*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی >  ویژه‌نامه‌ها > اربعین 2 


گروه خبری: اربعین 2  | تاریخ:1397/08/15 | ساعت:١٣:١٨ | شماره خبر:٤٠٣٦٤٤ |  


    آیا پیاده روی اربعین اساس و ریشه ای در اسلام دارد؟  دلایل مشروعیت آن چیست؟

آیا پیاده روی اربعین اساس و ریشه ای در اسلام دارد؟ دلایل مشروعیت آن چیست؟

  جایگاه اربعین امام حسین‌ علیه السلام از قدیم‌الایام میان شیعیان و در تقویم تاریخی ‌وفاداران به آن حضرت شناخته شده بوده است‌، اهمیت اربعین حسینی به‌خاطر آن است که در این روز، یاد شهادت امام حسین‌ علیه السلام زنده شد و پرچم پیام شهادت کربلا در این روز برافراشته گردید... 

  


 

 

جایگاه اربعین امام حسین علیه السلام از قدیمالایام میان شیعیان و در تقویم تاریخی وفاداران به آن حضرت شناخته شده بوده است، اهمیت اربعین حسینی بهخاطر آن است که در این روز، یاد شهادت امام حسین علیه السلام زنده شد و پرچم پیام شهادت کربلا در این روز برافراشته گردید.

اگر اربعین نبود بنیامیه موفق میشدند یاد حسین علیه السلام و رشادتهای اهلبیت علیهم السلام و یارانش را از خاطره نسل بشر آن روز و اعصار بعد محو کنند.

با توجه به اهمیت یاد شده، حفاظت از این رویداد عظیم وظیفه همگانی و حفظ جایگاه آن در مقابله با انحرافها و آسیبها امری اجتنابناپذیر است.

از این رو حوزه نمایندگی ولیفقیه در امور حج و زیارت به پرسشی درباره اهمیت پیادهروی و دلایل مشروعیت اربعین حسینی پاسخ داده که بدین شرح است:

زیارت اربعین با پای پیاده، از نگاه تاریخی، ریشه در زیارت صحابی بزرگ و گرانقدر رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم، جناب جابربن عبدالله انصاری رضیاللهعنه دارد. ایشان نخستین کسی بود که از مدینه به کربلا رفت و به زیارت امام حسین علیه السلام توفیق یافت.(1) همچنین سنت مقدس پیادهروی برای زیارت امام حسین علیه السلام، در روزگار امامان علیهم السلام وجود داشت. ائمه علیهم السلام میفرمودند: هر کس پیاده به زیارت امام حسین علیه السلام برود، پاداشی چنین، و هر کس سواره برود، پاداشی چنان خواهد داشت.

مرحوم حر عاملی در کتاب شریف «وسایلالشیعه»، بابی با عنوان «بَابُ اسْتِحْبَابِ الْمَشْیِ إِلَی زِیَارَةِ الْحُسَیْنِ علیه السلام وَ غَیْرِهِ‏» دارد. در این باب، هفت روایت در فضیلت زیارت امام حسین علیه السلام با پای پیاده آورده است که اهمیت اینگونه زیارت را میرساند. در اینجا به اختصار، چند نمونه از این بیانات نورانی را ذکر میکنیم:

در روایاتی از امام صادق علیه السلام آمده است که فرمود:

شخصی که به زیارت قبر حسینبن علی علیه السلام می‏رود، پس زمانی که از خانوادهاش جدا میشود، با اولین گامی که برمی‏دارد، تمام گناهانش آمرزیده می‏شود. سپس به ازای هر قدمی که برمی‏دارد، پیوسته تقدیس و تنزیه و پاک میشود، تا آنکه نزد حسینبن علی علیه السلام برسد. در این هنگام، خداوند با او بدینگونه مناجات میکند: «ای بنده من! از من بخواه، به تو میدهم؛ دعا کن، اجابت میکنم؛ درخواست کن، میبخشم؛ حاجت بخواه، روا میکنم».(2)

هر کس پیاده به زیارت قبر امام حسین علیه السلام برود، خداوند برای هر قدمی، هزار حسنه مینویسد و هزار گناه از او پاک میکند و رتبهاش هزار درجه بالا میرود. پس هرگاه به فرات رسیدی، غسل کن و کفشهایت را درآور و پابرهنه راه برو؛ به مانند عبد ذلیل، راه برو. پس وقتی به در حرم رسیدی، چهار بار تکبیر بگو و کمی راه برو و دوباره چهار بار تکبیر بگو.(3)

«هر آنکه در فرات غسل کند و سپس با پای پیاده به سوی مرقد امام حسین علیه السلام برود، به ازای هر قدمی که برمیدارد و بر زمین میگذارد، حجی مقبول با تمام اعمال و مناسک برای او خواهد بود».(4)

هر کس از خانهاش، به قصد زیارت امام حسینبن علیبن ابیطالب علیه السلام بیرون آید، اگر پیاده باشد، خداوند، برای هر گامش، حسنهای را مینویسد و یک زشتکاری را از او میزداید؛ و چون به حرم امام حسین علیه السلام رسید، خداوند او را جزو رستگاران مینویسد؛ و چون زیارتش را به پایان برد، خداوند او را از رهایی یافتگان مینویسد؛ و چون بخواهد باز گردد، فرشتهای نزد او میآید و به او میگوید: «من، پیامآور خدایم. خداوند، به تو سلام میرساند و میفرماید: عمل، از سر گیر که گذشتهات، آمرزیده شد».(5)

در شریعت اسلام، مستحب بودن پیادهروی با پای برهنه یا بدون آن، نهتنها در مورد زیارت، در چند مورد دیگر نیز وارد شده است. از جمله درباره استحباب پیادهروی به سوی مساجد، از رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم نقل شده است که فرمود: «کسی که به سوی یکی از مساجد پیاده حرکت کند، خداوند در مقابل هر گامی که در مسیر رفت و برگشت برمی‏دارد، به او ده حسنه پاداش می‏دهد، ده بدی از او دور می‏کند و وی را ده درجه بالا می‏برد».(6)

موارد دیگر استحباب پیادهروی، عبارتاند از:

• پیادهروی امام، هنگام رفتن به مصلا در نماز عید.(7)

• پیادهروی برای حج و عمره.(8)

• پیاده رفتن به رمی جمرات.(9)

• پیاده رفتن به زیارت مؤمن.(10)

پیادهروی برای زیارت در آموزههای شیعه، برای کسانی که با منابع روایی آشنا هستند، پذیرفتنی است و هیچ تردیدی در ثوابهای زیاد آن وجود ندارد. بیتردید یکی از مصداقهای پیادهروی برای کسب ثواب، پیادهروی در ایام اربعین امام حسین علیه السلام است، که علمای بزرگ شیعه، خود را ملزم به آن میدانستند، تا از ثواب بیشمار آن بهرهمند شوند.

زید مجنون، فردی عالم، فاضل و ادیب بود که در مصر، اقامت داشت و در سال 237ه.ق، با پای پیاده به قصد زیارت امام حسین علیه السلام، صحراها، بیابانها، کوهها و درهها را پیمود، تا به کوفه رسید و با بهلول عالم، ملاقات کرد. آن دو به اتفاق هم، به قصد زیارت امام حسین علیه السلام، از کوفه بیرون شدند و به زیارت آن حضرت رفتند.(11)

{ شیخ مرتضی انصاری، از جمله احیاکنندگان سنت پیادهروی برای زیارت امام حسین علیه السلام بود. ایشان، پیاده از نجف به کربلا میآمد. میرزا حسین نوری، صاحب کتاب ارزشمند و فاخر «مستدرکالوسایل»، در عید قربان هر سال، با پای پیاده به کربلا میآمد. سیدبحرالعلوم، در دسته عزایی که پیاده به کربلا میآمدند، حضوری پررنگ داشت. شیخ جعفر کاشفالغطا، در یکی از پیادهرویهایش به کربلا، به حضور ولیعصر عجل الله تعالی فرجه الشریف، شرفیاب شد و حضرت، ایشان را به سینه خویش چسباند و فرمود: «خوش آمدی ای زندهکننده شریعت ما». آیتالله مرعشی نجفی، بیست بار پیاده به همراه تعدادی از طلاب، که همه از مراجع و بزرگان شدند، به کربلا مشرف شد.(12) }

دلیل دیگر بر اهمیت و ثواب پیادهروی زیارت اربعین حسینی، روایتی از نبی اکرم صلی الله علیه و آله و سلم است که فرمود: «افضل الاعمال احمزها».(13) پیام حدیث شریف این است که وقتی کاری عبادت باشد، هرچه سختتر و با رنج بیشتر انجام شود، ارزش و فضیلت بیشتری خواهد داشت.(14) زیارت امام حسین علیه السلام، اگر واجب نباشد، مستحب است. بنابراین هرچه با رنج و مشقت بیشتر توأم باشد، مسافت بیشتری طی شود و اوضاع امنیتی، خطرناکتر باشد، اجر و پاداش بیشتری خواهد داشت.

از دلایل دیگر بر فضلیت پیادهروی زیارت اربعین، حدیث شریف نبوی است که همه عبادات و اعمال بندگان خوب خداوند را در بر میگیرد و استحباب مسئله مورد بحث نیز بهخوبی از آن استفاده میشود، پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «مَنْ اِغْبرّت قدماه فی سبیل الله حَرَّمَها عَلَى النّار؛(15) هر کس قدمهایش در راه خداوند عزوجل، غبارآلود شود، خداوند آتش را بر وی حرام میکند.»

این حدیث شریف، در منابع روایی شیعه(16) و اهلسنت(17) آمده است و از آن، میتوان بر پیاده رفتن در امور عبادی، از جمله زیارت امام حسین علیه السلام استدلال کرد. افزون بر اینها، در روایات آمده است که امام حسن علیه السلام، برای زیارت حج، 25 بار پیاده سفر کرد؛ در حالی که مرکب در اختیار داشت. حاکم نیشابوری، محدث بزرگ اهلسنت، از عبداللهبن عبید، اینگونه روایت کرده است: «حسنبن علی علیه السلام، 25‏ سفر پیاده به حج رفت. مرکبهای راهوار او را، بدون سوار همراهش می‏کشیدند».(18) نظیر این روایت را ابنجوزی،(19) احمدبن علی الجصاص،(20) ابوعبدالله فاکهی،(21) ابوبکر بیهقی،(22) سلیمانبن احمد طبرانی،(23) و بسیاری دیگر از محدثان اهلسنت نقل کردهاند.

سنت پیادهروی برای زیارت در بین انبیای گذشته نیز، رایج بود. در روایات آمده است که حضرت آدم علیه السلام، چهل بار پیاده حج بجا آورد.(24) در برخی روایات، رقم هفتاد بار ذکر شده است.(25) ابنعباس، صحابی معروف، از اینکه نتوانسته بود در جوانی، با پای پیاده حج بجا آورد، بسیار پشیمان بود و افسوس میخورد.(26) از وی روایت شده است که میگفت:

پشیمان نشدم به چیزی که اتفاق افتاد، مگر به اینکه پیاده به سمت خانه خدا نرفتم؛ چون از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم شنیدم که فرمود: «هر کس با پای پیاده حج بهجا آورد، خداوند برای او، ثواب هفتاد هزار ثوابی که در خانه خودش انجام شده است، مینویسد». کسی پرسید: «ثواب کارهای خوب در خانه خدا چقدر است؟». حضرت فرمود: «هفت میلیون حسنه به حساب میآید». سپس فرمود: «ثواب حج پیاده بر سواره، مثل نور ماه کامل در آسمان است نسبت به بقیه ستارگان». امام حسین علیه السلام نیز پیاده به حج میرفت، در حالی که مرکب ایشان، در پشت سر حرکت میکرد.(27)

.........................................................

پینوشت‌‌ها

1. بشارةالمصطفی لشیعة المرتضی/ص75؛ بحارالانوار/ج98/ص334؛ ملاذالاخیار فی فهم تهذیبالاخبار/ج‏9/ ص302

2. کاملالزیارات/ص153؛ ثوابالاعمال و عقابالاعمال/ص92؛ المزار الکبیر/ص342؛ وسایلالشیعه/ج14/ص440؛ «عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ علیه السلام قَالَ: إِنَّ الرَّجُلَ لَیَخْرُجُ إِلَى قَبْرِ الْحُسَیْنِ علیه السلام - فَلَهُ إِذَا خَرَجَ مِنْ أَهْلِهِ بِأَوَّلِ خُطْوَةٍ مَغْفِرَةُ ذَنْبِهِ‏ ثُمَّ لَمْ یَزَلْ یُقَدَّسُ بِکُلِّ خُطْوَةٍ حَتَّى یَأْتِیَهُ فَإِذَا أَتَاهُ نَاجَاهُ اللَّهُ فَقَالَ عَبْدِی سَلْنِی أُعْطِکَ ادْعُنِی أُجِبْکَ...»

3. کاملالزیارات/ص133؛ بحارالانوار/ج‏98/ص143؛ وسایلالشیعه/ج14/ص440؛ «مَنْ أَتَى الْحُسَینَ علیه السلام مَاشِیاً کتَبَ اللَّهُ لَهُ بِکلِّ خُطْوَةٍ أَلْفَ حَسَنَةٍ وَ مَحَا عَنْهُ أَلْفَ سَیئَةٍ وَ رَفَعَ لَهُ أَلْفَ دَرَجَةٍ فَإِذَا أَتَیتَ الْفُرَاتَ فَاغْتَسِلْ وَ عَلِّقْ نَعْلَیک وَ امْشِ حَافِیاً وَ امْشِ مَشْی الْعَبْدِ الذَّلِیلِ فَإِذَا أَتَیتَ بَابَ الْحَائرِ فَکبِّرِ أَرْبَعاً...»

4. کتاب المزار- مناسک المزار/ص49؛ المزارالکبیر/ص350؛ روضةالمتقین فی شرح من لا یحضره الفقیه/ج‏5/ ص379؛ الوافی/ج‏14/ص1481؛ ملاذالاخیار فی فهم تهذیبالاخبار/ج‏9/ص129؛ بحارالانوار/ج‏98/ص147؛ تهذیب الاحکام/ج6/ص53؛ «مَنِ اغْتَسَلَ فِی الْفُرَاتِ ثُمَّ مَشَى إِلَى قَبْرِ الْحُسَینِ علیه السلام کانَ لَهُ بِکلِّ قَدَمٍ یرْفَعُهَا وَ یضَعُهَا حَجَّةٌ مُتَقَبَّلَةٌ بِمَنَاسِکهَا»

5. کتابالمزار- مناسکالمزار/ص30؛ جامعالاخبار/ص25؛ کاملالزیارات/ص132؛ تهذیبالاحکام/ج‏6/ص44؛ جامع الاخبار/ص25؛ ملاذالاخیار فی فهم تهذیبالاخبار/ج‏9/ص112؛ الوافی/ج‏14/ص1467؛ «مَن خَرَجَ مِن مَنزِلِهِ یریدُ زِیارَهَ الحُسَینِ بنِ عَلِی بنِ أبیطالِبٍ علیه السلام، إن کانَ ماشِیا کَتَبَ الله لَهُ بِکُلِّ خُطوَهٍ حَسَنَهً، وحَطَّ بِها عَنهُ سَیئَهً، حَتّى إذا صارَ بِالحائِرِ کَتَبَهُ الله مِنَ المُفلِحینَ، وإذا قَضى مَناسِکَهُ کَتَبَهُ الله مِنَ الفائِزینَ، حَتّى إذا أرادَ الانصِرافَ أتاهُ مَلَکٌ، فَقالَ لَهُ: أنَا رَسولُ اللهِ، رَبُّکُ یقرِئُکَ السَّلامَ، ویقولُ لَکَ: استَأنِفِ العَمَلَ، فَقَد غُفِرَ لَکَ ما مَضى.»

6. اعلامالدین فی صفاتالمؤمنین/ص423؛ ثوابالاعمال و عقابالاعمال/ص291؛ هدایةالامة الی احکامالائمة علیهم السلام/ ج2/ص175؛ وسایلالشیعه/ج5/ص201؛ «مَنْ مَشَى إِلَى مَسْجِدٍ مِنْ مَسَاجِدِ اللهِ فَلَهُ بِکُلِّ خُطْوَةٍ خَطَاهَا حَتَّى یَرْجِعَ إِلَى مَنْزِلِهِ عَشْرُ حَسَنَاتٍ وَ مُحِیَ عَنْهُ عَشْرُ سَیِّئَاتٍ وَ رُفِعَ لَهُ عَشْرُ دَرَجَاتٍ».

7. وسایلالشیعه/ج‏7/ص455

8. همان/ج‏11/ص79

9. همان/ج‏14/ص59

10. ثوابالاعمال/ص293

11. بحارالانوار/ج45/ص404

12. مجموعه مقالات اربعین حسینی/ج2/ص78

13. مفاتیحالغیب (التفسیر الکبیر)/ج2/ص431؛ مفتاحالفلاح فی عملالیوم واللیلة من الواجبات و المستحبات/ص45؛ منهاج النجاح فی ترجمة مفتاح الفلاح/ص73؛ روضةالمتقین فی شرح من لا یحضره الفقیه/ج‏2/ص41

14. مفاتیحالغیب (التفسیر الکبیر)/ج2/ص431؛ مرآةالعقول فی شرح اخبار آلالرسول/ج‏14/ص32؛ بحارالانوار/ج‏78/ ص367

15. الدرالمنثور/ج1/ص591

16. بحارالانوار/ج‏78/ص368

17. صحیح البخاری/ج2/ص7؛ مسند الامام احمدبن حنبل/ج23/ص205؛ معالمالتنزیل فی تفسیرالقرآن (تفسیرالبغوی) /ج4/ص110؛ الجامع لاحکام القرآن (تفسیر القرطبی)/ج18/ص102

18. البدایة والنهایة/ج8/ص226؛ مجمعالزوائد و منبعالفوائد/ج9/ص201؛ المستدرک علی الصحیحین/ج3/ص185؛ «لَقَدْ حَجَّ الْحَسَنُ بْنُ عَلِیٍّ خَمْسًا وَ عِشْرِینَ حَجَّةً مَاشِیًا، وَإِنَّ النَّجَائِبَ لَتُقَادُ مَعَهُ».

19. زاد المسیر فی علم التفسیر/ج3/ص233

20. احکام القرآن/ج5/ص65

21. اخبار مکة فی قدیمالدهر و حدیثه/ج1/ص394

22. السنن الکبری/ج4/ص542

23. المعجم الکبیر/ج3/ص315

24. تفسیر القرآن/ج3/ص434

25. الدر المنثور/ج1/ص314

26. السننالکبری/ج4/ص502؛ اتحاف الخیرةالمهرة بزوائد المسانیدالعشر/ج3/ص351؛ سیر اعلامالنبلاء/ج4/ ص336؛ مختصر تاریخ دمشق/ج7/ص23

27. وسایلالشیعه/ج‏11/ص81؛ المحاسن/ص70؛ «امام باقر علیه السلام قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ مَا نَدِمْتُ عَلَى شَیءٍ صَنَعْتُ نَدَمِی عَلَى أَنْ لَمْ أَحُجَّ مَاشِیاً لِأَنِّی سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صلی الله علیه و آله و سلم یقُولُ مَنْ حَجَّ بَیتَ اللهِ مَاشِیاً کَتَبَ الله لَهُ سَبْعَةَ آلَافِ حَسَنَةٍ مِنْ حَسَنَاتِ الْحَرَمِ قِیلَ یا رَسُولَ اللهِ وَ مَا حَسَنَاتُ الْحَرَمِ قَالَ حَسَنَةُ أَلْفِ أَلْفِ حَسَنَةٍ وَ قَالَ فَضْلُ الْمُشَاةِ فِی الْحَجِّ کَفَضْلِ الْقَمَرِ لَیلَةَ الْبَدْرِ عَلَى سَائِرِ النُّجُومِ وَ کَانَ الْحُسَینُ بْنُ عَلِی علیه السلام یمْشِی إِلَى الْحَجِّ وَ دَابَّتُهُ تُقَادُ وَرَاءَهُ.»

 

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA

 

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





پنج شنبه ٠١ آذر ١٣٩٧
جستجوی وب
کانال تلگرام
با افق حوزه به روز باشید
با
کانال تلگرام