*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار, خبر شماره خبر: ١١٢٣٧١ ١٠:٠٥ - 1389/02/07   آثار ماندگارآثار ماندگار شماره 267 ارسال به دوست نسخه چاپي


آثار ماندگارآثار ماندگار شماره 267

التعجب از ابوالفتح کراجکى (متوفاى ربیع الثانى 449 ه.ق)


قاضى ابوالفتح، محمد بن على بن عثمان کراجکى طرابلسى، از علماى نیمه اول قرن پنجم هجرى است. شهید اول از وى به علامه تعبیر مى‌کند و شیخ حر عاملى، او را دانشمندى فاضل، متکلمى فقیه و محدثى مورد اطمینان و جلیل‌القدر معرفى مى‌نماید.

سید محسن امین نیز در «اعیان الشیعه» او را از برجسته‌ترین علما و فقها و متکلمین شیعه و رئیس مذهب، و صاحب تصنیفاتى ارزشمند به‌شمار آورده و از او به‌عنوان آگاه به علم نحو، لغت، ستاره‌شناسى، پزشکى و شخصیتى متکلم، فقیه و محدث یاد کرده است.

او از بزرگانى چون شیخ مفید، سید مرتضى علم‌الهدى، سلار، شیخ طوسى، ابن شاذان قمى و ... بهره برده است. براى تحصیل و نشر علم و عقاید شیعى به بیشتر شهرهاى بزرگ دوران خود سفر کرده که مى‌توان به حضور ایشان در سال‌هاى 399 در میاقین واقع در شمال عراق؛ 407، 424 و 426 در مصر؛ 410، 412 و 416 در رمله؛ 412 در مکه؛ 436 در طرابلس؛ 441 در صیدا و 418 و 449 در صور اشاره کرد. از آن‌جا که مدت اقامتش در طرابلس طولانى بوده، به «طرابلسى» نیز مشهور شده است.

بیش از 80 جلد کتاب تألیف کرده که برخى از آثار چاپ شده‌ ایشان عبارتند از:

1. التعجب من اغلاط العامّة؛

2. الاستبصار فى النص على الأئمة الأطهار (چاپ 1356ق)؛

3. التعریف بوجوب حق الوالدین (چاپ 1370ق/ 1329ش)؛

4. التفضیل (چاپ 1370ق/ 1329ش)؛

5. کنز الفوائد و ... .

التعجب

مؤلف در این کتاب تناقضات و اغلاط عجیب و غریبى را که در عقاید اهل سنت درباره جانشینى پیامبر صلى‌اللّه‌علیه‌و‌آله و موضوع امامت رخ داده، یادآور شده و به ابطال و ردّ آنان پرداخته است.

انگیزه تألیف

یکى از مؤمنین در «امالى» شیخ مفید، از کتاب دیگر او، یعنى «اطراف الدلائل و اوائل المسایل» آگاه مى‌شود. بخش آخر آن که به برخى از تناقضات و اغلاط اهل سنت در مسئله امامت اشاره کرده و شیخ این مطلب را به طریق تعجب از آن‌ها نقل کرده است، آن شخص از کراجکى تقاضا مى‌کند که در این باب کتابى بنویسد. مؤلف در پى اجابت این درخواست، کتاب «التعجب» را به رشته تحریر در مى‌آورد.

او در مقدمه، علت تعجب از اهل سنت را به تفصیل بیان مى‌کند. این کتاب در هفده فصل است:

فصل اول: خطاى ایشان در باب وصیت؛ عجیب این‌که وصیت در امور شخصى و مالى و ... را نیک مى‌شمارند و اعتراف دارند که پیامبر صلى‌اللّه‌علیه‌و‌آله امر به وصیت کرده، اما ادعا مى‌کنند که پیامبر صلى‌اللّه‌علیه‌و‌آله به هنگام رحلت، وصیتى نکرده است... .

‌فصل دوم: خطاى ایشان در نصوص سیره رسول اللّه صلى‌اللّه‌علیه‌و‌آله؛ عجیب این‌که نقل مى‌کنند: پیامبر صلى‌اللّه‌علیه‌و‌آله به هنگام خروج از مدینه براى خود جانشین مى‌گذاشت، ولى از دنیا رفته و جانشینى تعیین نکرده است.

‌فصل سوم: خطاى ایشان در این گمان که قدرت انتخاب امام به مردم واگذار شده است.

فصل چهارم: خطاى ایشان در انتخاب شخصى براى جانشینى رسول خدا صلى‌اللّه‌علیه‌و‌آله؛ که خدا در آیه برائت به وى امر کرده بود دنباله رو باشد.

فصل پنجم: خطاى ایشان در انتخاب پیشوایى براى اداره امت که آن پیشوا حتى قدرت مدیریت لشکرى را نداشت.

فصل ششم: خطاى ایشان در علم امام؛ عجیب این‌که جهل امام را در بعضى مسایل شریعت جایز مى‌دانند.

‌فصل هفتم: خطاى ایشان در معناى عصمت.

فصل هشتم: خطاى ایشان در امامت مفضول.

فصل نهم: خطاى ایشان در انتخاب ابوبکر با استناد به پیش‌نمازى ایشان؛ با این‌که از رسول خدا صلى‌اللّه‌علیه‌و‌آله نقل مى‌کنند: اقتدا به نماز نیک‌کردار و بدکردار جایز است.

فصل دهم: خطاى ایشان در تقیه؛ عجیب این‌که سکوت امیرالمؤمنین علیه‌السلام را دلیل رضایت ایشان از خلفاى سه‌گانه مى‌شمارند، اما سکوت بزرگان صدر اسلام را در مقابل ظلم و ستم معاویه، تقیه مى‌دانند.

فصل یازدهم: خطاى آنان در بزرگ‌داشت همه صحابه؛ عجیب این‌که جسارت به صحابه را جایز نمى‌دانند، اما خود به پیامبران و اولیاى الهى نسبت‌هاى ناروا مى‌دهند.

فصل دوازدهم: خطاى آنان در نام‌گذارى و بیان صفات بعضى از صحابه؛ عجیب این‌که از زبان پیامبر صلى‌اللّه‌علیه‌و‌آله به برخى از صحابه صفاتى نسبت مى‌دهند که صحابه دیگر، عکس آن را نقل مى‌کنند.

فصل سیزدهم: خطاى ایشان در بغض به اهل‌بیت؛ ادعاى محبت اهل‌بیت را دارند، اما در عمل ستم‌کنندگان بر اهل‌بیت را بزرگ مى‌شمارند و خود را به آنان منتسب مى‌کنند و در روزى چون عاشورا به جشن و سرور مى‌پردازند.

فصل چهاردهم: خطاى ایشان در شایسته دانستن ابوبکر، با استناد به آیه غار.

فصل پانزدهم: خطاى ایشان در مختص دانستن ابوبکر به آیه خمس.

‌فصل شانزدهم: خطاى ایشان در ماجراى فدک؛ عجیب این‌که به پاکى، صداقت و عدالت حضرت فاطمه سلام‌اللّه‌علیها اعتقاد دارند، اما در ماجراى فدک از او شاهد مى‌طلبند.

فصل هفدهم: خطاى ایشان در جعل احکام و ایجاد بدعت در شریعت.

کتابى شبیه التعجب

«عجائب الاغلاط» از سید مرتضى علم‌الهدى هم به درخواست شخصى درباره بخش آخر «اطراف الدلائل» نوشته شده است.

چاپ‌هاى التعجب

1. چاپ سنگى با «کنز الفوائد» در تبریز، به سال 1322ق، به اهتمام مشهدى اسد آقا؛

2. مکتبة مصطفوى، افست از چاپ سنگى، 1322ق، بى‌تا، قم؛

3. دار‌الغدیریه، سال 1421ق/ 1379ش، به تصحیح فارس حسون کریم، قم.

ترجمه‌هاى التعجب

1- گنجینه معارف شیعه امامیه، ترجمه شیخ محمدباقر کمره‌اى (ترجمه کنزالفوائد والتعجب) چاپخانه فردوسى، بى‌تا، تهران؛

2- حیرت‌نامه، ترجمه احمد فاطمى، تحقیق و نگارش بهاء‌الدین قهرمانى‌نژاد شائق، هاد، 1380، تهران.

منابع

مقدمه آقاى فارس حسون کریم؛

سایت‌هاى

Aghabozorg.ir

lib.ir

تهیه و تنظیم: عباسعلى مردى

افق حوزه با هدف آشنایى بیش‌از‌پیش خوانندگان محترم، به‌ویژه طلاب و فضلاى جوان با میراث ارزشمند علمى تاریخ شیعه، در هر شماره، به معرفى اجمالى یکى از آثار گران‌سنگ علماى گذشته مى‌پردازد.

انعکاس پیشنهاد‌ها و انتقادات سازنده خوانندگان ارجمند، موجب امتنان وافر و راهگشاى خادمان حوزه در این هفته‌نامه، در جهت ایفاى بهتر از پیش رسالت اطلاع‌رسانى خود خواهد بود.


انتهای پیام


خروج