*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار, خبر شماره خبر: ١١٢٧٨٨ ١٠:٠٥ - 1389/03/13   آثار ماندگارآثار ماندگار شماره 272 ارسال به دوست نسخه چاپي


آثار ماندگارآثار ماندگار شماره 272

مقتضب الأثر فى النص على الأئمة الاثنى‌عشر از احمد بن محمد جوهرى (401 ق.)


و عبداللّه احمد بن محمد بن عبیداللّه بن حسن بن عیاش بن ابراهیم بن ایوب جوهرى، از محدثین معاصر شیخ صدوق (متوفاى 381ق) است. نسبت جوهرى یا به خاطر این بوده که خود او و یا یکى از اجدادش گوهرى بوده است. البته او کتابى نیز در این‌باره با عنوان «اللؤلؤ و صنعته وانواعه» نوشته است. او مقیم بغداد بوده و پدر و جدش از سرشناسان این شهر بوده‌اند. از برخى روایات‌هاى کتاب بر مى‌آید که سال 338 و 339 قمرى در سامرا بوده و ...

ابو عبداللّه احمد بن محمد بن عبیداللّه بن حسن بن عیاش بن ابراهیم بن ایوب جوهرى، از محدثین معاصر شیخ صدوق (متوفاى 381ق) است. نسبت جوهرى یا به خاطر این بوده که خود او و یا یکى از اجدادش گوهرى بوده است. البته او کتابى نیز در این‌باره با عنوان «اللؤلؤ و صنعته وانواعه» نوشته است.

او مقیم بغداد بوده و پدر و جدش از سرشناسان این شهر بوده‌اند. از برخى روایات‌هاى کتاب بر مى‌آید که سال 338 و 339 قمرى در سامرا بوده و از ابى حسین محمد بن اسماعیل و ابى‌حسن محمد بن احمد‌هاشمى حدیث نقل کرده است.

او هم‌چنین سال 340 قمرى به سفر حج مشرف شده است.

او با نجاشى و پدر نجاشى دوست بوده و از شاگردان ابن‌عقده (متولد 333 ق) به‌شمار مى‌رود.

داراى تألیفات بسیار بوده که چندى از آن‌ها بدین قرار است:

1. اخبار ابى هاشم جعفرى؛

2. اخبار جابر جعفى؛

3. اللؤلؤ وصنعته وأنواعه؛

4. اخبار وکلاء الأئمة الأربعه؛

5. کتاب الاشتمال فى معرفة الرجال؛

6. کتاب عمل رجب؛

7. کتاب عمل شعبان؛

8. کتاب عمل شهر رمضان؛

9. ما نزل من القرآن فى صاحب الزمان؛

10. کتاب الأغسال؛

11. ذکر من روى الحدیث من بنى ناشره؛

12. مقتضب الأثر فى النص على الأئمة الاثنى عشر... .

مقتضب الأثر

این کتاب احادیثى را در بر دارد که در آن‌ها به تعداد امامان و صفات و نامشان تصریح شده، و در سه بخش ترتیب یافته است: بخش اول و دوم که شامل 24 روایت است، روایاتى را جمع کرده که از طریق عامه نقل شده؛ گرچه برخى از این روایات از طریق شیعه هم نقل شده است. پانزده روایت از آن‌ها از طریق امام حسین(ع) و یازده صحابه زیر نقل شده:

1. عبداللّه بن مسعود؛ 2. أنس بن مالک؛ 3. جابر بن سمره؛ 4. عبد‌اللّه بن ابى اوفى؛ 5. عبد‌اللّه بن عمرو بن عاص؛ 6. سلمان فارسى؛ 7. جابر بن عبداللّه انصارى؛ 8 . ابو سلمى؛ 9. ام سلیم؛ 10. عبداللّه بن عمر بن خطاب؛ 11. ابو‌طفیل عامر بن وائله.

اشاره به پیدا شدن کتیبه‌اى که نام ائمه در آن منقوش بوده و به هنگام کندن اطراف کعبه پیدا شده، سؤال یهودى از خلیفه دوم و عاجز ماندنش و پاسخ گفتن امیر‌المؤمنین(ع) به سؤال‌هاى یهودى، از روایات این دو بخش است.

بخش سوم روایات و اشعارى است که در وصف و تعداد ائمه بیان گردیده است که از جمله آن کتیبه‌اى است که در یکى از شهرهایى که سلیمان نبى بنا کرده بود، پیدا شده است. گفت‌وگوى عبد‌الملک با زهرى درباره مهدىِ امت، بخشى از این روایت است.

اشعارى از عبد‌اللّه بن ایوب خریبى، بحترى، ابوهریره و اشعارى به روایت ذوالنون، از دیگر مطالب بخش سوم است.

کتاب‌هاى مشابه مقتضب

1. الاستنصار فى النص على الأئمة الأطهار، از ابى الفتح الکراجکى (متوفاى449(؛

2. الموازنة لمن استبصر فى امامة الأئمة الاثنى‌عشر، از ابى بکر المؤدب (محمد بن جعفر بن محمد بن عبد‌اللّه نحوى (متوفاى حدود 350 ه ق(؛

3. الآل فى إمامة أمیرالمؤمنین(ع) والأحد عشر من أولاده، از ابى عبداللّه حسین بن خالویه (متوفاى370)؛

4. براهین الأئمة از ابى‌القاسم کوفى (متوفاى 385 ه.ق)؛

5. التاج الشرفى، از شیخ عبیداللّه بن عبداللّه سعد‌آبادى صاحب «المقنع فى الإمامة» معاصر سید مرتضى؛

6. الحجج والبراهین فى إمامة أمیرالمؤمنین و أولاده الأحد عشر أئمة‌الدین، از شیخ أبى محمد عبد‌الباقى بن محمد بصرى استاد شیخ مفید؛

7. اثبات النص على الأئمة، از صدوق (متوفاى381 ق)؛

8. اتفاق صحاح الأثر فى إمامة الأئمة الاثنى‌عشر، از ابن بطریق (متوفاى600)؛

9. استقصاء النظر فى إمامة الأئمة الاثنى‌عشر، از ابن میثم بحرانى (متوفاى679)؛

10. عیون المعجزات فى مناقب الأئمة الاثنى‌عشر، از عماد الدین طبرى (زنده به سال 703 ق)؛

11. اسرار ال…مامه، از عماد‌الدین طبرى (زنده به سال 703 ق)؛

12. کفایة الأثر فى النصوص على الأئمة الاثنى‌عشر، از على بن محمد خزاز رازى قمى؛

13. الإنصاف فى النصّ على الأئمة الاثنى‌عشر من آل محمد الأشراف، از سید هاشم توبلى بحرانى (متوفاى1107 یا 1109 ق)؛

14. عوالم العلوم فى النصوص على الأئمة الاثنى عشر، از شیخ عبداللّه بحرانى اصفهانى.

چاپ‌هاى مقتضب الأثر

1. مقتضب الأثر فى‌النص على‌الأئمه الاثنى عشر، ضمیمه الاستنصار فى النص على الأئمه الاطهار، از روى نسخه میرزا محمد‌حسن شیرازى (م 1312) در سال 1346 و 1356 به همت سید ‌محمد دارنده در چاپخانه علوى نجف چاپ سربى شده.

2. همان، چاپ دار الأضواء بیروت، سال 1405ق؛

3. آقاى هاشم رسولى محلاتى با مقدمه حضرت‌آللّه شیخ لطف‌اللّه صافى در سال 1379ق (1339ش)، چاپ مکتبه طباطبائى و مدرسه فیضیه.

4. چاپ مؤسسه بعثت در سال 1429ق (1387ش)؛

منابع

اصول دین تألیف مقدس اردبیلى، تحقیق محسن صادقى؛

مجله علوم حدیث، ش 9، مقاله نزار عبدالمحسن منصورى؛

مصفى المقال و الذریعه، از شیخ‌آقا بزرگ تهرانى.

تهیه و تنظیم: عباسعلى مردى


انتهای پیام


خروج