در دین است که ممکن است به سبب ترک زیارت، شیعه بدان گرفتار آید.‌ سپس اذکارى براى زائر به هنگام سوار‌شدن، حرکت‌کردن، هنگام خوف و ... بیان شده تا این‌که زائر به حرم برسد؛ آن‌گاه کیفیت زیارت و نماز زیارت نقل شده است. ثواب نماز در مسجد کوفه، کیفیت وداع از حرم امام حسین، وداع با حضرت عباس و دیگر شهدا و فضیلت تربت کربلا، از دیگر روایاتى است که نقل شده است. زیارت حضرت رسول صلى‌اللّه‌علیه‌وآله‌وسلم‌، زیارت امام رضا، زیارت ائمه بقیع علیهم‌السلام‌ و زیارت جامعه براى زیارات، ادعیه و ثواب نماز زیارت، از مطالب مفید دیگرى هستند که در این کتاب درباره آن‌ها روایت نقل شده است.

چاپ المزار

این کتاب به تحقیق محمد‌باقر ابطحى بارها چاپ شده است؛ مدرسه امام مهدى علیه‌السلام، در سال 1409قمرى، اولین بار آن را چاپ کرد و سپس همین چاپ با بازنگرى و حروف‌چینى مجدد، در کنگره جهانى شیخ‌مفید در 1413قمرى (1371ش) قم چاپ شد. همین چاپ ضمن الاعتقادات، به تصحیح گروهى از محققین (عصام عبدالسید، حسین درگاهى، محمدباقرمحقق ابطحى) در دار‌المفید بیروت هم چاپ شده است.

ترجمه‌

کتاب المزار در زمان نادرشاه افشار به فارسى ترجمه شده، که نسخه‌اى از آن را نادرشاه در سال 1145 هجرى وقف آستان قدس رضوى نموده است.

منابع: نرم‌افزار نور الجنان؛ سایت lib.ir‌؛ سایت شهر دانایى

تهیه و تنظیم: عباسعلى مردى


انتهای پیام


خروج