*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار, خبر شماره خبر: ١١٤٨٢٣ ١٠:٠٥ - 1389/10/02   آثار ماندگارآثار ماندگار شماره 293 ارسال به دوست نسخه چاپي


آثار ماندگارآثار ماندگار شماره 293

‌کامل الزیارات از ابو‌القاسم جعفر‌بن قولویه (د 367ق)


ابوالقاسم، جعفر ‌بن محمد ‌بن جعفر ‌بن موسى بن مسرور ‌بن قولویه قمى از برجسته‌ترین چهره‌هاى راویان شیعه و فقیهان امامیه در قرن چهارم؛ در قم به دنیا آمد. در سال 337ق یعنى بیست و هشت سال پس از دوران غیبت صغرى به حج رفت و زمان حضورش در مکه مصادف شد با مراسم برگرداندن حجرالاسود از بحرین به مکه. پس از سفر حج، به بغداد آمد و به علت بیمارى در آن‌جا ماندگار شد و ...

ابوالقاسم، جعفر ‌بن محمد ‌بن جعفر ‌بن موسى بن مسرور ‌بن قولویه قمى از برجسته‌ترین چهره‌هاى راویان شیعه و فقیهان امامیه در قرن چهارم؛ در قم به دنیا آمد. در سال 337ق یعنى بیست و هشت سال پس از دوران غیبت صغرى به حج رفت و زمان حضورش در مکه مصادف شد با مراسم برگرداندن حجرالاسود از بحرین به مکه. پس از سفر حج، به بغداد آمد و به علت بیمارى در آن‌جا ماندگار شد و توانست از محضر اساتید بزرگى هم‌چون ابو‌على احمدبن ادریس اشعرى قمى (د 306ق)، على‌بن بابویه قمى (د 329ق، پدر شیخ صدوق) و محمدبن یعقوب کلینى (د 328 یا 329ق) استفاده کند. او در سفر به کشور مصر، از محضر درس ابوالفضل محمد‌بن احمد‌بن ابراهیم جعفى صابونى مصرى بهره برد. شیخ مفید (د413ق) از ممتازترین شاگردان ابنقولویه است که از او ستایش فراوان کرده و او را صدوق وصف کرده است. از دیگر راویان ‌ابن‌قولویه‌، اینان ‌را مى‌توان‌نام‌برد: ابن‌عبدون‌، ابن‌عیاش‌جوهرى‌، حسین‌‌بن‌ عبیداللّه ‌غضائرى‌، محمد ‌بن‌على ‌‌بن‌بابویه، ابن‌ شاذان ‌قمى‌، ابن‌نوح‌ سیرافى ‌و سرانجام ‌هارون ‌بن‌موسى ‌تَلّعُکبرى ‌که‌ ابن‌قولویه ‌نیز از وى ‌استفاده‌کرده‌است‌.   ‌ابن‌قولویه، افزون بر کامل الزیارات داراى تألیفات ذیل است: الاربعین، تاریخ الشهور والحوادث فیها، الحج، الشهادات، الصِّداق، الصَّلاة، الفطره، القضاء وادبُ الحکام و قیام‌اللیل. العددُ فى شهر رمضان دیگر اثر اوست که در باب ثبوت و عدم نوسان روزهاى ماه مبارک رمضان است و بسیارى حول موضوع آن به بحث نشسته و بر رد آن سخنانى گفته‌‌اند.

کامل الزیارات

از این کتاب، با عناوینى هم‌چون الزیارات، جامع‌الزیارات، کاملالزیارة و کامل الزیارات نام برده شده است اما بیشتر به دو نام اخیر شناخته مى‌شود؛ چاپ‌هاى آن با نام کامل الزیارات و الذریعه، آن را با عنوان کاملالزیارة شناسانده است. ویژگى مهم این کتاب در علم رجال، توثیق عام روات آن است. ابن قولویه در آغاز کتاب، تمام روات آن را توثیق کرده و این، کمکى بزرگ براى توثیق بسیارى از روات شیعه است که نامى از آ‌ن‌ها در کتاب‌هاى رجالى نیامده یا توثیقى براى آ‌ن‌ها ذکر نشده است. ابن قولویه، انگیزه نگارش کتاب کامل الزیارات را «تقرب به درگاه الهى و پیامبر و على و فاطمه و ائمه صلوات‌اللّه‌علیهم‌اجمعین و نشر زیارات آن بزرگواران در میان برادران مؤمن» ذکر کرده است. نیز تصریح کرده که تلاش نموده تا حدیثى غیر از احادیث ائمه علیهم‌السلام یا از احادیث شاذ نقل نکند.

محتواى کامل الزیارات

کامل الزیارات، شامل 755 حدیث است و در 108 باب نگاشته شده که داراى موضوعات ذیل است:

  ‌1. ثواب زیارت حضرت رسول اکرم صلى‌اللّه‌علیه‌وآله‌وسلم (ابواب 1-7)؛

2. آداب و ثواب زیارت امیرالمؤمنین على علیه‌السلام (ابواب 8-12) ؛

3. آداب و ثواب زیارت امام حسن مجتبى و قبور ائمه بقیع علیهم‌السلام (باب 15)؛

4. ثواب گریه و اقامه عزا بر امام حسین علیه‌السلام و چگونگى نماز و زیارت در حرم آن حضرت که بخش اعظم کتاب را در برگرفته است (ابواب 16-98)؛

5. زیارت حرم امام موسى کاظم و امام جواد علیهماالسلام (ابواب 99-100)؛

6. زیارت امام على‌بن موسى‌الرضا علیه‌السلام (ابواب 101-102)؛  

7. زیارت امام هادى و امام حسن عسکرى علیهما‌السلام در سرّ من راى (باب 103)؛

8. زیارت جمیع ائمه علیهم‌السلام (باب 104)؛

9. کیفیت و فضیلت زیارت مؤمنین (باب 105)؛

10. زیارت حضرت فاطمه معصومه سلام‌اللّه‌علیها در قم (باب 106)؛  

11. زیارت عبد‌العظیم حسنى علیه‌السلام در رى (باب 107.)

روایات مربوط به امام حسین علیه‌السلام  

از آن‌جا که بیشترین حجم کتاب درباره امام حسین علیه‌السلام است روایات مربوط به آن حضرت را مى‌توان به پنج دسته تقسیم کرد:

1. بیان آیاتى از قرآن کریم که به استناد کلام معصومین علیهم‌السلام به شهادت امام حسین علیه‌السلام اشاره دارد.

2. بیان روایاتى‌ درباره علم پیامبر اکرم صلى‌اللّه‌علیه‌وآله‌وسلم به کشته شدن اباعبداللّه الحسین علیه‌السلام:

پیامبر گرامى اسلام صلى‌اللّه‌علیه‌وآله‌وسلم چندین‌بار و به تصریح، از شهادت حسین علیه‌السلام خبر مى‌دهد: لحظه‌ولادت، که امام علیه‌السلام را در آغوش مى‌گیرد، زمانى‌که با او بازى‌مى‌کند؛ یا زمانى که پیشانى، لب‌ها، گردن و سینه امام را مى‌بوسید و در پاسخ به پرسش کسانى‌که از او سؤال مى‌کنند، مى‌فرماید: «اُقَبِّلُ‌مواضِع السیوف؛ من جاى شمشیرها را مى‌‌بوسم».

3. روایاتى در باب گریستن زمین و آسمان بر اباعبداللّه الحسین علیه‌السلام؛ از جمله موضوعات این بخش مى‌توان به ثواب گریه بر اباعبداللّه الحسین علیه‌السلام ودعاى‌پیامبر گرامى اسلام صلى‌اللّه‌علیه‌وآله‌وسلم، امیرالمؤمنین على علیه‌السلام، حضرت فاطمه زهرا سلام‌اللّه‌علیها و ائمه اطهار علیهم‌السلام به زائران قبر امام حسین علیه‌السلام اشاره کرد.

4. بیان روایاتى‌ با مضمون برابرى زیارت امام حسین علیه‌السلام با حج؛ برابرى زیارت امام حسین علیه‌السلام با حج عمره، برابرى زیارت امام حسین علیه‌السلام با 20 حج. و حتى روایاتى که اگر گفته شود ثواب زیارت امام حسین علیه‌السلام چقدر است ممکن است، زیارت کعبه تعطیل شود.

5. شفابخشى تربت امام حسین علیه‌السلام.

کتاب کامل الزیارات براى کسانى که در حوزه زیارت اباعبداللّه الحسین علیه‌السلام اندیشه پژوهش و مطالعه دارند کتابى معتبر و ارزشمند است.

چاپ‌هاى کامل الزیارات

1. تصحیح علامه عبد‌الحسین امینى (د 1349ش) به کتابت محمد على غروى اردوبادى، مرتضویه، 1356ق، تهران؛

2. تصحیح بهراد جعفرى با اشراف على اکبر غفارى (د 1383ش)، نشر صدوق، تهران؛  

3. تصحیح جواد قیومى، انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین، 1417ق، قم.

  ‌ترجمه‌هاى کامل الزیارات

1. ترجمه محمد‌جواد ذهنى تهرانى، پیام حق، 1377ش، تهران؛  

2. ترجمه امیر وکیلیان، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین، 1385ش، قم؛  

3. ترجمه سید‌على حسینى، دارالفکر، 1389،قم.  

4. ترجمه منتخب کامل الزیارات، انتشارات میقات، 1365، تهران؛

دو کتاب ذیل به برخى از جنبه‌هاى کامل الزیارات پرداخته‌اند:

1. الثقات فى اسانید کامل الزیارات، غلامرضا عرفانیان یزدى، چاپ‌خانه نعمان، 1385ق، نجف؛

2. سرشک بى‌پایان: نمایى کلى از احادیث مربوط به حضرت سیدالشهدا علیه‌السلام در کتاب کامل الزیارات، حمید سلیم گندمى، میقات، 1378ش، تهران.                     منابع: الذریعه، شیخ آقا‌بزرگ تهرانى؛ سایت  زخ.چخد‌

تهیه و تنظیم: عباسعلى مردى


انتهای پیام


خروج