*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی >  ویژه‌نامه‌ها > اربعین 1 


گروه خبری: اربعین 1  | تاریخ:1397/08/15 | ساعت:١٥:١٢ | شماره خبر:٤٠٣٦٦٧ |  


    پاسخ به شبهات تاریخی اربعین چرا در مورد اربعین حسینی اختلاف زیادی وجود دارد؟

چرا در مورد اربعین حسینی اختلاف زیادی وجود دارد؟

 برخی اربعین را قبول دارند، برخی در زمان آن اختلاف دارند و برخی دیگر اصل آن را انکار می‌کنند؛ برخی از احادیث به اربعین و ارزش آن اشاره دارد و حتی زیارتی به این عنوان نیز روایت شده است این اختلافات چگونه قابل توجیه است؟... 

  


 

برخی اربعین را قبول دارند، برخی در زمان آن اختلاف دارند و برخی دیگر اصل آن را انکار میکنند؛ برخی از احادیث به اربعین و ارزش آن اشاره دارد و حتی زیارتی به این عنوان نیز روایت شده است این اختلافات چگونه قابل توجیه است؟

پاسخ: اینکه برخی اصل اربعین را انکار کنند؛ این نظریه قابل قبول نیست، عمده اختلافی که وجود دارد، این است که اهلبیت علیهم السلام، در اربعین سال 61، یعنی بیستم ماه صفر، در کربلا بودند، و یا در اربعین سال62؟

اقوال متعددی وجود دارد که این اقوال را بررسی کرده و به اختصار نقل میکنیم:

1. اهلبیت علیهم السلام در همان سال 61 و بعد از مراجعت از شام، روز بیستم صفر به کربلا وارد شدند. این قول تاریخ حبیب السیر، آثار الباقیه ابوریحان بیرونی، اللهوف سیدبن طاووس و مثیر الاحزان ابننما و نیز بعضی دیگر از بزرگان است.

2. اهلبیت علیهم السلام قبل از رفتن به شام، روز بیستم صفر از کربلا عبور کردهاند؛ که قول صاحب ناسخالتواریخ است و احتمال بعیدی به نظر میرسد.

3. اهلبیت علیهم السلام در سال 62، یعنی یک سال بعد، در روز بیستم صفر به کربلا آمدهاند.

در قمقام زخام میخوانیم که ورود اهلبیت علیهم السلام در اربعین سال 61 مشکل، بلکه خلاف عقل است؛ زیرا امام حسین علیه السلام در روز عاشورا به شهادت رسید و عمر سعد برای دفن کشتگان خود در آنجا توقف و روز یازدهم به کوفه حرکت کرد. چند روز هم در کوفه معطل ماندند. سپس از یزید دستور رسید که اهل حرم را به دمشق اعزام دارد؛ که عبیدالله از راه حران و جزیره و حلب کاروان را به شام فرستاد که مسافت دوری است. به روایتی تا شش ماه اهلبیت علیهم السلام را نگهداشتند تا آتش غضب یزید خاموش شد. بعد از مطمئن شدن از عدم شورش مردم، یزید موافقت کرد که امام سجاد علیه السلام به مدینه بازگردد و این همه وقایع نمیتواند در چهل روز صورت گرفته باشد. پس قطعاً سال ورود اهلبیت علیهم السلام به کربلا، در سال 62 بوده است.

لکن از این مقدمات نمیتوان نتیجه گرفت که اهلبیت علیهم السلام، در سال 62 به کربلا آمدهاند؛ زیرا نگهداشتن اهلبیت علیهم السلام در کوفه به مدت زیاد، قطعی نیست. با توجه به اینکه عده زیادی ورود اهلبیت علیهم السلام را در روز اول صفر ذکر کرده اند. مضافاً بر اینکه مرحوم شهید قاضی طباطبایی قدس سره در کتاب خود تمام ایرادات مبنی بر آمدن اهلبیت علیهم السلام در سال 61 را پاسخ داده است. بنابراین به صرف استبعاد نمیتوان به نتیجه قطعی رسید و آمدن اهلبیت علیهم السلام را به کربلا در اربعین اول انکار کرد.

4. اهلبیت علیهم السلام ابتدا به مدینه رفته و از مدینه عازم کربلا شدند و سر مقدس امام را نیز در این سفر با خود داشتند؛ اما نه در اربعین سال 61، بلکه پس از مراجعت به مدینه، عازم کربلا شدند. ابنجوزی از هشام و بعضی دیگر نقل کرده است که: سر مقدس امام حسین علیه السلام با اسیران به مدینه آورده شد و سپس به کربلا حمل گردیده و به بدن امام ملحق شده است. ولی در این نقل نیامده است که سر مقدس امام توسط چه کسی به کربلا حمل شده و آیا اهلبیت علیهم السلام همراه سر مقدس به کربلا آمدهاند یا تنها سرها به کربلا فرستاده شده و به بدنها ملحق شده است.

برخی هم گفتهاند که امکان دارد اهلبیت علیهم السلام اول به مدینه رفته و بعد به کربلا آمده باشند، ولی نه در روز بیستم صفر، که اربعین باشد؛ زیرا جابربن عبدالله انصاری هم از حجاز آمده بود و رسیدن خبر به حجاز و حرکت جابر از آنجا، قهراً زمانی بیش از چهل روز را میطلبد؛ مگر اینکه بگوییم جابر از مدینه نیامده و از کوفه و یا شهر دیگری عازم کربلا شده بود. که این قول با تصریح بزرگانی چون ابنطاووس، ابن نما، شیخ بهایی و عده دیگری که آمدن جابر را در روز اربعین و بیستم صفر میدانند، منافات دارد.

قول بهتر آن است که اهلبیت علیهم السلام در همان سال 61 پس از مراجعت از شام و روز بیستم صفر به کربلا وارد شدند.

 آیا واقعاً اهلبیت در سال 61 هجری به کربلا آمدهاند؟

پاسخ: ما بهجز کتاب مرحوم شهید قاضی طباطبایی قدس سره، اثر دیگری که پیرامون اربعین حسینی مستقلاً نگارش شده و تفصیلاً جوانب آن را بررسی کند، نیافتیم و لذا با توجه به دلایل مستند و متعدد آن شهید بزرگوار، کتاب ایشان را مبنای بررسی اربعین قرار دادیم.

شهید قاضی طباطبایی قدس سره در کتاب خود که پیرامون اربعین نگاشته است، مفصلاً اشکالاتی را که پیرامون این موضوع - آمدن اهلبیت علیهم السلام در بیستم ماه صفر سال 61 هجری - مطرح شده را پاسخ گفتهاند؛ بهعنوان نمونه ثابت میکنند قولی که اهلبیت علیهم السلام یک ماه در شام مانده باشند و بعد راهی کربلا شده باشند، - آنطور که برخی بر این گمانند - مدرکی ندارد و صحیح نیست؛ چراکه نه ناقل آن و نه روایت آن مشخص نیستند و سیدبن طاووس قدس سره در اقبال آن را فقط نقل کرده، منتها نه بهطور مشخص، بلکه به شکل احتمال بیان شده و لذا قابل استناد و اعتماد نیست.

عمده دلیلی که برای نفی اربعین در سال 61 ذکر میکنند، همین مسئله است. به نظر آقای قاضی قدس سره شواهدی بر طول کشیدن راه طی شده از شام به عراق نداریم و بلکه خلاف این ادعا ثابت است. ایشان در کتاب خود ثابت میکنند که در ظرف یک هفته از شام به عراق و کوفه میآمدند و قاصد در مدت یک هفته از عراق به مدینه و بالعکس طی مسیر میکرده است؛ که نمونه آن شواهد را بعضا نقل میکنیم:

أ: روایت هارونالرشید عباسی که هلال ماه ذیالحجة را در عراق میدید و خود را جهت انجام اعمال حج به مکه میرساند.

ب: روایتی که شیخ مفید قدس سره نقل کرده مبنی بر اینکه خیران اسباطی به خدمت امام هادی علیه السلام آمد. خود به امام میگوید که فاصله آمدن من از عراق به مدینه، ده روز بوده است.

ج: روایتی که آمدن مالک اشتر از مدینه به کوفه را ذکر کرده است؛ که در کمتر از مدت ده روز صورت گرفته است.

د: روایتی از یحییبن هرثمه نقل شده است که میگوید: میان ما و عراق ده روز فاصله است.

و: روایتی که جنگ دوران ابوبکر با رومیان را نقل میکند؛ که خالدبن ولید با آن همه لشکر، در ظرف هشت روز خود را به مسلمین در جبهه جنگ با روم رسانید.

ه: در قرةالعین نقل است که مروان، عامربن ربیعه را با صد هزار نفر از شام، برای جنگ با مختار حرکت داد و عامر و لشکریانش در مدت ده روز به کوفه رسیدند.

ر: جریان رسیدن خبر مرگ معاویةبن ابوسفیان به میثم تمار در روز جمعه در شط فرات؛ که گفته شده روز جمعه گذشته یعنی هشت روز قبل، این واقعه رخ داده و معلوم است که قاصد این خبر، از مدینه به عراق و کوفه میآمده است.

موارد فوق اندک روایاتی بود که در اثبات آمدن اهلبیت علیهم السلام از شام به کربلا در مدت ده روز یا کمتر صورت گرفته و این قول که بیستم ماه صفر در کربلا بودهاند و این واقعه در همان سال 61 رخ داده است، ثابت میشود.

 چرا برخی اشارهای به اربعین نکردهاند؟

برخی از مورخین اشارهای به اربعین اول نکردهاند: برخی مورخین در مقاتل اشاره به قصه آمدن اسراء به کربلا در اربعین اول نکردهاند، از جمله شیخ مفید قدس سره. چرا؟

پاسخ: اولاً: واضح است که اگر کسی مطلبی را نقل نکرد، دلیل بر عدم وقوع آن نیست.

ثانیاً: و نیز اگر نقل نکردهاند، دلیل بر انکار اربعین در سال 61 نیست.

 آیا جابربن عبدالله انصاری اهلبیت را درک نموده است؟

جابربن عبدالله انصاری اهلبیت را در آن روز درک نکرده است. اینکه بنابر نقل کتاب «بشارة المصطفی» از عمادالدین ابوالقاسم طبیر آملی، جابربن عبدالله انصاری اهلبیت علیهم السلام را در آن روز درک نکرده است.

پاسخ: نسخه آن کتاب که از بشارة المصطفی این قول نقل شده است، ناقص بوده و مورد اعتماد نیست. دیگر آنکه، بسیاری از مقاتل آن را ذکر کردهاند و از مشهورات واقعه کربلاست و با نقل یک مقتل، نمیتوان آن را رد نمود.

 عبور اهلبیت از کدام مسیر بوده است؟

برخی معتقدند، عبور اهلبیت از کوفه به شام، از راه سلطانی بوده است؛ یعنی آنان از راه تکریت، موصل، نصیبین و حلب رد شدهاند؛ لذا مدت بسیاری طول میکشیده تا به شام برسند.

پاسخ: این قول نیز مورد قبول و اعتنا نیست؛ چراکه بر خلاف بسیاری از نقلهای دیگر است که در مقاتل و اسناد تاریخی آمده است.

 چرا جابربن عبدالله انصاری اولین زائر شمرده شده است؟

با وجود منزلت امام سجاد علیه السلام، چرا جابر اولین زائر اربعین شمرده شده است؟

اگر جابر و امام سجاد علیه السلام در یک زمان به کربلا رسیدهاند، پس چرا جابر اولین زائر شمرده شده است در حالیکه امام سجاد علیه السلام منزلتی بیش از او دارد؟

پاسخ: ممکن است جابر قبل از آمدن اهلبیت علیهم السلام و کاروان اسرا به زیارت رفته باشد و بعد از زیارت او و همراهانش - غلامش و عطیه - کاروان رسیده باشد.

 چرا یزید اجازه رفتن اهلبیت به کربلا را نداد؟

چرا یزید اجازه نمیداد کاروان اسرا به راحتی به کربلا بروند و در رفتن به مدینه تأخیر داشته باشند؟

پاسخ: یزید، نعمان را مأمور رساندن اهلبیت علیهم السلام کرد و برای جلوگیری از رسوایی بیشتر خود، گفته بود که ملاحظه آنان را بکند و به درخواستهای آنان پاسخ دهد و از اذیت و آزار آنها خودداری نماید و این نقل معروف و مشهور مورخین است.

برگرفته از کتاب بر ساحل عاشورا؛ پرسمان دانشجویی

 

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA

 

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





پنج شنبه ٠١ آذر ١٣٩٧
جستجوی وب
کانال تلگرام
با افق حوزه به روز باشید
با
کانال تلگرام