*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی >  ویژه‌نامه‌ها > اربعین 1 


گروه خبری: اربعین 1  | تاریخ:1397/08/15 | ساعت:١٤:٢٨ | شماره خبر:٤٠٣٦٦٣ |  


    وجه تسمیه کربلا

وجه تسمیه کربلا

 همان‌گونه که اشاره شد، منطقه قدیمی کربلا در عصر تمدن بابل، به کور بابل معروف بود و بعدها به‌صورت کربلا تغییر نام یافت. برخی نیز آن را واژه‌ای آرامی یا عبری یا بابلی و برگرفته از «کرب وال» می‌دانند که نام معبد بوده و آن را پرستش‌گاه و حرم خداوند می‌دانستند...  

  


این سرزمین را به نامهای گوناگونی خواندهاند که اطلاق عام بر خاص است، از جمله:

 ۱- کربلا

همانگونه که اشاره شد، منطقه قدیمی کربلا در عصر تمدن بابل، به کور بابل معروف بود و بعدها بهصورت کربلا تغییر نام یافت. برخی نیز آن را واژهای آرامی یا عبری یا بابلی و برگرفته از «کرب وال» میدانند که نام معبد بوده و آن را پرستشگاه و حرم خداوند میدانستند. عدهای نیز آن را از نام آرامی «کربلاتو»، به معنای چیزی که سر را با آن میپوشانند، گرفتهاند. برخی نیز آن را از «کربل» به معنای نوعی گیاه که در آنجا فراوان میروید و یا از «کربله» به معنای نرمی و سستی خاک در زیر پاها و یا از واژه فارسی «کاربالا» یعنی کار بلند و والا یا آسمانی دانستهاند که در عصر ساسانیان رایج بود و آن واژه در حقیقت معرب است. هنگام ورود امام حسین علیه السلام به این سرزمین، ایشان نام آن را پرسید. در میان نامها یکی کربلا بود، فرمود: «ارض کرب و بلا» و خواست از آن خارج شود که نگذاشتند.

قدیمیترین شعری که نام کربلا در آن آمده است شعر متعلق به معنبن اوس است که عصر جاهلیت را درک کرده است.

«اذا هی حلّت کربلا فلعلعا *** فجوز العذیب دوناً فالنوابی»

 ۲- طف

«طف» به ساحل و کنارههای رود در سمت خشکی گویند و «طف البصره» به معنای بیابان و سرزمین بصره است. به عبارتی دیگر «طف» در لغت به سرزمین عرب مشرف بر بیابان عراق اطلاق میشود. در متون تاریخی از کربلا به سرزمین طف یاد شده است که امام حسین علیه السلام در آنجا به شهادت رسید. از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نقل شده است که فرمود: «جبرئیل مرا خبر داده است که فرزندم حسین پس از من در سرزمین طف کشته میشود، جبرئیل این خاک را برایم آورده و به من خبر داده که محل قتل او در همین خاک خواهد بود».

 ۳- غاضریه

کربلا را به سبب سکونت طایفهای به نام بنیغاضر، از قبیله بنیاسد، در نزدیکی آن، غاضریه نیز مینامند. آنجا آبادی وسیع و پر رونقی بود که در کنار فرات و در شمال کربلا قرار داشت و به آن متصل بود. در حقیقت به همان مکانی اطلاق میشد که تقریباً اکنون حرم ابوالفضل علیه السلام است. در متون تاریخی از شهادت امام حسین علیه السلام در راه غاضریه و آب بندی در کرانه فرات یاد شده است. امام صادق علیه السلام در آداب زیارت امام حسین علیه السلام میفرماید: «هر گاه به سوی حائر آمدی از پل عبور کن و در فرات غسل نما و در غاضریه قدم بگذار».

 ۴- نینوا

نینوا شهری تاریخی در مقابل موصل از سرزمین بابل است که کربلای قدیم نیز جزو آن بوده است لذا قدمت آن به عصر تمدن بابل میرسد. این شهر پایتخت دولت آشور و این نام از اسامی آشوری است. در دورههای بعد، این منطقه به قریهای تبدیل شد که در نزدیکی کربلای قدیم قرار داشت، به این سبب گاهی نام نینوا را کربلا و کربلا را نینوا نامیدهاند و یاقوت حموی نیز کربلا را جزیی از نینوا میداند. امام حسین علیه السلام وقتی نام آن را کربلا شنید، از نام دیگرش پرسید. گفتند: نینوا است. همان موقع دستور داد کاروان بار گشایند و رحل اقامت افکنند. امروزه، تپههایی باستانی در قریه نینوا از دوران تمدن بابلی خبر میدهد که به تپههای تاریخی معروف هستند.

 ۵- عَقْر

«عقر» در لغت به شکاف و فاصله میان دو مکان گفته میشود. از آنجا که این مکان میان بابل و کربلا و نزدیک به بابل بود، آن را عقر و عقر بابل میخواندند. امام حسین علیه السلام هنگام ورود به این منطقه، وقتی نام این سرزمین را پرسید، یکی از نامهایی که گفته شد عقر بود و امام فرمود: «از عقر به خدا پناه میبرم». در متون تاریخی از این مکان به نام عقر نیز یاد شده است.

 ۶- نواویس

این نام ریشهای مسیحی وسریانی دارد که به قبرستان مسیحیان، واقع در شمال غرب کربلای کنونی گفته میشد. امروزه، این قبرستان کنار دریاچه سلیمانیه، در محلهای به نام «براز علی» واقع شده و حسینیه نامیده میشود. امام حسین علیه السلام به این نام اشاره کردهاند: «گویا میبینم که گرگان بیابانهای میان نواویس و کربلا، بند بند من را از هم میگسلند».

 ۷- حائر

به محل دفن نواده رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم در سرزمین کربلا، حائر یا حائر حسینی گویند.

«حائر» در لغت، اسم فاعل از حار- یحیر است و به جایی گفته میشود که آب در آن جمع شود و بیرون نرود. به عبارتی دیگر، به حوض یا مکانی گویند که آب و مسیل آن از زمینهای مجاور به سوی آن سرازیر شود، اما آب در آن دور زند و فراگیر نشود. این نام و مخفف آن «حیر» در متون تاریخی به کربلا و حائر حسین، به مکان قبر و محدوده مزار امام حسین علیه السلام گفته شده است.

وجه تسمیه آن چنین است که وقتی متوکل دستور تخریب بارگاه و مزار امام حسین علیه السلام و شهیدان کربلا را صادر کرد به آن مکان آب جاری ساخت آب اطراف و دور تا دور قبر را فرا گرفت اما بر روی قبر جاری نشد. این مکان شامل مرکز اصلی حرم امام حسین علیه السلام و گنبد و ضریح و نیز مدفن شهیدان کربلا است. بر اساس روایتی از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم، حائر حسین مکانی بسیار مقدس است و عبادت در آن جا فضیلت فراوان دارد.

آن حضرت به ابوسعید خدری فرمود:«در زیر گنبد و قبه او (امام حسین علیه السلام) دعاها و خواستهها به اجابت میرسد و تربت و خاک او شفابخش است. خداوند پیشوایان معصوم را در نسل او قرار داده است». برای کربلا نامهای دیگری هم ذکر شده است که بیان آنها موجب طولانی شدن سخن است.

منبع: کتاب عتبات عالیات عراق، قائدان، اصغر

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA

 

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





پنج شنبه ٠١ آذر ١٣٩٧
جستجوی وب
کانال تلگرام
با افق حوزه به روز باشید
با
کانال تلگرام