*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی >  ویژه‌نامه‌ها > اربعین 2 


گروه خبری: اربعین 2  | تاریخ:1397/08/15 | ساعت:١٣:٢٣ | شماره خبر:٤٠٣٦٤٦ |  


    نقدی بر سخنی منسوب به امام حسین‌ علیه السلام با شمر لقد ارتقیت مرتقی عظیماحجت‌الاسلام والمسلمین دکتر حسین حسینیان‌مقدم عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر حسین حسینیان‌مقدم عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

 برخی مقاتل آخرین لحظات زندگی حضرت سیدالشهداء‌ علیه السلام را چنین واگویه کرده‎اند که وقتی شمر بر سینه حضرت نشست، امام‌ علیه السلام فرمود: «مَنْ أَنْتَ، فَقَدِ ارْتَقَیتَ مُرْتَقی عَظیماً فقال: هو(انا) الشَّمِر». منابع شیعی و سنی این خبر را تا قرن یازدهم برای جناب سیدالشهداء‌ علیه السلام نقل نکرده‎اند و چنان می‎نماید که این سخن برگرفته از منتخب فخرالدین طریحی (م1085ق) به نام «المنتخب فی المراثی و الخطب» باشد... 

  


برخی مقاتل آخرین لحظات زندگی حضرت سیدالشهداء علیه السلام را چنین واگویه کردهاند که وقتی شمر بر سینه حضرت نشست، امام علیه السلام فرمود: «مَنْ أَنْتَ، فَقَدِ ارْتَقَیتَ مُرْتَقی عَظیماً فقال: هو(انا) الشَّمِر». منابع شیعی و سنی این خبر را تا قرن یازدهم برای جناب سیدالشهداء علیه السلام نقل نکردهاند و چنان مینماید که این سخن برگرفته از منتخب فخرالدین طریحی (م1085ق) به نام «المنتخب فی المراثی و الخطب» باشد، که به «مجالس الطریحی» و «المجالس الفخریه» نیز نامبردار است (آقابزرگ، الذریعه/ج22/ص420) و آن اثری ضعیف مشتمل بر مطالب نادرست فراوان و بهره گرفته از روضةالشهدای کاشفی (م910ق) با نقل مطالب بیپیشینه است. انتخاب رنگ سبز برای لباس از سوی امام حسن علیه السلام و قرمز از سوی امام حسین علیه السلام که نشانه مسمومیت یکی و کشته شدن دیگری و نیز تعبیر «صریع کربلاء» از جبرئیل به امام حسین علیه السلام نمونههای بیپیشینه طریحی است. (نک: طریحی، المنتخب/ج1/ص121 و 151)

مقتلهای نامعتبر دیگری مانند تحفةالأزهار/ج2/ص92 از ضامنبن شدقم (زیسته در 1082ق)؛ الدمعةالساکبه/ج4/ ص358 اثر دهدشتی (م1285ق)؛ اسرارالشهاده/ص425 نگاشته دربندی (م1285ق)؛ ینابیعالمودة/ج3/ص83 تألیف قندوزی (م1294ق)؛ ناسخالتواریخ/ج2/ص390 نگارش سپهر (م1297ق)؛ نیز این خبر را با تفاوتهایی در محتوا نقل کردهاند. اما بیاعتباری خبر چندان آشکار بوده که افزون بر مقاتل معتبر و نامعتبر قرون متقدم و میانه، علامه مجلسی در بحارالانوار، جناب ریشهری در دانشنامه امام حسین علیه السلام و جناب پیشوایی در مقتل جامع سیدالشهداء علیه السلام حتی اشاره به آن نداشتهاند. دنباله خبر درخواست امام حسین علیه السلام از شمر را برای نوشیدن آب یا به نقلی زنده ماندن را بیان کرده که نشان از ضعف بیشتر خبر است.

 اما شیعه و سنی از جمله علیبن ابراهیم قمی، تفسیر/ج1/ص268 و از او مجلسی، بحارالانوار/ج19/ص257 و 283 و رک: طبرسی، اعلامالوری/ج1/ص171؛ ابنشهر آشوب، مناقب/ج1/ص123؛ فیض، الصافی/ج2/ص284 و یوسفی غروی، موسوعةالتاریخ الاسلامی/ج2/ص131؛ ابنهشام، السیرةالنبویه/ج1/ص636؛ واقدی، المغازی/ج1/ص90؛ بلاذری، انسابالاشراف/ج1/ص299؛ طبری، تاریخ/ج2/ص155؛ ابوفرج اصفهانی، الاغانی/ج4/ص395؛ ابنحبان، الثقات/ج1/ص172؛ بیهقی، دلائلالنبوة/ج3/ص85؛ بغوی، معالمالتنزیل/ج2/ص239 و مورخان و محدثانی دیگر، این خبر را درباره ابوجهل نقل کردهاند که وی به عبداللهبن مسعود گفت: «لقد ارتقیت مرتقا صُعبا»: «قال ابن مسعود: فوجدته فی آخر رمقٍ فوضعت رجلی علی عنقه فقلت: الحمد لله الذی أخزاک! قال: إنما أخزی الله عبد ابن أم عبد! لقد ارتقیت مرتقی صعباً». سمرقندی (تفسیر/ج2/ص9) و سرخسی (المبسوط/ج10/ص48 و همو شرح سیرالکبیر/ج2/ ص600) صعبا را عظیما ضبط کرده که با نقل خبر مقاتل برای امام حسین علیه السلام نزدیکتر میشود.

به احتمال، برخی مقتلنگاران دورههای صفوی و قاجار خبر ابوجهل را به کربلا پیوند زده و بازسازی کردهاند، بهویژه که آن تعبیر ضربالمثل بوده که یزیدبن عبدالملک بر ضد عبدالرحمانبن ضحاک (یعقوبی، تاریخ/ج2/ص313)، منصور به هنگام کشتن ابومسلم خراسانی (بلاذری، انسابالاشراف/ج4/ص79؛ دینوری، الاخبارالطوال/ص382 و مسعودی، مروج الذهب/ج3/ص392)، و الظاهر لاعزاز الله از حاکمان فاطمی مصر برضد هتک حرمتکننده بیتالله (ابنتغری بردی، النجوم الظاهره/ج4/ص250) از آن استفاده کردهاند.

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA

 

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





پنج شنبه ٠١ آذر ١٣٩٧
جستجوی وب
کانال تلگرام
با افق حوزه به روز باشید
با
کانال تلگرام