*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار, خبر شماره خبر: ١١٢٢٢٤ ١٠:٠٥ - 1389/01/28   آثار ماندگارآثار ماندگار شماره 265 ارسال به دوست نسخه چاپي


آثار ماندگارآثار ماندگار شماره 265

بشارة‌المصطفى از عماد‌الدین طبرى (زنده در 553.ق)


عماد‌الدین ابو جعفر محمد بن ابى‌القاسم على بن محمد بن على بن رستم بن یزدبان طبرى آملى کجى ـ کجه روستایى نزدیک چالوس ـ از علما و محدثین قرن ششم هجرى است.

سال و محل تولد، هم‌چنین سال وفاتش بر ما معلوم نیست، اما با توجه به تاریخ احادیث کتاب بشارة‌المصطفى، چنین مى‌نماید که قریب به نیم قرن (سال 508-553) فعالیت علمى داشته است. در سال 553 هجرى قمرى محمد بن جعفر مشهدى در کتاب «مزار» از وى روایتى نقل مى‌کند که نشان مى‌دهد ایشان در آن تاریخ زنده بوده است. پدرش ابى‌القاسم على بن محمد، از علماى روزگار خویش بوده و کتابى داشته است که فرزند، از آن نقل کرده است. در تاریخ طبرستان به نوه دخترى عماد‌الدین اشاره کرده که از جوانان نیکو و متبحر درعلوم است. او حاصل ازدواج فرزند امیر ورام بن ابى فراس با دختر عماد‌الدین است.

در نگاه بزرگان شیعه

شیخ منتجب‌الدین در «فهرست» او را فقیه ثقه و شوشترى در «مقابس الانوار» ایشان را محدث بزرگوار، فقیه آگاه و دارنده جمیع مکارم مى‌شناسانند. نیز محدث نورى در خاتمه «المستدرک» او را عالم بزرگوار و فقیه آگاه معرفى کرده است.

بشارة‌المصطفى

تا آن‌جا که مى‌دانیم عماد‌الدین چهار کتاب الزهد و التقوى، شرح مسایل الذریعه سید مرتضى، الفرج فى الاوقات و المخرج بالبینات، داشته است که فقط کتاب بشارة‌المصطفى، آن‌هم به صورت ناقص به دست ما رسیده است. عماد‌الدین در این کتاب که از هفده جزء آن، تنها یازده جزء باقى مانده است، به بیان منزلت و درجات شیعه و کرامات و ذکر فضایل اولیاى الهى (ائمه) علیهم‌السلام، پرداخته است. مصنف همه روایات کتاب را با اسناد کامل آن‌ها نقل کرده و در مقدمه گفته است که فقط از ثقات و اخیار نقل مى کند. آقاى قیومى، مصحح کتاب، در انتهاى کتاب با عنوان «مستدرک» خطبه پیامبر اکرم صلى‌اللّه‌علیه‌و‌آله را که سیدبن طاووس از این کتاب نقل کرده بوده و در نسخه‌هاى فعلى کتاب درج نشده، آورده است. هر جزء از کتاب، اختصاص به یک موضوع ندارد و از موضوعات مختلف بحث مى‌کند. در آن، مباحث ارزش‌مند و روایاتى در خور توجه از پیامبر صلى‌اللّه‌علیه‌وآله در اثبات افضلیت و مقام والاى شیعه نقل شده و از شعرهاى خوبى به مناسبت و در زمینه‌هاى مختلف، از جمله در فضایل ائمه علیهم‌السلام و ذمّ دشمنان ائمه علیهم‌السلام استفاده شده است.

کتاب بشارة‌المصطفى غیر از فواید مذهبى، به دلیل اشتمال بر اسانید تازه و به ویژه نام بردن از شمارى از عالمان شیعى ایران در سده‌هاى پنجم و ششم، داراى اهمیت بسیارى است و از این نقطه نظر هم همواره مورد عنایت بوده است.

عماد‌الدین از محضر شمارى از محدثان در شهرهاى رى، آمل، نیشابور، نجف و کوفه بهره برده بوده، که نام و اسانیدشان در این کتاب ذکر شده است. از سویى، این کتاب براى شناخت تشیع کوفى در سده‌هاى پنجم و ششم قمرى، بسیار با اهمیت است؛ به ویژه اسانید زیدیان کوفه؛ (مانند روایات ابوعبداللّه العلوى، ابو‌البرکات زیدى و امثال آنان). از مطالب ویژه آن مى‌توان به نقل زیارت اولین زائر کربلا (جابر همراه عطیه عوفى) اشاره کرد که به‌طور مسند و با تفصیل، گزارش شده است (ص 124- 126، ح 72.) عماد الدین در این کتاب، گاهى به مذهب و نسب مشایخ خود توجه داده است. (ص 123، ح 69) در نقل روایت، وسواس خاصى نیز نشان داده و گاهى بعد از شنیدن خبر، آن را با اثر مکتوب شیخ خود، مقابله کرده است (ص 190، ح 4؛ ص 191، ح 6 و ص 194، ح 11.)

چاپ‌هاى بشارة‌المصطفى

1. چاپ کتابخانه حیدریه نجف در سال 1383 هـ.ق با تحقیق و مقدمه محمدحسن جواهرى؛

2. چاپ جامعه مدرسین قم، 1420ق، با تحقیق جواد قیومى اصفهانى.

ترجمه بشارة‌المصطفى

بشارات نبوى به شیعیان علوى: ترجمه بشارة‌المصطفى صلى‌اللّه‌علیه‌وآله لشیعة‌المرتضى علیه‌السلام، ترجمه‌ سید ابوالفضائل مجتهدى (1384-1308)، تهران: مکیال، چاپ اول.

منابع:

بشارة‌المصطفى، تحقیق آقاى قیومى،

مجله تاریخ در آینه پژوهش، ش 5، 1384، محسن رنجبر،

مقاله آقاى حسن انصارى.

تهیه و تنظیم: عباسعلى مردى

افق حوزه با هدف آشنایى بیش‌از‌پیش خوانندگان محترم، به‌ویژه طلاب و فضلاى جوان با میراث ارزشمند علمى تاریخ شیعه، در هر شماره، به معرفى اجمالى یکى از آثار گران‌سنگ علماى گذشته مى‌پردازد.

انعکاس پیشنهاد‌ها و انتقادات سازنده خوانندگان ارجمند، موجب امتنان وافر و راهگشاى خادمان حوزه در این هفته‌نامه، در جهت ایفاى بهتر از پیش رسالت اطلاع‌رسانى خود خواهد بود.


انتهای پیام


خروج