*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار, خبر شماره خبر: ١١١٨٩٠ ١٠:٠٥ - 1388/12/05   آثار ماندگارآثار ماندگار شماره 261 ارسال به دوست نسخه چاپي


آثار ماندگارآثار ماندگار شماره 261

کشف المحجة لثمرة المهجة


افق حوزه با هدف آشنایى بیش‌از‌پیش خوانندگان محترم، به‌ویژه طلاب و فضلاى جوان با میراث ارزشمند علمى تاریخ شیعه، از این هفته در هر شماره، به معرفى اجمالى یکى از آثار گران‌سنگ علماى گذشته مى‌پردازد. انعکاس پیشنهاد‌ها و انتقادات سازنده خوانندگان ارجمند، موجب امتنان وافر و راهگشاى خادمان حوزه در این هفته‌نامه، در جهت ایفاى بهتر از پیش رسالت اطلاع‌رسانى خود خواهد بود.

کشف المحجة لثمرة المهجة

رضى الدین ابوالقاسم على بن موسى بن جعفر بن محمد معروف به سید بن طاوس را ذوالحسبین مى گفتند چرا که نسبش از طرف مادر به امام حسین علیه‌السلام  و از طرف پدر به امام حسن علیه‌السلام مى‌رسید. عالمى با تقوا، گریزان از فتوا، گریزان از حکام جور و اهل گناه و بر زیارات و ادعیه و خواندن فقه باللّه و للّه نزد مردى عالم صالح و داراى ورع و تقوا بسیار تأکید داشته است.

‌‌ایشان در آغاز 61سالگى خویش (15 محرم 649ق) وصیت‌هاى خود را به فرزندش محمد، به صورت کتابى (کشف المحجه) نوشته است. ‌ایشان در نوشتن این کتابِ وصایا به فرزندانش و دیگر مؤمنین به کتب محمد بن احمد صفوانى، على بن حسین بن بابویه (پدر شیخ صدوق)، محمد بن محمد بن نعمان و نویسنده کتاب «وسیلة إلى نیل الفضیلة» تمسک کرده است. کتاب داراى اجازه به فرزندانش محمد و على است، و در 159 فصل ترتیب یافته، افزون بر اینکه منبع مهمى درباره زندگى و اندیشه ابن طاوس است،. مطالب زیر را هم مى‌توان در آن خواند: وصایاى اخلاقى و عرفانى؛ ‌ذکر وقایع و اتفاقات سیاسى دوره زندگى مؤلف و شرخ تلخى‌هاى آن روزگار؛ ماجراى نقابت طالبیین و متولى فتوا شدن؛ ذکر فضایل امام امیر المؤمنین علیه‌السلام؛ ‌ذکر نام بسیارى از کتبى که در دوره تحصیل خود براى آموختن فقه و اصول و کلام و... خوانده و دیگر کتب درسى که در آن دوره در این موضوعات در مدارس علمیه خوانده مى‌شده؛ توصیه به خواندن بعضى از کتاب‌ها در موضوعات خاص، مثلا مى گوید: در توحید بعد از قرآن به سخنان امیر المؤمنین در نهج‌البلاغه، توحید مفضل و اهل یلجه (مناظره امام صادق علیه‌السلام با مردى هندى) رجوع کن. بیان شمه‌اى از عقاید خویش در مناظره با فرقه‌هاى مختلف و بیان عقاید شیعه درباره فیض لاینقطع الهى. نقل بسیار از کتاب الرسائل الأئمه نوشته کلینى که از کتب مفقوده است. محدث نورى در نامه اش به میرحامد حسین درباره کشف المحجه مى‌گوید: کشف، در وصایا است که احسن کتب سلوک است.

تلخیص کشف المحجه

فیض کاشانى (م 1091) افزون بر این‌که در آثار خود (از جمله الأصول الاصیله، ‌محجة‌البیضاء و علم الیقین) از این کتاب نقل کرده، ‌آن را خلاصه کرده که با عنوان تسهیل السبیل بالحجة فى انتخاب کشف المحجة لثمرة‌المهجة، به ضمیمه تحف العقول به سال 1303 چاپ سنگى شده است.

چاپ‌هاى کشف المحجه

1‌‌. چاپ حاج شیخ محمد باقر تاجر کتابفروش به خط زین العابدین قمى به سال 1306ق در 169فصل؛

2‌‌. چاپ مکتبه حیدریه نجف، 1370ق / 1950م؛

3. چاپ انتشارات مکتب الاعلام الاسلامى با تحقیق شیخ محمد حسون در 319 صفحه (متن 280+ فهارس عامه) ترجمه‌هاى کشف المحجة.

به ترجمه‌هاى زیر از این کتاب دست یافتیم که به ترتیب زمان ترجمه چنین‌اند:

الف) ‌ترجمه از عبدالنبى بن على بن محمد جعفر استرابادى (شیخ عبدالنبى تهرانى)، چاپ 1345ق.

این ترجمه لفظ به لفظ و در 172 فصل است. مترجم کشف المحجه را در علم اخلاق و سیر و سلوک چون در مروارید غلطان معرفى مى‌کند و بلکه نزد خردمندان بالاتر از آن مى‌شناساند که مى‌تواند انسان را از شیطان‌سیرتان انسان صورت رهایى بخشد.‌ ‌ترجمه‌اى هم به ضمیمه طرائف 1301ق بدون نام مترجم چاپ شده که مرحوم شهیدى آن را از همین مترجم و  آقا بزرگ آن را از یکى از فضلاى واعظ عصر ناصرالدین شاه و آقاى مبشرى او را طبسى مى‌شناساند و شاید دو نفر آخر یکى باشند.

ب) برنامه سعادت؛ سید محمد باقر شهیدى (1318ق) فرزند سید هاشم حسینى گلپایگانى، کتاب‌فروشى مرتضوى، چاپ  1382ق / 1341 ش.

ترجمه کامل و روان و در 156 فصل و داراى ضمایم است: حدیث شریف خصال؛ کتاب التشریف یتعرف وقت التکلیف تألیف سید بن طاوس همراه با متن عربى و دو اجازه از سید بن طاوس به برخى از علما.‌ ویژگى ترجمه فهرست‌نویسى همه بخش‌هاى کتاب و معرفى علما و کتبى است که در متن کتاب آمده؛ ‌ ‌به چاپ جدید(1385ش) این ترجمه، محاسبة النفس کفعمى را هم افزوده اند.

ج) ‌کشف المحجه یا فانوس؛‌ اسداللّه مبشرى، نشر فرهنگ، چاپ اول 1376 ش‌، چاپ هفتم 1386 ش. ترجمه روان و در 159 فصل است.

د) معارف و اخلاق سید بن طاوس، از على نظرى منفرد، انتشارات جلوه کمال (چاپ دوم تابستان 1387ش.) فصول بدون شماره است.

منابع: کتابخانه ابن طاوس از اتان گلبرگ ترجمه آقایان قرائى و جعفریان؛ کشف المحجة به تصحیح محمد حسون.

تهیه و تنظیم: عباسعلى مردى


انتهای پیام


خروج